Το Πάσχα 2026 θα εορταστεί την Κυριακή 12 Απριλίου, με τη Μεγάλη Εβδομάδα να ξεκινά τη Δευτέρα 6 Απριλίου και να κορυφώνεται το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, 11 Απριλίου, με την Ανάσταση. Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί την πιο ιερή περίοδο της Ορθοδοξίας, καθώς είναι αφιερωμένη στα Άγια Πάθη του Ιησούς Χριστός. Κάθε ημέρα έχει τον δικό της συμβολισμό και πνευματικό βάρος, οδηγώντας σταδιακά από τη θλίψη της Σταύρωσης στο χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης.
Η εβδομάδα ξεκινά ουσιαστικά με την Κυριακή των Βαΐων (5 Απριλίου 2026), που θυμίζει τη θριαμβευτική είσοδο στα Ιεροσόλυμα, και συνεχίζεται με τις ακολουθίες των Νυμφίων, το Μυστικό Δείπνο τη Μεγάλη Πέμπτη, τη Σταύρωση και την Αποκαθήλωση τη Μεγάλη Παρασκευή, έως τη σιωπηλή προσμονή της Ανάστασης το Μεγάλο Σάββατο. Η αναστάσιμη λειτουργία θα τελεστεί το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, ενώ η Κυριακή του Πάσχα, στις 12 Απριλίου, είναι ημέρα γιορτής, οικογενειακής συνάντησης και εορταστικού τραπεζιού σε όλη τη χώρα. Η αντίστροφη μέτρηση, λοιπόν, για τη σημαντικότερη γιορτή της Χριστιανοσύνης έχει ήδη ξεκινήσει καθώς ήδη διανύουμε την Σαρακοστή που διαρκεί συνολικά 48 μέρες.
Πώς υπολογίζουμε κάθε χρόνο πότε «πέφτει» το Πάσχα
Το Πάσχα είναι κινητή γιορτή και γιορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πανσέληνο της εαρινής ισημερίας (με το παλαιό ημερολόγιο). Αρχικά, η εορτή ορίσθηκε από τους Χριστιανούς, κατά τροποποίηση του εβραϊκού Πάσχα. Οι Εβραίοι γιόρταζαν το πέρασμα από την Ερυθρά θάλασσα με επικεφαλής τον Μωυσή την 14η μέρα του μήνα Νισάν, δηλαδή ανήμερα της πρώτης εαρινής πανσελήνου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι πρώτοι Χριστιανοί συνήθιζαν να γιορτάζουν το Πάσχα μαζί με τους Εβραίους. Έγιναν πολλές συζητήσεις μεταξύ εκπροσώπων της Ανατολής και της Δύσης για την εξεύρεση κοινά αποδεκτής ημέρας εορτασμού του Πάσχα, χωρίς όμως αποτέλεσμα. Θέλοντας, λοιπόν, οι Χριστιανοί να συνδέσουν το Πάσχα με την αναστάσιμη ημέρα, την Κυριακή, αποφάσισαν να το γιορτάζουν την πρώτη Κυριακή μετά την ανοιξιάτικη πανσέληνο ούτως ώστε να μην συμπίπτει με το εβραϊκό. Η Πρώτη Οικουμενική Σύνοδος, που συνήλθε το έτος 325 στη Νίκαια της Βιθυνίας, αποφάσισε, όπως γράφει ο ιστορικός της Εκκλησίας Ευσέβιος, «τήν ἁγιωτάτην τοῦ Πάσχα ἑορτήν μιᾷ καί τῇ αυτῇ ἡμέρᾳ συντελεῖσθαι. Οὐδέ γάρ πρέπει ἐν τοσαύτῃ ἁγιότητι εἶναι τινά διαφοράν» (PG 20, 1077).
Αποφασίστηκε να αποκλεισθεί ο συνεορτασμός του Πάσχα «μετά τῶν κυριοκτόνων» Ιουδαίων και «πάντες οἱ ἐξ Ἑώας ἀδελφοί», οι πιστοί δηλαδή της Ανατολής, να εορτάζουν το Πάσχα «σύμφωνα Ρωμαίοις», όπως στη Δύση. Καθορίστηκε δε ως ημέρα να είναι πάντοτε Κυριακή, και μάλιστα η Κυριακή, η οποία ακολουθεί την πρώτη πανσέληνο μετά την εαρινή ισημερία. Ανατέθηκε δε στον Πατριάρχη Αλεξανδρείας, λόγω της καλλιέργειας των μαθηματικών και αστρονομικών επιστημών σ’ αυτή την πόλη, να γνωστοποιεί κάθε χρόνο με ειδικό γράμμα, το οποίο ονομαζόταν «πασχάλιον γράμμα», στις άλλες Εκκλησίες την ημέρα του εορτασμού του Πάσχα.
Με την αλλαγή του ημερολογίου το Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης, όπως και η Εκκλησία της Ελλάδος εγκολπώθηκαν και ακολούθησαν το νέο Ημερολόγιο, χωρίς όμως να θίξουν το Πασχάλιο. Τον καθορισμό του Πάσχα τον συνεχίζουν βάσει του παλαιού Ημερολογίου, γι’ αυτό και δεν συμπίπτει πάντοτε με το Πάσχα των Παπικών, οι οποίοι προσάρμοσαν το Πασχάλιο βάσει του νέου Ημερολογίου.
Σύμφωνα λοιπόν με το Πασχάλιο της Ορθοδοξίας, η ημερομηνία της εορτής του Πάσχα θα κυμαίνεται πάντοτε μεταξύ της 4ης Απριλίου και 8ης Μαΐου, με το νέο ημερολόγιο.
