Σε κρίσιμη φάση βρίσκεται η αντιπυρική περίοδος, με τον υπουργό Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελο Τουρνά να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τον κίνδυνο φωτιάς τις επόμενες ημέρες, λόγω της έντονης ξηρασίας και της ενίσχυσης των ανέμων. Μιλώντας στον ΣΚΑΪ FM, ο κ. Τουρνάς ανέφερε ότι από την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου έχουν εκδηλωθεί 3.083 πυρκαγιές, εκ των οποίων 830 μόνο μέσα στον Αύγουστο. Παρά τον ιδιαίτερα υψηλό αριθμό, σημείωσε ότι καταγράφεται μείωση περίπου 20% σε σχέση με προηγούμενα έτη. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, μέχρι σήμερα έχουν καεί περίπου 300.000 στρέμματα, ενώ περίπου 28.000 στρέμματα αφορούν δάση. Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι μόλις τέσσερις μεγάλες πυρκαγιές ευθύνονται για περίπου τα δύο τρίτα της συνολικής καμένης έκτασης, δηλαδή περίπου 200.000 στρέμματα.
«Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες»
Ο υπουργός προειδοποίησε ότι η αντιπυρική περίοδος δεν έχει τελειώσει και ότι οι συνθήκες παραμένουν ιδιαίτερα επικίνδυνες. «Οι επόμενες ημέρες είναι δύσκολες και είναι δύσκολες γιατί αυτή τη στιγμή τα πάντα είναι δυναμίτης», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας ότι η παρατεταμένη ζέστη και η ξηρασία έχουν αφήσει μεγάλη ποσότητα διαθέσιμης καύσιμης ύλης. Παράλληλα, αναμένεται ενίσχυση των βορειοανατολικών ανέμων στο Αιγαίο, επηρεάζοντας περιοχές όπως η Ανατολική Βοιωτία, η Εύβοια, η Αττική, η Ανατολική Πελοπόννησος και τα νησιά του Αιγαίου. Ισχυροί δυτικοί-βορειοδυτικοί άνεμοι αναμένονται και στο Ιόνιο.
51 μισθωμένα και περίπου 30 εθνικά εναέρια μέσα
Αναφερόμενος στην αεροπυρόσβεση, ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αναλογικά έναν από τους μεγαλύτερους στόλους εναέριων μέσων στην Ευρώπη. Συνολικά, μέσω σύμβασης-πλαισίου έχουν μισθωθεί 51 εναέρια μέσα, ενώ προστίθενται περίπου 30 εθνικά μέσα, μεταξύ των οποίων Canadair, PZL και Chinook. Όπως εξήγησε, στις μεγάλες πυρκαγιές το πρόβλημα δεν ήταν η αριθμητική επάρκεια των μέσων, αλλά οι εξαιρετικά δύσκολες καιρικές συνθήκες. Οι ισχυροί άνεμοι και οι αναταράξεις σε αρκετές περιπτώσεις δεν επέτρεψαν στα αεροσκάφη και τα ελικόπτερα να επιχειρήσουν αποτελεσματικά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
51 μισθωμένα και περίπου 30 εθνικά εναέρια μέσα
Απαντώντας στο ερώτημα για την επάρκεια της αεροπυρόσβεσης, ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι η Ελλάδα διαθέτει αναλογικά τον μεγαλύτερο στόλο στην Ευρώπη. Μέσω σύμβασης-πλαίσιο μισθώνονται 51 εναέρια μέσα (αεροσκάφη και ελικόπτερα) ενώ σε αυτά προστίθενται περίπου 30 εθνικά μέσα, μεταξύ των οποίων Canadair, PZL και Chinook. Στον μισθωμένο στόλο περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, 8 βαρέα ελικόπτερα Ericsson, 14 Bell 214 και 22 Air Tractor. Όπως τόνισε, η χώρα διαθέτει αριθμητικά και ποιοτικά εναέρια μέσα εφάμιλλα με εκείνα μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χωρών, ενώ το ζήτημα στις μεγάλες πυρκαγιές δεν ήταν η αριθμητική επάρκεια αλλά οι συνθήκες. «Το πρόβλημά μας δεν ήταν στην επάρκεια των μέσων, το πρόβλημά μας ήταν εκεί που δεν μπορούσαν να πετάξουν και να πραγματοποιήσουν υδροληψία», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Τι συνέβη στον Κιθαιρώνα – Άνεμοι πάνω από 100 χλμ./ώρα
Περιγράφοντας αναλυτικά την εξέλιξη της πυρκαγιάς στον Κιθαιρώνα, ο Υπουργός εξήγησε ότι τα επίγεια μέσα δυσκολεύονταν να προσεγγίσουν την αρχική εστία, καθώς αυτή βρισκόταν σε πλαγιά, σε απόκρημνο σημείο χωρίς πρόσβαση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, όπως σημείωσε, ο ρόλος των εναέριων μέσων είναι κρίσιμος, καθώς επιβραδύνουν την πυρκαγιά και δίνουν τον απαραίτητο χρόνο στις επίγειες δυνάμεις για να αναπτυχθούν και να προσεγγίσουν το μέτωπο. Όταν εκδηλώθηκε η πυρκαγιά στον Άγιο Βασίλειο, εναέρια μέσα που είχαν ήδη απογειωθεί και κατευθύνονταν προς την Ξηρονομή εκτράπηκαν από το Εθνικό Συντονιστικό Κέντρο προς τον Κιθαιρώνα.
