Κατά το σύνδρομο της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας (Obstructive Sleep Apnea, OSA) η αναπνοή διακόπτεται ή μειώνεται επανειλημμένα κατά τη διάρκεια του ύπνου, γιατί οι μύες στο λαιμό και τη γλώσσα αποτυγχάνουν να κρατήσουν τον
αεραγωγό ανοιχτό, εμποδίζοντας έτσι τη ροή του αέρα στους πνεύμονες. Το υπερβολικό λίπος θεωρείται ένας αιτιολογικός παράγοντας κινδύνου.
Τώρα ομάδα ερευνητών με επικεφαλής επιστήμονες της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Σαν Ντιέγκο σε μια προηγμένη μελέτη που δημοσιεύτηκε πρόσφατα στο New England Journal of Medicine καταδεικνύουν την δυνατότητα της τιρζεπατίδης (με την εμπορική ονομασία Zepbound) που είναι γνωστή για τη διαχείριση του διαβήτη τύπου 2, ως την πρώτη αποτελεσματική φαρμακευτική θεραπεία για την αποφρακτική υπνική άπνοια.
«Αυτή η μελέτη σηματοδοτεί ένα σημαντικό ορόσημο στη θεραπεία της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας, προσφέροντας μια πολλά υποσχόμενη νέα θεραπευτική επιλογή τόσο για αναπνευστικές όσο και μεταβολικές επιπλοκές», σχολιάζει σε σχετικό δελτίο τύπου ο Atul Malhotra, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής ιατρικής στη Σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια Σαν Ντιέγκο.
Η αποφρακτική υπνική άπνοια μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα και να συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επιπλοκών, όπως υπέρταση και καρδιακές παθήσεις. Πρόσφατες μελέτες, με επικεφαλής επίσης τον Malhotra, δείχνουν ότι ο αριθμός των ασθενών με την διαταραχή πλησιάζει τα 936 εκατομμύρια σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σε τρεις, διπλά-τυφλές, τυχαιοποιημένες, ελεγχόμενες δοκιμές Φάσης ΙΙΙ, η νέα μελέτη κοόρτης συμπεριέλαβε 469 συμμετέχοντες από 9 διαφορετικές χώρες, ανάμεσά τους από ΗΠΑ, Αυστραλία και Γερμανία, που είχαν διαγνωστεί με παχυσαρκία και ζούσαν με μέτρια έως σοβαρή αποφρακτική υπνική άπνοια.
Κάποιοι από τους εθελοντές χρησιμοποίησαν συσκευή συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP), την πιο κοινή θεραπεία υπνικής άπνοιας με ένα μηχάνημα που διατηρεί ανοιχτό αεραγωγό κατά τη διάρκεια του ύπνου, αποτρέποντας διακοπές στην αναπνοή, ενώ κάποιοι άλλοι όχι. Σε κάποιους ασθενείς χορηγήθηκαν με ένεση 10 ή 15 mg του φαρμάκου και σε κάποιους δόθηκε εικονικό φάρμακο.
Μετά από 52 εβδομάδες, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η τιρζεπατίδη οδήγησε σε σημαντική μείωση του αριθμού των διακοπών της αναπνοής κατά τη διάρκεια του
ύπνου, που είναι ένας βασικός δείκτης για τη μέτρηση της σοβαρότητας της αποφρακτικής υπνικής άπνοιας.
Αυτή η βελτίωση ήταν πολύ μεγαλύτερη από αυτή που παρατηρήθηκε στους συμμετέχοντες που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Μάλιστα, ορισμένοι εθελοντές που πήραν τιρζεπατίδη έφτασαν στο σημείο να μη χρειάζονται την υποστήριξη της συσκευής συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP).
Επιπλέον, η φαρμακευτική θεραπεία βελτίωσε άλλες πτυχές που σχετίζονται με την αποφρακτική υπνική άπνοια, όπως για παράδειγμα, μείωσε τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις, αλλά και το σωματικό βάρος. Η πιο συχνή ανεπιθύμητη ενέργεια που αναφέρθηκε ήταν ήπια προβλήματα στο στομάχι.
«Αυτή η νέα φαρμακευτική θεραπεία προσφέρει μια πιο προσιτή εναλλακτική λύση για άτομα που δεν μπορούν να ανεχθούν ή να τηρήσουν τις υπάρχουσες θεραπείες. Πιστεύουμε ότι ο συνδυασμός θεραπείας συνεχούς θετικής πίεσης αεραγωγών (CPAP) με απώλεια βάρους είναι ιδανικός για τη βελτίωση του καρδιομεταβολικού κινδύνου και των συμπτωμάτων.
Η τιρζεπατίδη μπορεί επίσης να στοχεύσει συγκεκριμένους υποκείμενους μηχανισμούς της υπνικής άπνοιας, οδηγώντας ενδεχομένως σε πιο εξατομικευμένη και αποτελεσματική θεραπεία», συμπληρώνει ο Malhotra προσθέτοντας ότι η φαρμακευτική θεραπεία για την διαταραχή αντιπροσωπεύει σημαντική πρόοδο στον τομέα.
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν τη διεξαγωγή κλινικών δοκιμών για την εξέταση των μακροπρόθεσμων επιδράσεων της τιρζεπατίδης.
