Με το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις, ο Αλέξης Τσίπρας σε συνέντευξή του στη «Δημοκρατική Φωνή» ανοίγει τη συζήτηση για την ανάγκη μιας νέας πολιτικής προοπτικής, τις κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις, αλλά και τον ρόλο της περιφέρειας και ειδικότερα της Ηπείρου στον σχεδιασμό της επόμενης ημέρας. Σε μια περίοδο έντονων πολιτικών διεργασιών, η παρέμβαση του πρώην πρωθυπουργού αποκτά ξεχωριστή σημασία και αναμένεται να τροφοδοτήσει τον δημόσιο διάλογο.
Τα ζητήματα της ακρίβειας πρωταγωνιστούν στην κοινωνική συζήτηση. Έχετε επεξεργαστεί άμεσα -και μεσοπρόθεσμα πιθανά- μέτρα για την ανακούφιση των λαϊκών αναγκών;
Η ακρίβεια στην Ελλάδα δεν είναι ένα φυσικό φαινόμενο. Δεν είναι κάτι που απλώς συμβαίνει και η κυβέρνηση παρακολουθεί αμήχανη. Είναι το αποτέλεσμα μιας πολιτικής που αφήνει ανεξέλεγκτα τα καρτέλ, προστατεύει τα υπερκέρδη και μεταφέρει διαρκώς το κόστος στους πολίτες. Σήμερα έχουμε μισθούς Βουλγαρίας και τιμές Γαλλίας. Στη Γαλλία ο μέσος μισθός βρίσκεται περίπου στις 44.000 ευρώ τον χρόνο, στην Ελλάδα γύρω στις 19.000, ενώ οι τιμές στα βασικά προϊόντα δεν δικαιολογούν αυτή την τεράστια απόσταση. Δεν μπορεί ο Έλληνας εργαζόμενος να πληρώνει ευρωπαϊκές τιμές με εισόδημα πολύ χαμηλότερο από το ευρωπαϊκό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για την ουσιαστική ανακούφιση των νοικοκυριών και την αποκατάσταση της ισορροπίας στην πραγματική οικονομία, απαιτούνται συγκεκριμένες άμεσες παρεμβάσεις: Πετρέλαιο θέρμανσης 1,40 και πετρελαίου κίνησης 1,80 μέσω τεσσάρων εργαλείων. Πλαφόν στο περιθώριο κέρδους και των διυλιστηρίων,έκτακτη φορολόγηση των υπερκερδών, μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%,μείωση του ΕΦΚ στο μισό. Μείωση του ΦΠΑ στο 6% στα είδη πρώτης ανάγκης και διατροφής. Η παρέμβαση αυτή συνοδεύεται από υποχρεωτικό ψηφιακό παρατηρητήριο τιμών σε όλα τα στάδια της αλυσίδας αξίας («από το χωράφι στο ράφι»), ώστε το όφελος να μετακυλιστεί πλήρως στον καταναλωτή.
Μείωση του μεσοσταθμικού κόστους ρεύματος κατά 30% μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων εγχώριας παραγωγής. Φυσικά όλα αυτά προϋποθέτουν μια άλλη ΔΕΗ, υπηρέτη του δημοσίου συμφέροντος και όχι της αισχροκέρδειας. Σκοπεύουμε να ανακτήσουμε το δημόσιο στρατηγικό ρόλο της ΔΕΗ, δίνοντάς της τρεις βασικές λειτουργίες: εγγυητής του τιμολογίου βάσης, στρατηγικός αγοραστής και διαθέτης εγχώριας καθαρής ενέργειας, επενδυτικός πυλώνας δικτύων και αποθήκευσης.