Παράλληλα, δόθηκε εκτροπή και στα Air Tractor που περιπολούσαν στην Αττική. Όταν όμως έφτασαν στην περιοχή, οι άνεμοι ξεπερνούσαν τα 100 χιλιόμετρα την ώρα, οι αναταράξεις ήταν ισχυρές, με αποτέλεσμα τα εναέρια μέσα να μην μπορούν να κατέβουν κάτω από τα 1.000 πόδια, ούτε να πραγματοποιήσουν υδροληψία ή αποτελεσματική ρίψη. Η πυρκαγιά εξαπλώθηκε γρήγορα προς τη νότια πλευρά του Κιθαιρώνα και το Πόρτο Γερμενό. Τα ξημερώματα, όπως ανέφερε ο Υπουργός, βρέθηκε και ο ίδιος στην περιοχή, μαζί με τον Δήμαρχο και ανώτατα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, όπου είχε αναπτυχθεί πολύ μεγάλη δύναμη πυροσβεστικών οχημάτων, εθελοντών και δασοκομάντος σε γραμμή άμυνας. Οι άνεμοι όμως δεν υποχώρησαν ούτε κατά τη διάρκεια της νύχτας, συνεχίζοντας να πνέουν με ταχύτητες της τάξης των 90-100 χιλιομέτρων την ώρα. Ο Υπουργός περιέγραψε ένα «οριζόντιο καυτό νέφος» πάνω από την περιοχή, ενώ τα ξημερώματα η κατάσταση έγινε εξαιρετικά δύσκολη.
«Έβρεξε πραγματικά φωτιά σε όλο το Πόρτο Γερμενό, μέχρι και απέναντι», ανέφερε χαρακτηριστικά. Την ώρα εκείνη βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με τον Δήμαρχο Μάνδρας-Ειδυλλίας για τη διαχείριση της κατάστασης.
Τέσσερα ελικόπτερα μόνιμα στην Κρήτη – Έξι Air Tractor αναγκάστηκαν να επιστρέψουν
Απαντώντας στην κριτική για τη διασπορά των εναέριων μέσων, ο κ. Τουρνάς τόνισε ότι υπάρχει σχεδιασμός από τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος, ώστε επιχειρησιακές δυνάμεις και εναέρια μέσα να καλύπτουν ολόκληρη τη χώρα και τη νησιωτική Ελλάδα. Ειδικά στην Κρήτη, τα τελευταία δύο με τρία χρόνια βρίσκονται μόνιμα τοποθετημένα τέσσερα ελικόπτερα. Στη μεγάλη πυρκαγιά της Κρήτης, όταν διαπιστώθηκε η ταχύτητα με την οποία εξελισσόταν το συμβάν, διατάχθηκε η μετακίνηση επιπλέον εναέριων μέσων. Ericsson από την Καλαμάτα και Canadair 415 από την Ελευσίνα έφτασαν στην περιοχή, χωρίς όμως να μπορέσουν να πραγματοποιήσουν ούτε μία ρίψη. Παράλληλα, απογειώθηκαν από το Τατόι έξι Air Tractor με επιβραδυντικό υγρό. Οι συνθήκες δεν τους επέτρεψαν να κατέβουν κάτω από τα 3.000 πόδια, με αποτέλεσμα τελικά να απορρίψουν στη θάλασσα το επιβραδυντικό υγρό που μετέφεραν, ώστε να μπορέσουν να επιστρέψουν και να προσγειωθούν. «Είχαμε επάρκεια μέσων, ποτέ δεν ξεμείναμε από ιπτάμενα μέσα», υπογράμμισε.