Κινητή γιορτή το Πάσχα: Η σύνδεση Πανσελήνου και Εαρινής Ισημερίας
Το Πάσχα υπολογίζεται με βάση τον σεληνιακό κύκλο καθώς πάντα εορτάζεται την πρώτη Κυριακή μετά την πρώτη Πανσέληνο που συμβαίνει μετά την εαρινή ισημερία, η οποία είναι γύρω στις 21 Μαρτίου. Ο υπολογισμός αυτός προκύπτει από την εαρινή ισημερία που «πέφτει« πάντα στις 21 Μάρτη και την ημερομηνία της πρώτης πανσελήνου μετά την εαρινή ισημερία. Επειδή ο σεληνιακός κύκλος δεν είναι ακριβώς 29,5 ημέρες, οι ημερομηνίες του Πάσχα αλλάζουν κάθε χρόνο και γι' αυτό το Πάσχα είναι κινητή εορτή.
Μεγάλη Εβδομάδα 2026: Το χρονοδιάγραμμα και οι συμβολισμοί των ημερών που θα μας οδηγήσουν στο Πάσχα
Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί την κορυφαία και ιερότερη περίοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, καθώς οι πιστοί πορεύονται πνευματικά μαζί με τον Ιησούς Χριστός από τα Πάθη έως την Ανάσταση. Κάθε ημέρα έχει τον δικό της βαθύ θεολογικό συμβολισμό και συνθέτει ένα ενιαίο πνευματικό ταξίδι που οδηγεί από τη δοκιμασία και τη θλίψη στη χαρά και την ελπίδα.
Η Μεγάλη Δευτέρα μάς υπενθυμίζει τον δίκαιο Ιωσήφ της Παλαιάς Διαθήκης, πρότυπο υπομονής και αγνότητας, αλλά και το περιστατικό της άκαρπης συκιάς, που ξεράθηκε με τον λόγο του Χριστού, συμβολίζοντας τον άνθρωπο που δεν παράγει πνευματικούς καρπούς. Το μήνυμα της ημέρας είναι η ανάγκη για εσωτερική καλλιέργεια και έμπρακτη πίστη. Η Μεγάλη Τρίτη φέρνει στο προσκήνιο τις παραβολές των Δέκα Παρθένων και των Ταλάντων, τονίζοντας την εγρήγορση, την προνοητικότητα και την αξιοποίηση των χαρισμάτων που έχει λάβει ο άνθρωπος. Η πνευματική ετοιμότητα και η υπευθυνότητα αποτελούν τον πυρήνα της διδασκαλίας της ημέρας.
Τη Μεγάλη Τετάρτη τιμάται η πράξη της μετανοημένης γυναίκας που άλειψε με μύρο τα πόδια του Κυρίου, εκφράζοντας βαθιά αγάπη και συντριβή. Η ημέρα αυτή αναδεικνύει τη δύναμη της μετάνοιας και της συγχώρεσης, ενώ το τροπάριο της Κασσιανής αποτυπώνει με συγκλονιστικό τρόπο το ανθρώπινο βίωμα της αμαρτίας και της ελπίδας. Η Μεγάλη Πέμπτη είναι αφιερωμένη σε κομβικά γεγονότα: τον Ιερό Νιπτήρα, που συμβολίζει την ταπείνωση και τη διακονία, τον Μυστικό Δείπνο και τη θέσπιση της Θείας Ευχαριστίας, την προσευχή στο Όρος των Ελαιών και την προδοσία του Ιούδα που οδηγεί στη σύλληψη και την καταδίκη του Χριστού.
Η Μεγάλη Παρασκευή αποτελεί την κορύφωση του Θείου Δράματος. Οι πιστοί βιώνουν τη Σταύρωση και την Ταφή του Χριστού μέσα σε ατμόσφαιρα πένθους και κατάνυξης, συμμετέχοντας στην Ακολουθία των Παθών και στην περιφορά του Επιταφίου. Είναι ημέρα σιωπής, περισυλλογής και βαθιάς συγκίνησης.
Το Μεγάλο Σάββατο, το πρωί, η Εκκλησία τιμά την Κάθοδο του Χριστού στον Άδη και προαναγγέλλει τη νίκη κατά του θανάτου με την «Πρώτη Ανάσταση». Το βράδυ, μέσα στο φως των κεριών, ακούγεται το χαρμόσυνο μήνυμα της Ανάστασης, που σηματοδοτεί τη μετάβαση από το σκοτάδι στο φως.
Μεγάλη Δευτέρα: 6 Απριλίου 2026
Μεγάλη Τρίτη: 7 Απριλίου 2026
Μεγάλη Τετάρτη: 8 Απριλίου 2026
Μεγάλη Πέμπτη: 9 Απριλίου 2026
Μεγάλη Παρασκευή: 10 Απριλίου 2026
Μεγάλο Σάββατο (Ανάσταση): 11 Απριλίου 2026
Κυριακή του Πάσχα: 12 Απριλίου 2026
Την Κυριακή του Πάσχα, η λύπη των Παθών μετατρέπεται σε αγαλλίαση. Τελείται ο Εσπερινός της Αγάπης και διακηρύσσεται το οικουμενικό μήνυμα της Αναστάσιμης ελπίδας. Η Μεγάλη Εβδομάδα ολοκληρώνεται έτσι ως μια πορεία αυτογνωσίας, μετάνοιας και πνευματικής αναγέννησης, υπενθυμίζοντας ότι μέσα από τη δοκιμασία γεννιέται η σωτηρία και η ελπίδα.