κ. Τσίπρα, με την κυβέρνηση Μητσοτάκη να βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονη πολιτική αμφισβήτηση, θεωρείτε ότι έχει διαμορφωθεί η συγκυρία για μια νέα πολιτική ανατροπή;
Πιστεύω ότι έχει διαμορφωθεί μια πραγματική δυνατότητα πολιτικής αλλαγής. Και αυτό δεν το λέω επειδή καταγράφεται η συντριπτική δυσαρέσκεια απέναντι στην κυβέρνηση και στα ζητήματα της ακρίβειας και στα ζητήματα της διαφθοράς Το λέω γιατί όλο και περισσότεροι άνθρωποι συνειδητοποιούν ότι η σημερινή κατάσταση δεν είναι μονόδρομος. Υπάρχει μια μεγάλη απόσταση ανάμεσα στην εικόνα που προσπαθεί να κατασκευάσει η κυβέρνηση και στην καθημερινή εμπειρία της κοινωνίας. Ο πολίτης βλέπει τον μισθό του να τελειώνει πριν τελειώσει ο μήνας. Βλέπει το ενοίκιο να απορροφά όλο και μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματός του. Βλέπει τις τράπεζες να καταγράφουν τεράστια κέρδη, τα καρτέλ να συνεχίζουν ανενόχλητα και τα funds να διεκδικούν την περιουσία ανθρώπων που αδυνατούν να ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους.
Το άρθρο 23 είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Η κυβέρνηση πίστεψε ότι μπορεί να προχωρήσει μια ρύθμιση υπέρ των funds χωρίς σοβαρές αντιδράσεις. Υπολόγισε όμως χωρίς την κοινωνία, χωρίς τους ανθρώπους που κινδύνευαν να χάσουν το σπίτι τους, χωρίς τους Δικηγορικούς Συλλόγους. Και αναγκάστηκε να υποχωρήσει.
Αυτό έχει πολιτική σημασία. Δείχνει ότι όταν η κοινωνική αντίδραση βρίσκει στόχο, επιμονή και συλλογική έκφραση, μπορεί να ανατρέψει κυβερνητικές επιλογές. Δεν αρκεί, όμως, να σταματάμε κάθε φορά μια επιμέρους απόφαση. Χρειάζεται να αλλάξουμε συνολικά την πολιτική που γεννά αυτές τις αποφάσεις.
Εκεί βρίσκεται και η ευθύνη των προοδευτικών δυνάμεων. Δεν αρκεί να λέμε ότι θέλουμε να φύγει η σημερινή κυβέρνηση. Πρέπει να πούμε καθαρά τι θα κάνουμε διαφορετικά την επόμενη μέρα. Η πολιτική αλλαγή δεν είναι αλλαγή προσώπων. Είναι αλλαγή προτεραιοτήτων και συσχετισμών. Είναι να περάσει η πολιτική εξουσία από την εξυπηρέτηση των ισχυρών στην προστασία της κοινωνικής πλειοψηφίας.
Η πολιτική αλλαγή με αλλαγή πολιτικής είναι η προϋπόθεση ώστε η χώρα να αποκτήσει ξανά κοινωνική συνοχή, δημοκρατική αξιοπιστία και πραγματική προοπτική. Είναι κοινωνική απαίτηση.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια εναλλακτική προοδευτικής διακυβέρνησης. Όχι μια δύναμη διαχείρισης, όχι μια ακόμα δύναμη συνδιαχείρισης, αλλά τον αντίπαλο πόλο στη δεξιά, όχι μια συμπληρωματική δύναμη στη Δεξιά αν χρειαστεί δεκανίκι μετά τις επόμενες εκλογές.
Η Ελλάδα χρειάζεται μια ισχυρή προοδευτική παράταξη που να μπορεί να κοιτάει στα μάτια τη Δεξιά και να τη νικήσει στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν στηθούν οι κάλπες. Να ηττηθεί εκλογικά και στρατηγικά ο κ. Μητσοτάκης και η Δεξιά. Να απαλλαγεί η χώρα από την πιο διεφθαρμένη και άδικη κυβέρνηση.
Έχει έρθει η ώρα για μια μεγάλη πολιτική υπέρβαση. Μια υπέρβαση που εκκινεί από μια νέα πολιτική ενότητα του χώρου που θα συναντηθεί στην κάλπη της ΕΛΑΣ.