Τι απάντησε για το Beriev
Ο κ. Τουρνάς απάντησε αναλυτικά και στην ερώτηση για το ρωσικό Beriev. Όπως εξήγησε, πρόκειται για ένα καλό αεροσκάφος για τις περιοχές για τις οποίες έχει σχεδιαστεί, ιδιαίτερα για επίπεδα εδάφη, όπου μπορεί να επιχειρεί με μεγάλη ταχύτητα. Στην Ελλάδα, όμως, η γεωμορφολογία είναι διαφορετική, με ορεινούς όγκους, κοιλάδες και χαράδρες, όπου συχνά απαιτείται η επιχειρησιακή ευελιξία ενός ελικοπτέρου. Αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στις επιχειρήσεις στην κοιλάδα του Αώου μετά από πολλές πυρκαγιές που προκλήθηκαν από καταιγίδες και κεραυνούς.
Εξήγησε επίσης ότι η ρίψη νερού από πολύ μεγάλο ύψος είναι αναποτελεσματική, καθώς μέχρι να φτάσει στο έδαφος το νερό διασπάται και, όταν βρίσκεται πάνω από ισχυρή φωτιά, μέρος του εξατμίζεται. Γι' αυτό, όπως επισήμανε, το Πυροσβεστικό Σώμα έχει διαμορφώσει επιχειρησιακή απαίτηση για διαφορετικό μείγμα μέσων, ανάλογα με τις ανάγκες της χώρας.
Τα βαρέα ελικόπτερα τύπου Ericsson έχουν μεγάλη δυνατότητα μεταφοράς νερού και μπορούν να επιχειρούν περίπου 1,5 έως 2 ώρες. Τα Bell 214 μεταφέρουν περίπου 3 τόνους νερού και διαθέτουν αυτονομία έως περίπου 3-3,5 ώρες, επιτρέποντας πολλές προσβολές στη μονάδα του χρόνου. Παράλληλα, έχουν μισθωθεί 22 Air Tractor, αμφίβια αεροσκάφη που μπορούν να πραγματοποιούν υδροληψία και να μεταφέρουν και επιβραδυντικό υγρό, επιτυγχάνοντας μεγάλο αριθμό διαδοχικών ρίψεων όταν υπάρχει κοντά λίμνη ή θαλάσσιος κόλπος.
Επτά νέα Canadair 515 – Πρώτη παραλαβή το 2028, ολοκλήρωση το 2031
Ο υπουργός αναφέρθηκε διεξοδικά και στον εκσυγχρονισμό του εθνικού στόλου των Canadair. Όπως σημείωσε, η γραμμή παραγωγής είχε κλείσει εδώ και χρόνια και, μέσω πρωτοβουλίας στην οποία πρωτοστάτησε η Ελλάδα και της συνεργασίας σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, άνοιξε εκ νέου.
Η νέα γραμμή παραγωγής χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και από έξι χώρες, ενώ η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα που θα παραλάβει τα νέα αεροσκάφη. Συνολικά θα αποκτηθούν επτά νέα Canadair CL-515. Το πρώτο θα είναι έτοιμο το 2028 και μέχρι το 2031 θα έχουν παραληφθεί και τα επτά. Από τα επτά νέα αεροσκάφη, τα δύο χρηματοδοτούνται από τον ευρωπαϊκό μηχανισμό, ενώ τα υπόλοιπα πέντε μέσω του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ».
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε και στα χαρακτηριστικά των νέων Canadair CL-515. Πρόκειται για σύγχρονα αεροσκάφη με glass cockpit και εξελιγμένα ψηφιακά συστήματα που υποστηρίζουν τον χειριστή τόσο στην πτήση όσο και στην εκτέλεση της ρίψης. Έχουν δυνατότητα μεταφοράς περίπου 7 τόνων νερού, με δυνατότητα να περιλαμβάνεται και 1 τόνος αφρού, δηλαδή περίπου έναν τόνο περισσότερο σε σχέση με τα σημερινά Canadair. Η υδροληψία θα πραγματοποιείται σε περίπου 16 δευτερόλεπτα. Ο υπουργός αναφέρθηκε και στους μηχανικούς που υποστηρίζουν σήμερα τον υφιστάμενο στόλο, οι οποίοι, όπως είπε, εργάζονται όλη τη νύχτα ώστε τα αεροσκάφη να είναι διαθέσιμα με το πρώτο φως.
