Αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της αγοράς ενοικίων δρομολογούνται το επόμενο διάστημα, με κεντρικό άξονα τη δημιουργία του Πιστοποιητικού Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, του αποκαλούμενου «Τειρεσία των ενοικιαστών», το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή εντός του 2026. Το νέο σύστημα φιλοδοξεί να αλλάξει τους κανόνες στις μισθώσεις κατοικιών, επιχειρώντας να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη των ιδιοκτητών και να επαναφέρει στην αγορά χιλιάδες διαμερίσματα που σήμερα παραμένουν κλειστά.
Ο «Τειρεσίας των ενοικιαστών» σχεδιάζεται ως ένα μητρώο που θα παρέχει βασικές ενδείξεις για την οικονομική συνέπεια των υποψήφιων μισθωτών, με στόχο τον περιορισμό των φαινομένων κακοπληρωτών που προκαλούν σημαντικές ζημιές και αποθαρρύνουν πολλούς ιδιοκτήτες από τη μακροχρόνια μίσθωση. Τα στοιχεία θα αντλούνται από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων και θα αφορούν καθυστερήσεις πληρωμών, ληξιπρόθεσμες οφειλές στον δημόσιο ή ιδιωτικό τομέα, καθώς και τελεσίδικες δικαστικές αποφάσεις για απλήρωτα ενοίκια.
Το πιστοποιητικό δεν θα περιλαμβάνει αναλυτικά οικονομικά δεδομένα, αλλά συνοπτικούς δείκτες αξιοπιστίας, ενώ η πρόσβαση σε αυτά θα γίνεται αποκλειστικά με τη συναίνεση του ενοικιαστή. Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται να διατηρηθεί μια ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη των ιδιοκτητών για ενημέρωση και στην προστασία των προσωπικών δεδομένων, ακολουθώντας πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, το νέο εργαλείο λειτουργεί ως πρόσθετη δικλείδα ασφαλείας, παρέχοντας μια πιο καθαρή εικόνα για το πρόσωπο στο οποίο πρόκειται να εμπιστευτούν την περιουσία τους. Από την άλλη πλευρά, οι συνεπείς ενοικιαστές αποκτούν συγκριτικό πλεονέκτημα, καθώς θα μπορούν να αποδεικνύουν έμπρακτα τη φερεγγυότητά τους και να διαφοροποιούνται από όσους έχουν ιστορικό ασυνέπειας.
Πως θα λειτουργεί
Ένα πρώτο παράδειγμα αφορά έναν υποψήφιο ενοικιαστή που υποβάλλει αίτηση για διαμέρισμα και, με τη συναίνεσή του, εκδίδεται πιστοποιητικό με θετική ένδειξη συνέπειας. Ο ιδιοκτήτης ενημερώνεται ότι ο μισθωτής δεν έχει ιστορικό ληξιπρόθεσμων οφειλών ή δικαστικών αποφάσεων για απλήρωτα ενοίκια και προχωρά στη μίσθωση με μεγαλύτερη ασφάλεια.
Σε ένα δεύτερο σενάριο, το πιστοποιητικό εμφανίζει ουδέτερη ή περιορισμένη ένδειξη φερεγγυότητας, καθώς ο ενοικιαστής έχει παλαιότερες καθυστερήσεις πληρωμών που έχουν όμως τακτοποιηθεί. Ο ιδιοκτήτης δεν αποκλείει αυτομάτως τη μίσθωση, αλλά επιλέγει να ζητήσει πρόσθετες εγγυήσεις, όπως υψηλότερη εγγύηση ή εγγυητή, προσαρμόζοντας τους όρους της σύμβασης στο επίπεδο ρίσκου που αποτυπώνεται στο πιστοποιητικό.
Ένα τρίτο παράδειγμα αφορά περίπτωση όπου το πιστοποιητικό δείχνει αρνητική ένδειξη, λόγω πρόσφατων και επαναλαμβανόμενων ανεξόφλητων ενοικίων ή τελεσίδικης δικαστικής απόφασης σε βάρος του μισθωτή. Ο ιδιοκτήτης, έχοντας αυτή την πληροφορία, επιλέγει να μην προχωρήσει στη συγκεκριμένη μίσθωση, μειώνοντας τον κίνδυνο οικονομικής ζημίας, ενώ ο ενοικιαστής γνωρίζει ότι για να βελτιώσει το προφίλ του θα πρέπει να τακτοποιήσει τις εκκρεμότητές του.
Αιτιολογημένες αντιδράσεις
Το σχέδιο έχει προκαλέσει αντιδράσεις από σωματεία ενοικιαστών, τα οποία προειδοποιούν ότι το μέτρο θα πρέπει να συνοδευτεί από ισχυρές δικλίδες προστασίας ώστε να μην ενισχυθεί η στεγαστική ανασφάλεια. Επικαλούνται μάλιστα στοιχεία της ΑΑΔΕ, σύμφωνα με τα οποία το 2025 δηλώθηκαν μισθώματα ύψους 8 δισ. ευρώ, ενώ τα ανείσπρακτα ενοίκια αντιστοιχούν μόλις στο 0,18% του συνόλου, γεγονός που, όπως υποστηρίζουν, δείχνει ότι το πρόβλημα των κακοπληρωτών δεν είναι γενικευμένο.
Σημειώνεται πως από την 1η Απριλίου όλα τα ενοίκια κατοικιών θα καταβάλλονται υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού λογαριασμού του ιδιοκτήτη που έχει δηλωθεί στην ΑΑΔΕ, με στόχο τη μείωση της φοροδιαφυγής και την ενίσχυση της διαφάνειας. Σύμφωνα με πληροφορίες, το μέσο δηλωθέν ενοίκιο έχει ήδη αυξηθεί αισθητά τους τελευταίους μήνες, εξέλιξη που αποδίδεται στην αυστηροποίηση των ελέγχων.