Έχετε χαρακτηρίσει την Ήπειρο “αδικημένη περιφέρεια”. Τι συγκεκριμένα προτείνει η ΕΛ.Α.Σ. για να αλλάξει αυτή η πραγματικότητα;
Ειδικά σε μια εποχή που ερημοποίηση της περιφέρειας είναι γεγονός και το δημογραφικό, η πληθυσμιακή υποχώρηση, θλιβερή πραγματικότητα. Η Ήπειρος δεν έχει έλλειμμα δυνατοτήτων. Έχει έλλειμμα πολιτικής που να μπορεί να μετατρέψει αυτές τις δυνατότητες σε ευκαιρίες για τους ανθρώπους της. Είναι ένας τόπος με μοναδικό φυσικό πλούτο, ισχυρή παραγωγική παράδοση, σημαντική πανεπιστημιακή και ερευνητική παρουσία. Έχει ανθρώπους με γνώσεις, επιχειρηματικές πρωτοβουλίες, αγροτική και κτηνοτροφική παραγωγή, τουρισμό, πολιτισμό. Κι όμως, εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τη δημογραφική συρρίκνωση, την απομάκρυνση των νέων, την εγκατάλειψη χωριών και ολόκληρων περιοχών.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι πώς θα διαχειριστούμε την ερήμωση. Είναι πώς θα δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για να μπορεί κάποιος να ζήσει, να εργαστεί, να δημιουργήσει και να μεγαλώσει τα παιδιά του στην Ήπειρο.
Αυτό απαιτεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης. Με στήριξη της αγροδιατροφής, σύνδεση της πρωτογενούς παραγωγής με τη μεταποίηση και την έρευνα, ενίσχυση των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων, αναβάθμιση των υποδομών και ουσιαστική αξιοποίηση του Πανεπιστημίου και των ερευνητικών του δυνατοτήτων.
Και θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στον αγροτικό κόσμο. Οι έντιμοι αγρότες και κτηνοτρόφοι πρέπει να βλέπουν τον κόπο τους να ανταμείβεται. Οι ενισχύσεις πρέπει να φτάνουν σε αυτούς που πραγματικά παράγουν, όχι να καταλήγουν σε μη δικαιούχους και σε μηχανισμούς εξυπηρέτησης ημετέρων. Δεν μπορεί ο παραγωγός να παλεύει με το κόστος, τις χαμηλές τιμές και τις φυσικές καταστροφές, και την ίδια στιγμή να βλέπει τις ενισχύσεις που δικαιούται να χάνονται σε ένα σύστημα αδιαφάνειας.
Χρειάζεται, επίσης, ισχυρό κοινωνικό κράτος στην περιφέρεια. Δημόσια υγεία, σχολεία, συγκοινωνίες, ψηφιακές υποδομές, πρόσβαση σε υπηρεσίες. Γιατί κανείς δεν θα μείνει στον τόπο του μόνο από αγάπη για τον τόπο του, αν δεν μπορεί να έχει γιατρό, σχολείο για το παιδί του και αξιοπρεπή εργασία.
Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με ευχολόγια και επιδόματα της μιας φοράς. Αντιμετωπίζεται με θέσεις εργασίας, εισόδημα, στέγη, δημόσιες υπηρεσίες και προοπτική για τους νέους ανθρώπους.
Η Ήπειρος μπορεί να γίνει παράδειγμα μιας άλλης περιφερειακής ανάπτυξης. Όχι μιας ανάπτυξης που συγκεντρώνει πλούτο σε λίγα σημεία και αφήνει πίσω της άδειες κοινότητες, αλλά μιας ανάπτυξης που δίνει ζωή σε ολόκληρη την περιφέρεια.