Εκπαίδευση και ένταξη των νέων Canadair
Ο κ. Τουρνάς διευκρίνισε ότι η παραλαβή του πρώτου Canadair το 2028 δεν σημαίνει αυτόματα και άμεση επιχειρησιακή ένταξη. Για κάθε νέο αεροπορικό σύστημα απαιτείται περίοδος εκπαίδευσης και αφομοίωσης από πιλότους και μηχανικούς, η οποία μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τον έναν χρόνο. Ωστόσο, εκτίμησε ότι για τα CL-515 η διαδικασία μπορεί να είναι ταχύτερη, καθώς θα αξιοποιηθούν πιλότοι και μηχανικοί που ήδη γνωρίζουν και επιχειρούν με τα CL-415. Οι πρώτοι εκπαιδευμένοι χειριστές και μηχανικοί θα λειτουργήσουν στη συνέχεια ως εκπαιδευτές για το υπόλοιπο προσωπικό. Παράλληλα με την προμήθεια των επτά νέων Canadair CL-515, από τον Οκτώβριο ξεκινά και η αναβάθμιση των επτά υφιστάμενων CL-415 σε επίπεδο 515. Περίπου έως το 2031 η χώρα θα διαθέτει συνολικά 14 σύγχρονα Canadair, «δικά μας, είναι μία ισχυρή δύναμη», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Υπουργός.
Πώς μισθώνονται τα 51 εναέρια μέσα – Η διαδικασία μέσω NSPA
Ο Υπουργός εξήγησε αναλυτικά ότι το ελληνικό κράτος δεν προχωρά απευθείας στις συγκεκριμένες μισθώσεις. Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω της NATO Support and Procurement Agency (NSPA). Το Πυροσβεστικό Σώμα καθορίζει την επιχειρησιακή απαίτηση και τις τεχνικές προδιαγραφές των μέσων που χρειάζεται και η NSPA διενεργεί τον σχετικό διαγωνισμό σύμφωνα με τα πρότυπα του ΝΑΤΟ.
Η σύμβαση-πλαίσιο που έχει υπογραφεί είναι διάρκειας 3 συν 2 ετών, δηλαδή μπορεί να φτάσει συνολικά τα πέντε χρόνια. Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η επανάληψη της διαδικασίας κάθε χρόνο, δεδομένου ότι τέτοιοι διαγωνισμοί μπορεί να διαρκέσουν περισσότερο από έναν χρόνο.
Η μίσθωση αφορά ολοκληρωμένη υπηρεσία. Περιλαμβάνει το αεροσκάφος ή το ελικόπτερο, τα πληρώματα, τους μηχανικούς, τη συντήρηση, την τεχνική υποστήριξη και τις απαιτούμενες εγκαταστάσεις. «Εμείς τι παίρνουμε από αυτό; Πληρώνουμε και παίρνουμε την υπηρεσία», ανέφερε.
Διερεύνηση του δυστυχήματος των δύο ελικοπτέρων – «Όλα πρέπει να εξεταστούν»
Αναφερόμενος στη σύγκρουση των δύο πυροσβεστικών ελικοπτέρων, ο κ. Τουρνάς ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί να προχωρήσει σε εκτίμηση για τα αίτια όσο βρίσκεται σε εξέλιξη η επίσημη διερεύνηση. Το περιστατικό διερευνάται αφενός από την αρμόδια ανακριτική Αρχή υπό τον εισαγγελέα και αφετέρου, ως προς το σκέλος της ασφάλειας πτήσεων, από τον ΕΟΔΑΣΑΑΜ. Όπως εξήγησε, ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ αρχικά, με βάση το θεσμικό του πλαίσιο, είχε θεωρήσει ότι δεν μπορούσε να αναλάβει τη διερεύνηση, ωστόσο στη συνέχεια, και σε συνεργασία με την FAA, δεδομένου ότι εκεί είναι νηολογημένα τα συγκεκριμένα μέσα, ανέλαβε τελικά τη διαδικασία διερεύνησης του αεροπορικού ατυχήματος.
