Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού και καταβολής του επιδόματος μητρότητας δρομολογεί το υπουργείο Εργασίας, επιχειρώντας να απλοποιήσει το περίπλοκο καθεστώς που ισχύει σήμερα. Με τη νέα διάταξη, που αναμένεται να ενταχθεί στο νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία αμέσως μετά το Πάσχα, το επίδομα μητρότητας αποκτά ενιαίους κανόνες, αίροντας τις χρόνιες διακρίσεις μεταξύ μισθωτών και μη μισθωτών ασφαλισμένων.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews, η σχετική διάταξη αναμένεται να ενταχθεί στο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εργασίας για τα επαγγελματικά ταμεία, το οποίο προγραμματίζεται να κατατεθεί στη Βουλή αμέσως μετά το Πάσχα.
Ο νέος σχεδιασμός φιλοδοξεί να επιβάλει κανόνες ισονομίας. Η κεντρική ιδέα είναι η καθολική υιοθέτηση του μοντέλου του πρώην ΙΚΑ για όλες τις μισθωτές του ιδιωτικού τομέα. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι ο επιμερισμός του κόστους εξορθολογίζεται: το 50% του μισθού για τον πρώτο μήνα θα καλύπτεται από τον ΕΦΚΑ και το υπόλοιπο 50% από τον εργοδότη. Για τους επόμενους τρεις μήνες, το βάρος επιμερίζεται ισόποσα μεταξύ ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ. Για τις εργαζόμενες σε Τράπεζες, ΔΕΚΟ και ΜΜΕ, το τελικό ποσό που θα εισπράττουν δεν θα διαφοροποιηθεί, αλλά η πηγή της χρηματοδότησης θα ευθυγραμμιστεί με το νέο ενιαίο πρότυπο.
Τι ισχύει σήμερα
Το τρέχον σύστημα χαρακτηρίζεται από μεγάλες αποκλίσεις, καθώς εξαρτάται από το «παλιό» ταμείο στο οποίο ανήκε η κάθε εργαζόμενη πριν την ενοποίηση στον ΕΦΚΑ:
- Στο πρώην ΙΚΑ: Το 50% του μισθού καλύπτεται από τον ΕΦΚΑ, το 40% από τη ΔΥΠΑ και το υπόλοιπο 10% από τον εργοδότη.
- Στις Τράπεζες (πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ): Ο ΕΦΚΑ καλύπτει το 100% του μισθού.
- Στις ΔΕΚΟ (πρώην ΤΑΥΤΕΚΩ): Το σύνολο της δαπάνης (100%) βαραίνει αποκλειστικά τον εργοδότη.
- Στα ΜΜΕ (ΕΤΑΠ-ΜΜΕ): Ο ΕΦΚΑ καταβάλλει το 100% του μισθού για τέσσερις μήνες.
- Στις Μη Μισθωτές: Επικρατούν πολύ χαμηλές παροχές. Οι ελεύθερες επαγγελματίες λαμβάνουν 150€/μήνα, οι επιστήμονες (γιατροί, δικηγόροι, μηχανικοί) 200€/μήνα, ενώ οι αγρότισσες εισπράττουν ένα εφάπαξ βοήθημα ύψους 486€.
- Στο Δημόσιο: Ισχύει πεντάμηνη άδεια με πλήρη κάλυψη των αποδοχών από το κράτος ή τους δήμους.
Τι αλλάζει
Η μεταρρύθμιση που εντάσσεται στο νομοσχέδιο για τα επαγγελματικά ταμεία στοχεύει στην πλήρη εξίσωση των παροχών:
- Ενοποίηση στον Ιδιωτικό Τομέα: Καθιερώνεται ένα ενιαίο μοντέλο για όλες τις μισθωτές (συμπεριλαμβανομένων Τραπεζών, ΔΕΚΟ και ΜΜΕ).
- Τον πρώτο μήνα, η μητέρα θα λαμβάνει το 50% από τον ΕΦΚΑ και το 50% από τον εργοδότη.
- Για τους επόμενους τρεις μήνες, το κόστος θα μοιράζεται ισόποσα (50%-50%) μεταξύ ΕΦΚΑ και ΔΥΠΑ.
Σημείωση: Για τις εργαζόμενες σε Τράπεζες και ΔΕΚΟ, το τελικό ποσό στην τσέπη τους δεν αλλάζει, αλλάζει μόνο η πηγή των χρημάτων.
- Ανατροπή για τις Μη Μισθωτές: Καταργούνται τα πενιχρά σταθερά επιδόματα. Το νέο επίδομα συνδέεται απευθείας με τον ασφαλιστέο μισθό της κατηγορίας εισφορών που έχουν επιλέξει.
Ο ΕΦΚΑ θα καταβάλλει το 50% του ασφαλιστέου μισθού για 4 μήνες. Η ΔΥΠΑ θα καταβάλλει το υπόλοιπο 50% για 3 μήνες.
Αυτή η αλλαγή αναμένεται να οδηγήσει ακόμη και σε τετραπλασιασμό των χρημάτων που λάμβαναν μέχρι σήμερα οι αυτοαπασχολούμενες και οι αγρότισσες.
- Διατήρηση Καθεστώτος στο Δημόσιο: Για τις υπαλλήλους του Δημοσίου, των ΟΤΑ και των πρώην ΟΠΑΔ/ΤΥΔΚΥ, δεν επέρχεται καμία μεταβολή. Η πεντάμηνη άδεια συνεχίζει να καταβάλλεται εξ ολοκλήρου από τον εργοδότη (κράτος).
Όλο αυτό έρχεται μετά το Πάσχα λόγω του ότι η κυβέρνηση δεν θα φέρει τον Ενιαίο Κανονισμό Παροχών. Το Υπουργείο Εργασίας αποφάσισε να μην προχωρήσει ακόμη στη θεσμοθέτηση του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών που αφορά παροχές ασθένειας, μητρότητας, εργατικού ατυχήματος και αναπηρίας, όπως και στα έξοδα κηδείας και εξετάζει να προχωρήσει μόνο στα επιδόματα μητρότητας. Πάντως πηγές του υπουργείου Εργασίας αναφέρουν ότι δεν είναι εύκολη η σύνταξη του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών λόγω των διαφορετικών εισφορών που καταβάλλουν μισθωτοί, ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες. Έτσι ο πολυαναμενόμενος νέος κανονισμός δεν θα υπάρξει σε αυτή τη χρονική στιγμή και θα παραμείνουν οι 88 κλάδοι που υπάρχουν σήμερα.
Η σχετική Επιτροπή που είχε συσταθεί επί του συγκεκριμένου θέματος, έχει καταλήξει εδώ και περίπου ένα χρόνο σε σχετικό πόρισμα.
Η εισήγηση της επιτροπής προς το υπουργείο Εργασίας, εν όψει της εφαρμογής του νέου κανονισμού, ήταν να ληφθούν ως βάση οι παροχές του ΙΚΑ και πάνω σ’ αυτές να γίνουν αυξομειώσεις στα επιδόματα των υπόλοιπων φορέων.