Πρόσφατα βρεθήκατε στις μεγάλες κινητοποιήσεις στην Γαλλία. Σας προβληματίζει ότι στην χώρα μας δεν έχουμε σήμερα αντίστοιχες κοινωνικές διεργασίες;
Να ανησυχεί κανείς όταν δεν υπάρχουν κοινωνικές διεργασίες, όχι όταν οι άνθρωποι διεκδικούν. Στη Γαλλία βλέπουμε δεκάδες χιλιάδες ανθρώπους, πολλούς νέους, να βγαίνουν ειρηνικά στον δρόμο, να συζητούν, να διεκδικούν, να συμμετέχουν. Και αυτό έχει μια ιδιαίτερη σημασία σε μια εποχή όπου επιχειρείται να πειστεί η κοινωνία ότι η πολιτική είναι υπόθεση των ειδικών και η συμμετοχή των πολιτών κάτι περιττό. Η διεκδίκηση στη δημοκρατία είναι χαρά. Είναι ζωή. Στην Ελλάδα, από την άλλη, δεν πρέπει να συγχέουμε την απουσία μεγάλων κινητοποιήσεων με την απουσία κοινωνικής δυσαρέσκειας. Η δυσαρέσκεια υπάρχει και συσσωρεύεται. Τη συναντά κανείς στους εργαζόμενους, στους νέους, στους μικρομεσαίους, στους αγρότες, στους ανθρώπους που δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο κόστος της στέγης και της καθημερινότητας. Όταν συσσωρεύεται πίεση και δεν υπάρχουν τρόποι να εκτονωθεί, τότε μπορεί να οδηγηθούμε σε πολύ μεγαλύτερες κοινωνικές εκρήξεις. Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι να φοβόμαστε την κοινωνική κινητοποίηση. Είναι να υπάρχουν δημοκρατικοί τρόποι έκφρασης, διεκδίκησης και πολιτικής αλλαγής.
Και εδώ υπάρχει μια μεγάλη ευθύνη για τις προοδευτικές δυνάμεις. Δεν αρκεί να παρατηρούμε την κοινωνική δυσαρέσκεια ούτε να περιμένουμε να μετατραπεί μόνη της σε πολιτική αλλαγή. Πρέπει να την ακούμε, να είμαστε παρόντες στους χώρους όπου γεννιούνται τα προβλήματα και κυρίως να δίνουμε συγκεκριμένες πολιτικές απαντήσεις. Η κοινωνική διαμαρτυρία χρειάζεται πολιτική διέξοδο. Χρειάζεται ένα σχέδιο που να μετατρέπει την αγανάκτηση σε ελπίδα και τη διεκδίκηση σε αποτέλεσμα. Αυτό είναι το στοίχημα.
Γίνεται μεγάλη συζήτηση για τα ψηφοδέλτια του κόμματος σας. Τι πρέπει να σηματοδοτήσει το ψηφοδέλτιο της ΕΛΑΣ ώστε να το «αγκαλιάσει» η κοινωνική πλειοψηφία; Ώστε να γίνει ψηφοδέλτιο νίκης;
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη είναι ένας ανοιχτός τόπος συνάντησης ευρύτερων προοδευτικών και δημοκρατικών δυνάμεων. Όχι ένας κλειστός μηχανισμός. Γιατί τα ψηφοδέλτια νίκης δεν φτιάχνονται μόνο με εκλογικούς υπολογισμούς. Φτιάχνονται όταν η κοινωνία αισθάνεται ότι έχει θέση, φωνή και εκπροσώπηση. Τα ψηφοδέλτια θα είναι η πρώτη χειροπιαστή απόδειξη ότι εννοούμε όσα λέμε από την αρχή. Θα μετέχουν ανθρώποι που έχουν παρουσία στην πραγματική ζωή, στους χώρους εργασίας, στα πανεπιστήμια, στην επιστήμη, στον πολιτισμό, στην παραγωγή, στην αυτοδιοίκηση, στα κινήματα και στις τοπικές κοινωνίες. Για μένα, το κριτήριο είναι απλό: να μπορεί ο πολίτης να κοιτάζει ένα ψηφοδέλτιο και να αναγνωρίζει σε αυτό την κοινωνία όπως πραγματικά είναι και τους ανθρώπους που θα δώσουν λύση στα προβλήματα, με πολιτική αξιοπιστία, με τεχνοκρατική επάρκεια και κυρίως με εντιμότητα. Τα ψηφοδέλτια θα εκφράζουν τη συνάντηση της εμπειρίας με την ανανέωση. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την πολιτική εμπειρία και ταυτόχρονα να ανοίξουμε χώρο σε νέες δυνάμεις.
