Τα Εισόδια της Θεοτόκου, που τιμώνται κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου, αποτελούν μία από τις σημαντικότερες γιορτές της Παναγίας και εορτάζονται με μεγάλη λαμπρότητα στην Ορθοδοξία. Πρόκειται για τη στιγμή κατά την οποία η μικρή Μαρία, κόρη των Ιωακείμ και Άννας, οδηγήθηκε στον Ναό και αφιερώθηκε στον Θεό, παραμένοντας εκεί για 12 χρόνια μέχρι τον Ευαγγελισμό.
Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, η Παναγία γεννήθηκε από γονείς γηραιούς, που είχαν παρακαλέσει με πολύ πόνο τον Θεό να τους δώσει ένα παιδί και να το αφιερώσουν στον Ναό Του. Πραγματικά, αυτό και έκαναν. Όταν δηλαδή η Μαρία έγινε τριών ετών, την έφεραν οι ίδιοι οι γονείς της στον Ναό και την παρέδωσαν στα χέρια του Ζαχαρία του ιερέα. Αυτός την αγκάλιασε, την ευλόγησε και είπε: «Εμεγάλυνε ο Κύριος το όνομά σου σε όλες τις γενεές. Με σένα θα ευλογηθούν τα έθνη και ο Κύριος θα λυτρώση τους υιούς του Ισραήλ».
Εισόδια της Θεοτόκου: Ποιες Μαρίες γιορτάζουν στις 21 Νοεμβρίου
Το έθιμο, το οποίο φημολογείται ότι ξεκίνησε από την Κρήτη και αργότερα εξαπλώθηκε στην υπόλοιπη Ελλάδα, θέλει στις 21 Νοεμβρίου, ανήμερα των Εισοδίων της Θεοτόκου, να γιορτάζουν οι «παρθένες» ή ανύπαντρες Μαρίες, και μαζί με αυτές και όλα τα υπόλοιπα θεοτοκωνύμια, ενώ στις 15 Αυγούστου γιορτάζουν οι παντρεμένες Μαρίες. Παρόλα αυτά, είναι ελάχιστες οι ανύπαντρες Μαρίες, οι οποίες εορτάζουν στις 21 Νοεμβρίου και όταν παντρεύονται τηρούν το έθιμο και αλλάζουν την ημερομηνία της εορτής τους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο συμβολισμός του εορτασμού για τα Εισόδια της Θεοτόκου
Η είσοδος της Παναγίας στον Ναό αποτελεί κορυφαίο γεγονός στο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρώπου. Η Παναγία εισέρχεται στα Άγια των Αγίων, όπου μόνο ο Αρχιερέας εισέρχεται μία φορά τον χρόνο για να προσφέρει θυμίαμα, προαναγγέλλοντας την προετοιμασία της για τη μητρότητα του Θεού. Η εορτή καθιερώθηκε γύρω στον 6ο αιώνα στα Ιεροσόλυμα και αργότερα, στα τέλη του Ζ’ ή αρχές του Η’ αιώνα, στην Κωνσταντινούπολη. Η παρουσία της Θεοτόκου στον Ναό θεωρείται αρχή της ζωής της και προοίμιο της σωτηρίας του ανθρωπίνου γένους.
Τα Εισόδια έχουν και πνευματική σημασία για κάθε πιστό: όπως η Παναγία εισήλθε στα Άγια των Αγίων, έτσι και ο άνθρωπος καλείται να εισέλθει στον εσωτερικό χώρο της καρδιάς και της ψυχής του, ετοιμάζοντας τον εαυτό του να υποδεχθεί τον Χριστό. Οι ύμνοι της εορτής προαναγγέλλουν τη χαρά των Χριστουγέννων και μεταφέρουν μήνυμα ελπίδας και πληρότητας. Σύμφωνα με τις εκκλησιαστικές πηγές, τα Εισόδια της Θεοτόκου αποτελούν θεομητορική γιορτή αφιέρωσης, προετοιμασίας και σωτηρίας, υπενθυμίζοντας σε όλους τους Ορθόδοξους την αξία της πνευματικής προετοιμασίας για την υποδοχή του Θεού στη ζωή μας.
Η εικόνα της Παναγίας
Στην εικονογράφηση του γεγονότος των Εισοδίων της Θεοτόκου, βλέπουμε στο κέντρο την Παναγία σαν μικρό τριετές κορίτσι, που όμως έχει όλη την ιερότητα της μέλλουσας Μητέρας του Θεού. Ο ιερέας Ζαχαρίας, ο μετέπειτα πατέρας του Προδρόμου, έχει ακουμπήσει ευλαβικά και στοργικά το χέρι του επάνω στην κεφαλή της. Την ευλογεί και την υποδέχεται στα άγια των αγίων, φορώντας ενδύματα λειτουργικά και διακριτικό της ιερωσύνης στην κεφαλή του. Η Παναγία στέκει με ιερή σιγή απέναντί του, έχει τα χέρια της σε στάση ευλαβική και συγχρόνως κινητική απέναντί του, που δηλώνει την προθυμία και τη χαρά της προσελεύσεώς της στον Ναό του Κυρίου. Αυτό είναι το σχέδιο και το θέλημα του Θεού και η προαιώνια βουλή Του για τη σωτηρία των ανθρώπων.
