Τον Οκτώβριο του 2024 το dnews.gr βρέθηκε στο Λιμάνι Μεσογαίας – Πόρτο Ράφτη και κατέγραψε τις πρώτες καταδύσεις χαρτογράφησης των λιβαδιών Ποσειδωνίας. Τον Φεβρουάριο του 2025 επιστρέψαμε για την παρουσίαση του προγράμματος και την ολοκλήρωση των πρώτων φάσεων.
Στις 11 Φεβρουαρίου 2026 ήμασταν ξανά εκεί. Αυτή τη φορά, όχι για μελέτες αλλά για την πράξη.
Η πιλοτική τοποθέτηση αγκυροβολίων σε περιοχή με λιβάδια Ποσειδωνίας στο Πόρτο Ράφτη αποτελεί την πρώτη δοκιμαστική εφαρμογή αυτού του είδους στην Ελλάδα. Ένα βήμα που σηματοδοτεί τη μετάβαση από τη θεωρία στην υλοποίηση, με τη συνεργασία της TP Greece, της Aegean Rebreath, του ΕΛΚΕΘΕ, του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Μαρκοπούλου Μεσογαίας και του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.
Οι «πνεύμονες» της θάλασσας που δεν βλέπουμε
Τα λιβάδια Ποσειδωνίας δεν είναι φύκια. Είναι θαλάσσια φυτά με ρίζες, βλαστούς και φύλλα, που σχηματίζουν εκτεταμένα υποθαλάσσια οικοσυστήματα στη Μεσόγειο. Λειτουργούν ως καταφύγιο για χιλιάδες οργανισμούς, συγκρατούν ιζήματα, προστατεύουν τις ακτές από τη διάβρωση και κυρίως απορροφούν τεράστιες ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα, δεσμεύοντας τον λεγόμενο «μπλε άνθρακα».
Η καταστροφή τους δεν είναι ορατή από την επιφάνεια. Όμως μια άγκυρα αρκεί για να ξηλώσει σε λίγα λεπτά ένα οικοσύστημα που χρειάζεται έως και έναν αιώνα για να επανέλθει. Σε περιοχές έντονης αγκυροβόλησης, η εικόνα είναι αποκαρδιωτική... κατακερματισμένα λιβάδια, μειωμένη θαλάσσια ζωή, απώλεια βιοποικιλότητας.
Αυτό ακριβώς επιχειρεί να ανακόψει το πρόγραμμα «Posidonia Oceanica: Do Not Disturb».
Η στιγμή που η προστασία έγινε πράξη
Μετά από μελέτες που πραγματοποίησε το ΕΛΚΕΘΕ τον προηγούμενο χρόνο, η ομάδα της Aegean Rebreath προχώρησε στην οριοθέτηση και τοποθέτηση των πρώτων αγκυροβολίων, με στόχο να περιοριστεί η καταστροφή που προκαλεί η ανεξέλεγκτη αγκυροβόληση στα ευαίσθητα λιβάδια.
Ο Γενικός Γραμματέας Ναυτιλίας και Λιμένων, Ευάγγελος Κυριαζόπουλος, υπογράμμισε τη σημασία της θεσμικής διάστασης του έργου: «Είναι η πρώτη φορά που υλοποιείται μια τέτοια δράση για τα λιβάδια Ποσειδωνίας, σε συνέχεια μελέτης του ΕΛΚΕΘΕ και σχετικής αδειοδότησης από το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής. Είμαστε ιδιαίτερα αισιόδοξοι για το αποτέλεσμα, το οποίο μπορεί να αποτελέσει βάση για επέκταση και σε άλλες περιοχές».
Στην ερώτηση του dnews.gr για το αν υπάρχει σχεδιασμός επέκτασης, ο κ. Κυριαζόπουλος ήταν σαφής: «Η θάλασσα είναι ένας χώρος όπου και το ιδιωτικό κεφάλαιο και η δημόσια εξουσία συνεργάζονται σε πάρα πολλούς τομείς. Άρα ναι, υπάρχουν δυνατότητες και περαιτέρω επέκτασης αυτής της συνεργασίας».