Υπογράμμισε ότι πολλά ερωτήματα παραμένουν ανοιχτά και ότι εκτιμήσεις που βασίζονται αποκλειστικά στο βίντεο του δυστυχήματος δεν μπορούν να υποκαταστήσουν τη διερεύνηση. Θα εξεταστεί η τεχνική κατάσταση των δύο ελικοπτέρων και εάν υπήρχε ή όχι μηχανική βλάβη, η κατάσταση των πιλότων, το είδος και οι κανόνες της πτήσης, οι επικοινωνίες τους, οι εξουσιοδοτήσεις που είχαν λάβει, καθώς και το αν βρίσκονταν στη φάση της υδροληψίας ή της πτήσης προς την περιοχή των ρίψεων, σε ποιο ύψος και σε ποια περιοχή έγινε η σύγκρουση, αν είχαν εισέλθει στην περιοχή ρίψεων, αν είχαν πάρει οδηγίες ή εντολή και αν είχαν ζητήσει άδεια εισόδου.
Από το διαθέσιμο βίντεο, όπως σημείωσε, φαίνεται ότι το ελικόπτερο του οποίου οι πιλότοι επέζησαν είχε ήδη πάρει νερό, καθώς κατά τη σύγκρουση καταγράφηκε η απόρριψή του. Η επιτροπή διερεύνησης έχει παραλάβει τα ημερολόγια, τις καταγεγραμμένες συνομιλίες, τις τηλεφωνικές επικοινωνίες και τις ασύρματες επικοινωνίες.
«Όλα. Όλα πρέπει να εξεταστούν. Τα πάντα όλα», τόνισε. Όλες οι επικοινωνίες καταγράφονται και αποτελούν μέρος του υλικού που θα εξεταστεί.
Τρία Leonardo AW139 – Τρία αεροσκάφη επιτήρησης και συντονισμού ISR
Αναφερόμενος στις νέες προμήθειες εθνικών εναέριων μέσων, ο Υπουργός σημείωσε ότι τα τρία ελικόπτερα Leonardo AW139 έχουν ήδη αφιχθεί στη χώρα και βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία ολοκλήρωσης της παραλαβής τους. Καθώς χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί έως τις 31 Αυγούστου. Η αρμόδια επιτροπή έχει ήδη παραλάβει τα τρία ελικόπτερα και βρίσκεται σε εξέλιξη η οριστική παραλαβή. Αντίστοιχα, έχουν παραληφθεί και τα τρία νέα αεροσκάφη ειδικών αποστολών επιτήρησης και συντονισμού, επίσης με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Για τα συγκεκριμένα αεροσκάφη έχουν ήδη εκπαιδευτεί έξι χειριστές συστημάτων, οι οποίοι χειρίζονται τα ηλεκτροοπτικά και τα υπόλοιπα συστήματα και μεταφέρουν την πληροφορία στο Κέντρο Επιχειρήσεων. Αυτή την περίοδο εκπαιδεύονται οι πρώτοι τρεις πιλότοι, οι οποίοι θα είναι και οι πρώτοι εκπαιδευτές των υπολοίπων. Παράλληλα, το Πυροσβεστικό Σώμα προχωρά στην αξιοποίηση δικών του πιλότων, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για την υποστήριξη των συστημάτων, ο οποίος εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί περίπου τον Νοέμβριο. Ο κ. Τουρνάς υπογράμμισε ότι η ένταξη κάθε νέου αεροπορικού μέσου απαιτεί εκπαίδευση, πιστοποίηση, αφομοίωση του συστήματος και σταδιακή ένταξη στον επιχειρησιακό σχεδιασμό και, επομένως, απαιτεί χρόνο.
Οκτώ νέα Super Puma – Τα δύο πρώτα το φθινόπωρο
Ο Υπουργός αναφέρθηκε και στην προμήθεια οκτώ νέων ελικοπτέρων Super Puma βαρέως τύπου. Τα δύο πρώτα παραλαμβάνονται το φθινόπωρο του 2026 και την επόμενη χρονιά θα πετούν κανονικά, ενώ θα ακολουθήσει η παράδοση των υπόλοιπων έξι. Τα δύο πρώτα χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και τα υπόλοιπα έξι από το ΕΣΠΑ. Η προμήθεια περιλαμβάνει όχι μόνο τα οκτώ ελικόπτερα, αλλά και τη συντήρηση, την τεχνική υποστήριξη και τους πιλότους για τα επόμενα πέντε χρόνια. Αυτό, όπως εξήγησε, δίνει στη χώρα τον χρόνο που χρειάζεται για να εκπαιδεύσει δικό της προσωπικό ενώ για την πλήρη επιχειρησιακή αξιοποίηση των οκτώ Super Puma θα απαιτηθούν περίπου 70 πιλότοι.
