Τα άτομα με αλλεργική ρινίτιδα θα μπορούσαν μελλοντικά να ανακουφιστούν από μια πρώτη στο είδος της «μοριακή ασπίδα» που εμποδίζει τη γύρη να εισέλθει στο βλεννογόνο της μύτης, χωρίς να προκαλεί τις παρενέργειες που συνοδεύουν τις τυπικές θεραπείες.
Η αλλεργική ρινίτιδα είναι μια αλλεργική αντίδραση που εμφανίζεται όταν η γύρη συνδέεται με μόρια που ονομάζονται αντισώματα IgE στον βλεννογόνο της μύτης, του στόματος και των ματιών, προκαλώντας φλεγμονή, η οποία έχει ως αποτέλεσμα συμπτώματα όπως φτέρνισμα και κνησμό. Οι τυπικές θεραπείες περιορίζονται σε αντιισταμινικά και στεροειδή, τα οποία μετριάζουν τη φλεγμονή, αλλά δεν είναι πάντα αποτελεσματικά και συνήθως έχουν παρενέργειες, όπως υπνηλία.
Για να βρουν μια εναλλακτική λύση, ο Kaissar Tabynov καθηγητής στο Εθνικό Πανεπιστήμιο Αγροτικής Έρευνας του Καζακστάν και οι συνεργάτες του συνέλεξαν δείγματα αίματος από ποντίκια. Στη συνέχεια, εξήγαν ένα αντίσωμα που δεν εμπλέκεται σε αλλεργικές αντιδράσεις, αλλά εξακολουθεί να συνδέεται με το κύριο αλλεργιογόνο, τη γύρη της αρτεμισίας, ενός φυτού που είναι μια σημαντική αιτία της αλλεργικής ρινίτιδας. Αυτή η σύνδεση στη συνέχεια εμπόδισε το αλλεργιογόνο να προσκολληθεί στα αντισώματα IgE σε ένα εργαστηριακό τρυβλίο.
Για να δουν αν αυτό μειώνει τον ερεθισμό, οι ερευνητές προκάλεσαν σε 10 ποντίκια αλλεργία στη γύρη της αρτεμισίας εγχέοντάς τους το αλλεργιογόνο και μια χημική ουσία που εκπαίδευσε το ανοσοποιητικό τους σύστημα να αντιδράσει σε αυτό. Μία εβδομάδα αργότερα, έβαλαν στη μύτη των μισών ποντικιών μια μικρή σταγόνα υγρού που περιείχε το αντίσωμα που μπλοκάρει τη γύρη, επαναλαμβάνοντάς το συνολικά τρεις φορές σε διάστημα πέντε ημερών.
Στα υπόλοιπα ζώα χορηγήθηκαν σταγόνες αλατούχου διαλύματος (φυσιολογικού όρου). Μία ώρα μετά τη χορήγηση κάθε σταγόνας, τα ποντίκια εκτέθηκαν σε γύρη αρτεμισίας, σε επίπεδα παρόμοια με αυτά στα οποία εκτίθενται οι άνθρωποι κατά την περίοδο αιχμής της αλλεργικής ρινίτιδας λόγω του φυτού, λέει ο Tabynov.
Μετά την τελευταία σταγόνα, τα ποντίκια στα οποία δόθηκε το προληπτικό αντίσωμα έτριψαν τις μύτες τους λιγότερες φορές, 12 φορές, κατά μέσο όρο, σε διάστημα 5 λεπτών, έναντι 92 που την έτριψε η ομάδα ποντικιών που έλαβε φυσιολογικό ορό.
Οι ερευνητές περίμεναν ότι το αντίσωμα θα μείωνε τη φλεγμονή, κάτι που επιβεβαίωσαν κατά την απεικόνιση δειγμάτων ρινικού ιστού που συλλέχθηκαν από τα ποντίκια στο τέλος της μελέτης. Η απεικόνιση έδειξε επίσης ότι η θεραπεία επίδρασε βαθύτερα στο σώμα, όχι μόνο στα σημεία όπου εφαρμόστηκαν οι σταγόνες.
«Η μελέτη μας είναι η πρώτη που καταδεικνύει ότι ένα μονοκλωνικό αντίσωμα ειδικό για αλλεργιογόνα μπορεί να εφαρμοστεί ενδορρινικά για να επιτευχθεί τόσο τοπική όσο και συστηματική προστασία από αλλεργίερς στη γύρη των φυτών. Λειτουργεί σαν “μοριακή ασπίδα”», λέει ο Tabynov.
Παρόλο που οι ερευνητές δεν αξιολόγησαν τις πιθανές παρενέργειες, είναι σχεδόν σίγουροι ότι η μέθοδός τους δεν θα προκαλέσει τις ίδιες που παρατηρούνται με τα από του στόματος φάρμακα για την αλλεργική ρινίτιδα, επειδή το χορηγούμενο αντίσωμα δρα στο σημείο εισόδου των αλλεργιογόνων.
Αυτή η μελέτη αποτελεί σημαντικό ορόσημο, που υπογραμμίζει τις δυνατότητες των ενδορρινικών θεραπειών για την αλλεργική ρινίτιδα και προετοιμάζει το έδαφος για πρώιμες κλινικές δοκιμές που διερευνούν τις δυνατότητες αυτής της προσέγγισης σε ανθρώπους.
Ωστόσο, η επιτυχία σε ποντίκια μπορεί να μην μεταφραστεί άμεσα σε αποτελεσματικότητα στους ανθρώπους. «Το αντίσωμα θα πρέπει να προσαρμοστεί ώστε να λειτουργεί στους ανθρώπους και να διασφαλιστεί ότι δεν θα προκαλέσει τη δική του ανοσολογική αντίδραση», λέει ο Tabynov. Αν όλα πάνε ομαλά, η ομάδα ελπίζει να δοκιμάσει την προσέγγιση με τη μορφή ρινικού σπρέι σε ανθρώπους μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια, προσθέτει.
Τέτοια σπρέι μπορεί επίσης να λειτουργήσουν εναντίον και άλλων τύπων γύρης που προκαλούν αλλεργική ρινίτιδα. «Οραματιζόμαστε ένα μέλλον στο οποίο θα είναι διαθέσιμα εξατομικευμένα σπρέι αντισωμάτων για άτομα που είναι αλλεργικά σε διαφορετικά είδη γύρης», λέει ο Tabynov.
Η μελέτη παρουσιάστηκε πρόσφατα στο περιοδικό Frontiers in Immunology.