Μάλιστα, αποκάλυψε ότι από φέτος υπάρχει συγκεκριμένο θεσμικό πλαίσιο που επιτρέπει την ανάπτυξη τέτοιων αγκυροβολίων σε όλη τη χώρα, εκτός λιμένων: «Για πρώτη φορά, αυτό που βλέπουμε σήμερα εδώ μπορεί να γίνει σε όλη τη χώρα. Πετυχαίνουμε δύο σκοπούς: τον φιλοπεριβαλλοντικό αλλά και τον αναπτυξιακό».
Η μεγαλύτερη πρόκληση και το επόμενο στοίχημα
Για τον Ιδρυτή και Πρόεδρο της Aegean Rebreath, Γιώργο Σαρελάκο, το έργο μόνο απλό δεν ήταν.
«Οι γραφειοκρατικές διαδικασίες ήταν η μεγαλύτερη πρόκληση. Υποβάλαμε φακέλους σε τέσσερα υπουργεία. Σκοπός μας ήταν να καταστήσουμε αυτό το project οδηγό για την υπόλοιπη Ελλάδα».
Η ολοκλήρωση της τοποθέτησης δεν σημαίνει τέλος, αλλά την αρχή ενός νέου κύκλου: «Πλέον παρακολουθούμε και αξιολογούμε τα αποτελέσματα πριν επεκταθεί αυτή η πρακτική. Μέχρι το καλοκαίρι θα έχουμε ολοκληρώσει και την εμφύτευση Ποσειδωνίας και θα δούμε τα αποτελέσματα που θα παραδώσει το έργο».
Πρόκειται, όπως τονίζει, για το πιο ώριμο ολιστικό project για την Ποσειδωνία που έχει υλοποιηθεί μέχρι σήμερα στη χώρα.
Η TP Greece και η δύναμη της έμπρακτης δέσμευσης
Καθοριστική για την υλοποίηση του έργου ήταν η σταθερή στήριξη της TP Greece, η οποία εντάσσει τη δράση στη συνολική περιβαλλοντική της στρατηγική και στο πρόγραμμα Citizen of the Planet.
Η CMO της εταιρείας, Μυρσίνη Σωτηροπούλου, δήλωσε: «Η τοποθέτηση των αγκυροβολίων στο Πόρτο Ράφτη αποτελεί ένα ουσιαστικό στάδιο μιας ευρύτερης και μακροχρόνιας προσπάθειας για την προστασία των λιβαδιών Ποσειδωνίας. Η πιλοτική αυτή εφαρμογή επιβεβαιώνει ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος απαιτεί συνέπεια, συνεργασία και συγκεκριμένες παρεμβάσεις με μετρήσιμο αποτέλεσμα, συμβάλλοντας στη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των θαλασσών μας».
Ο κ. Σαρελάκος σημείωσε χαρακτηριστικά: «Σπανίως οργανισμοί επιλέγουν να επενδύσουν σε δράσεις που δεν προσφέρουν άμεσο επικοινωνιακό αντίκτυπο, αλλά στοχεύουν στη δημιουργία πραγματικού περιβαλλοντικού οφέλους».
Ένα μοντέλο που μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα
Το πρόγραμμα «Posidonia Oceanica: Do Not Disturb» δεν περιορίζεται σε μια τοπική παρέμβαση. Με θεσμικό πλαίσιο πλέον ενεργό και με ενδιαφέρον από άλλες περιοχές, όπως η Πάρος και η Κέα που είναι έτοιμες να φιλοξενήσουν νέες πρωτοβουλίες, το Πόρτο Ράφτη λειτουργεί ως πιλοτικό πεδίο για μια νέα προσέγγιση στη διαχείριση των ελληνικών θαλασσών.
Από την πρώτη κατάδυση χαρτογράφησης μέχρι τα πρώτα αγκυροβόλια που τοποθετήθηκαν, το dnews.gr παρακολουθεί την εξέλιξη ενός έργου που φιλοδοξεί να αποτελέσει οδηγό για όλη τη χώρα.
Η μάχη για τους «πνεύμονες» της θάλασσας συνεχίζεται. Αυτή τη φορά, όμως, με αγκυροβόλια που προστατεύουν τον βυθό αντί να τον ξηλώνουν, και με ένα μοντέλο που μπορεί να αλλάξει τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις ελληνικές θάλασσες.
Δείτε εδώ περισσότερες πληροφορίες για το πρόγραμμα και τη δράση.