Για τον διαγωνισμό προμήθειας 25 Air Tractor
Ο κ. Τουρνάς απαντώντας και για τον διαγωνισμό προμήθειας 25 Air Tractor, ο οποίος δεν προχώρησε μετά την απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου είπε ότι η απόκτηση μικρών αμφίβιων Air Tractor εξακολουθεί να αποτελεί επιχειρησιακή αναγκαιότητα του Πυροσβεστικού Σώματος. Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη είναι ουσιαστικά τα διαθέσιμα ελαφρά αμφίβια αεροσκάφη αυτής της κατηγορίας, ενώ υπάρχουν άλλα αντίστοιχα αεροσκάφη που είναι τροχήλατα και όχι αμφίβια. Μπορούν να πετούν περίπου 3,5 ώρες, έχουν μεγάλη ταχύτητα, πραγματοποιούν υδροληψία και μεταφέρουν περίπου 3 τόνους νερού. Ο προηγούμενος διαγωνισμός ήταν ανοιχτός διεθνής, πραγματοποιήθηκε μέσω ΤΑΙΠΕΔ και δεν εγκρίθηκε από το Ελεγκτικό Συνέδριο με ψήφους 7 έναντι 6. Αναφέρθηκε επίσης στα PZL που διαθέτει σήμερα η χώρα, τα οποία, παρά την ηλικία τους, εξακολουθούν να βοηθούν στην πρώτη προσβολή, μεταφέροντας περίπου 2 τόνους νερού. Ωστόσο, επειδή είναι τροχήλατα, πρέπει μετά τη ρίψη να επιστρέψουν στο αεροδρόμιο για ανεφοδιασμό, γεγονός που αυξάνει σημαντικά τον χρόνο μεταξύ διαδοχικών προσβολών.
Χρήση επιβραδυντικού υγρού
Απαντώντας στο ερώτημα εάν χρησιμοποιείται επιβραδυντικό υγρό στις μεγάλες πυρκαγιές, τόνισε ότι χρησιμοποιείται. Όπως ανέφερε, υπάρχουν έξι Air Tractor που μπορούν να μεταφέρουν επιβραδυντικό υγρό και έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί σε πολλές πυρκαγιές, μεταξύ των οποίων και σε πρόσφατα συμβάντα στον Άγιο Βλάσιο και το χωριό Στεφάνι.
Τα AntiNero λειτουργούν εδώ και πέντε χρόνια
Απαντώντας και στο ερώτημα γιατί οι αντιπυρικές ζώνες δεν ανοίγονται τον χειμώνα, ο Υπουργός διευκρίνισε ότι τα προγράμματα AntiNero ξεκίνησαν πριν από πέντε χρόνια και περιλαμβάνουν διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών και δασικών δρόμων καθ' όλη τη διάρκεια του χειμώνα και του έτους. Σημείωσε μάλιστα ότι κανονικά οι εργασίες μέσα στο δάσος θα έπρεπε να περιορίζονται το καλοκαίρι, ωστόσο φέτος συνεχίστηκαν σε ορισμένες περιπτώσεις, με επιτήρηση των δασικών συνεργείων.
