Την Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2022 αλλάζει η ώρα φέρνοντας τους δείκτες των ρολογιών μία ώρα πίσω, δηλαδή από 04:00 π.μ. σε 03:00 π.μ. - καθώς λήγει η εφαρμογή του μέτρου της θερινής ώρας.
Το άμεσο κέρδος της αλλαγής θα το καταλάβουμε αύριο, αφού θα έχουμε μια ώρα έξτρα για... ύπνο. Μακροπρόθεσμα, όμως, κερδίζουμε ή χάνουμε με την χειμερινή ώρα;
Μια ενδιαφέρουσα πτυχή υπογραμμίζει το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς».
«Η αλλαγή τόσο στο θερινό όσο και στο χειμερινό ωράριο έχουν κατά καιρούς συσχετιστεί με μια πληθώρα από συνέπειες, σημαντικές εκ των οποίων είναι οι δυσχέρειες στον ύπνο καθώς και οι τροχαίες συγκρούσεις», υπογραμμίζει το Ινστιτούτο.
Οι αλλαγές στον κιρκάδιο ρυθμό επιφέρουν δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία καθώς επηρεάζουν την ποιότητα και την ποσότητα του ύπνου ενώ είναι δυνατόν να εμφανιστούν κόπωση, πονοκέφαλος, απώλεια προσοχής και συγκέντρωσης.
Ακόμη και ανεπαίσθητες αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα εντείνουν το σωματικό στρες (Harrison, 2012).
Αθροιστικά.... χάνουμε σε ύπνο
Παρότι η αλλαγή κατά μια ώρα ενδέχεται να φαίνεται μια μικρή «διατάραξη» του κιρκάδιου ρυθμού, αποδεικνύεται ότι οι αλλαγές που επιφέρει στον ύπνο επιμένουν έως και πέντε ημέρες έπειτα από την ημέρα αλλαγής της ώρας (Monk & Folkard, 1976)
«Συχνά, επίσης, η αλλαγή σε χειμερινή ώρα συνδέεται με «κέρδος» μιας ώρας ύπνου. Ωστόσο, η αθροιστική επίδραση των επόμενων της αλλαγής ημερών κατά τις οποίες ξυπνάμε νωρίτερα συνιστά μια καθαρή απώλεια ύπνου κατά μήκος της εβδομάδας. Επιπλέον, έρευνες που έχουν χρησιμοποιήσει φυσιολογικές μετρήσεις όπως η θερμοκρασία του σώματος, αναδεικνύουν τις δυσκολίες της σωματικής προσαρμογής στην αλλαγή της ώρας (Monk & Folkard, 1976).
Οι δυσχέρειες είναι ακόμη πιο έντονες για άτομα που αντιμετωπίζουν ήδη διαταραχές ύπνου (Meyer, 2004) ή κάποια συναισθηματική διαταραχή (Nysten, Haukka, Sulander & Partonen, 2010) Η αλλαγή της ώρας έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για μια σειρά από δυσμενείς επιπτώσεις στη σωματική και ψυχική υγεία. Ενδεικτικά κάποιες από αυτές είναι: αυξημένος κίνδυνος καρδιαγγειακού επεισοδίου (κατά 5 έως 15%), αυξημένος κίνδυνος για επισκέψεις σε τμήματα επειγόντων, αυξημένος κίνδυνος για εμφάνιση κατάθλιψης και αυτό-τραυματισμών καθώς και αυξημένες τροχαίες συγκρούσεις».