Το ίδιο ευλαβικά και με ιερή συγκίνηση εικονίζονται και οι γέροντες γονείς της, Ιωακείμ και Άννα. Την παραδίδουν στα χέρια του Ζαχαρία με μια κίνηση πολύ εκφραστική, που δηλώνει την προθυμία τους να εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους στον Θεό και να Του αφιερώσουν το μονάκριβο παιδί τους, που το απέκτησαν μετά από πολλών χρόνων προσευχή και νηστεία και σε γήρας προχωρημένο. Όμως, η αγάπη στον Θεό επισκιάζει τα σπλάχνα της στοργής της ανθρώπινης φύσης. Έχουν στραμμένα τα βλέμματά τους στην παιδίσκη τους Μαρία, προσέχοντάς την με πολλή συγκίνηση.
Πίσω τους βλέπουμε πολλές νεάνιδες να κρατούν λαμπάδες αναμμένες και να προπέμπουν την Παναγία, οδηγώντας την στο Ιερό, όπου έμεινε σαν περιστερά ηγιασμένη και έγινε η λαμπάδα του Θεού, η κατοικία Του, ο ναός Του, το θυσιαστήριο και η λατρεία η ζώσα και καθαρά.
Ημέρα Εορτασμού των Ενόπλων Δυνάμεων και των Εισοδίων της Θεοτόκου η 21η Νοεμβρίου
Aξίζει να σημειωθεί ότι κάθε χρόνο στις 21 Νοεμβρίου, ανήμερα της Εορτής των Εισοδίων της Θεοτόκου, γιορτάζεται η Ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων, με πρωτοβουλία της Ελληνικής Πολιτείας για να τιμηθεί η προσφορά των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων προς το Έθνος, τόσο σε περίοδο πολέμων, όσο και στην ειρήνη. Ο εορτασμός καθιερώθηκε μετά τη Μεταπολίτευση το 1975.
Νηστεία για τα Εισόδια της Θεοτόκου: Τι τρώνε οι πιστοί
Τα Εισόδια της Θεοτόκου είναι μεγάλη γιορτή και «πέφτουν» πάντα μεσούσης της Νηστείας των Χριστουγέννων, που παραδοσιακά ξεκινά στις 15 Νοέμβρη. Σύμφωνα με το νηστειοδρόμιο, από τις 15 Νοέμβρη έως τις 21 έχουμε κατανάλωση λαδιού, ενώ ανήμερα της γιορτής οι νηστεύοντες έχουν τη δυνατότητα να φάνε ψάρι όποια μέρα κι αν «πέσει» η γιορτή, που φέτος γιορτάζεται Παρασκευή. Από 21 Νοεμβρίου έως 17 Δεκεμβρίου, οι νηστεύοντες έχουν δυνατότητα να τρώνε ψάρι μόνο τα Σάββατα και τις Κυριακές και λάδι Δευτέρα, Τρίτη και Πέμπτη.
Το έθιμο με τα πολυσπόρια στα Εισόδια της Θεοτόκου
Την παραμονή ή ανήμερα των Εισοδίων της Θεοτόκου, οι νοικοκυρές παρασκευάζουν ένα παραδοσιακό πιάτο με πολύσπορα, όπως σιτάρι, καλαμπόκι, φασόλια, φακές, κουκιά, ρεβίθια και μπιζέλια. Η προετοιμασία των πολυσπόρων συνδέεται με την ευχαριστία προς τη γη και τη μάνα φύση, καθώς οι αγρότες θέλουν να ευχηθούν για καλή σοδειά και ευημερία.
Ένα πιάτο πηγαίνει στην εκκλησία κατά τη λειτουργία, όπου διαβάζεται ευχή και στη συνέχεια μοιράζεται στους πιστούς, παρόμοια με τα κόλλυβα. Μέρος των πολυσπόρων κρατιέται στο σπίτι και δίδεται στα ζώα που χρησιμοποιούνται στο όργωμα, ενώ το υπόλοιπο σκορπίζεται στα χωράφια από τον γεωργό, ως προσφορά στη γη. Το έθιμο αυτό προέρχεται από αρχαίες αγροτικές συνήθειες, που δείχνουν σεβασμό στην παραγωγική γη, και συνεχίζεται μέχρι σήμερα σε πολλές αγροτικές περιοχές. Παρά τις σύγχρονες τεχνολογίες, τα λιπάσματα και τα φυτοφάρμακα, αρκετές νοικοκυρές συνεχίζουν να βράζουν πολυσπόρια, κρατώντας ζωντανή την παράδοση. Η Παναγία ονομάζεται σε αυτό το πλαίσιο και «Πολυσπορίτισσα».