Έχοντας ήδη διανύσει μια μακρά πολιτική διαδρομή, σε κυβέρνηση και αντιπολίτευση, τι διαφορετικό φέρνει σήμερα ο Αλέξης Τσίπρας στην πολιτική ζωή του τόπου;
Παρέλαβα την χώρα χρεοκοπημένη και με άδεια ταμεία. Την είχαν χρεοκοπήσει οι κυβερνήσεις της ΝΔ και αστόχησαν οι συγκυβερνήσεις της ΝΔ με το ΠΑΣΟΚ να τη βγάλουν από την κρίση. Ανέλαβα την ανόρθωση της χώρας, την ανάκτηση της αξιοπιστίας της, την έξοδό της από τα μνημόνια και τη ρύθμιση του χρέους. Και τα πέτυχα. Κάθε ευρώ που έμπαινε στα δημόσια ταμεία είχε μια αξία, υπηρετούσε έναν εθνικό στόχο. Να βγάλουμε τη χώρα από τα μνημόνια, να ανακτήσουμε την εθνική μας κυριαρχία και να μπορέσουμε να ανασάνουμε οικονομικά. Δεν επιστρέφω στην πολιτική για να επαναλάβω τον εαυτό μου. Ούτε για να διεκδικήσω μια προσωπική δικαίωση. Επιστρέφω γιατί πιστεύω ότι η χώρα χρειάζεται μια αξιόπιστη προοδευτική εναλλακτική πρόταση και γιατί θεωρώ ότι έχω ευθύνη να συμβάλω στη διαμόρφωσή της. Έχω διανύσει μια μεγάλη πολιτική διαδρομή. Έχω ζήσει την εμπειρία της διακυβέρνησης σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, έχω πάρει δύσκολες αποφάσεις, έχω γνωρίσει τις δυνατότητες αλλά και τα όρια της πολιτικής εξουσίας.
Έχω κάνει απολογισμό, έχω αναγνωρίσει λάθη και έχω κατανοήσει ακόμη περισσότερο πόσο μεγάλη είναι η απόσταση ανάμεσα σε μια πολιτική διακήρυξη και στην εφαρμογή της. Αυτή η εμπειρία είναι πολύτιμη, όχι ως τίτλος που επικαλείται κανείς για τον εαυτό του, αλλά ως ευθύνη. Μου επιτρέπει να γνωρίζω τι μπορεί να γίνει, τι χρειάζεται προετοιμασία, ποιες συγκρούσεις απαιτούνται και πώς μια προοδευτική κυβέρνηση μπορεί να πετύχει αποτελέσματα για την κοινωνική πλειοψηφία. Χρειάζεται και μια νέα ματιά. Χρειάζεται να ξαναδούμε τις μεγάλες αλλαγές που συντελούνται στην οικονομία, στην εργασία, στην τεχνολογία, στην κλιματική κρίση, στις διεθνείς σχέσεις. Να μιλήσουμε με τη νέα γενιά όχι για λογαριασμό της, αλλά μαζί της. Να διαμορφώσουμε ένα σχέδιο για την Ελλάδα του 2030, με νέες προτεραιότητες και ριζοσπαστικές τομές. Κυρίως, χρειάζεται να ξαναχτίσουμε τη σχέση της πολιτικής με την κοινωνία πάνω στις στέρεες βάσεις της εντιμότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Αυτό που φέρνω σήμερα είναι η εμπειρία μιας διαδρομής, η γνώση των δυσκολιών της διακυβέρνησης, αλλά και η πεποίθηση ότι η χώρα δεν μπορεί να συμβιβαστεί με τη σημερινή στασιμότητα και τις ανισότητες. Θέλω να αλλάξει η κατεύθυνση της χώρας. Να ξαναγίνει η πολιτική εργαλείο για να βελτιώνεται η ζωή των πολλών και όχι μηχανισμός προστασίας των λίγων.