Σαλαμίνα – Δρόμοι τριών μέτρων και οχήματα 500 λίτρων
Με αφορμή την πυρκαγιά στα Περιστέρια Σαλαμίνας, ο Υπουργός αναφέρθηκε στις δυσκολίες που παρουσιάζουν οικισμοί μέσα σε δασικές περιοχές, όπου η πρόσβαση είναι περιορισμένη. Όπως ανέφερε, σε συγκεκριμένα σημεία οι δρόμοι έχουν πλάτος περίπου τρία μέτρα, επιτρέποντας την πρόσβαση μόνο μικρών πυροσβεστικών οχημάτων, χωρητικότητας περίπου 500 λίτρων νερού. «Για να μπορέσουμε πραγματικά να αυξήσουμε την ανθεκτικότητα, να μειώσουμε τον κίνδυνο, θα πρέπει να τα δούμε όλα αυτά, να ανοιχτούν δρόμοι πρόσβασης και δρόμοι διαφυγής», τόνισε. Κατά την πυρκαγιά, η εξέλιξη παρακολουθούνταν από τέσσερα drones. Επειδή η φωτιά είχε αποκόψει τον παράκτιο δρόμο από τις Κολώνες προς Περιστέρια και δεν υπήρχε άλλος δρόμος διαφυγής , αποφασίστηκε η απομάκρυνση των πολιτών δια θαλάσσης. Για τον λόγο αυτό, ο κ. Τουρνάς επικοινώνησε άμεσα με τον Υπουργό Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και τον Υπαρχηγό του Λιμενικού Σώματος για την κινητοποίηση πλωτών μέσων, τα οποία απεγκλώβισαν από τη θάλασσα πάνω από 500 άτομα. Όπως σημείωσε, φέτος υπήρξαν συνολικά τέσσερις ανάλογες περιπτώσεις, αναδεικνύοντας την ανάγκη ασφαλών οδών διαφυγής σε περιοχές και παραλιακούς οικισμούς σε περίκλειστες λεκάνες.
Γιατί γίνονται οι προληπτικές απομακρύνσεις
Αναφερόμενος στις προληπτικές απομακρύνσεις πολιτών από περιοχές που απειλούνται από πυρκαγιές, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι ο σκοπός τους είναι προφανής: η αποφυγή απώλειας ανθρώπινων ζωών και η μη επανάληψη τραγωδιών του παρελθόντος. Έκανε αναφορά και στην περίπτωση της Χαλκιδικής, όπου η έγκαιρη απομάκρυνση πολιτών απέτρεψε μια κατάσταση πολύ μεγαλύτερων διαστάσεων.
Πυροσβεστικά drones δεν υπάρχουν ακόμη – Μεγάλος στόλος για επιτήρηση
Απαντώντας σε ερώτηση για πυροσβεστικά drones, ο κ. Τουρνάς διευκρίνισε ότι drones που μπορούν να μεταφέρουν νερό για κατάσβεση δεν έχουν ακόμη αναπτυχθεί επιχειρησιακά σε ουσιαστική κλίμακα. Υπάρχουν ορισμένα συστήματα σε δοκιμαστικό στάδιο που μπορούν να μεταφέρουν μερικά κιλά νερού και εκτίμησε ότι στο μέλλον η τεχνολογία θα αναπτυχθεί περαιτέρω. Τόνισε, ωστόσο, ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη πολύ μεγάλο στόλο drones για επιτήρηση και έγκαιρη προειδοποίηση. «Είχαμε την επιτήρηση και την έγκαιρη προειδοποίηση πραγματικά», επισήμανε.
Από 13.000 σε πάνω από 16.000 στελέχη – 18.500 μαζί με τους εποχικούς
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στη συνολική ενίσχυση του μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας από το 2022 και μετά. Όπως ανέφερε, τότε το Πυροσβεστικό Σώμα αριθμούσε περίπου 13.000 άτομα. Σήμερα διαθέτει περισσότερα από 16.000 στελέχη και, μαζί με τους εποχικούς πυροσβέστες, η συνολική δύναμη φτάνει περίπου τα 18.500 άτομα. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για την πρόσληψη επιπλέον 600 στελεχών. Ο αριθμός των εισακτέων στις παραγωγικές σχολές έχει διπλασιαστεί και έχει φτάσει στα 340 άτομα. Συνολικά, όπως ανέφερε, περίπου 1.100 άτομα εισέρχονται κάθε χρόνο στο Πυροσβεστικό Σώμα.
Ενίσχυση μέσω «ΑΙΓΙΣ» – Οχήματα, πλωτά, εναέρια μέσα, 112 και συστήματα διοίκησης
Η ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού συνοδεύεται από την υλοποίηση του προγράμματος «ΑΙΓΙΣ». Μέσω του προγράμματος έχουν ήδη παραληφθεί οχήματα, παραλαμβάνονται πλωτά μέσα, ακολουθούν νέα μέσα για το ΕΚΑΒ, καθώς και εναέρια και επίγεια μέσα. Παράλληλα, προχωρά ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων διοίκησης και ελέγχου των επιχειρήσεων, του ENGAGE και του 112. Ο Υπουργός υπογράμμισε ότι ο σχεδιασμός πρέπει να συνεχιστεί ισόρροπα σε δύο άξονες: στην καταστολή και στην πρόληψη.
Ανεμογεννήτριες: «Δεν φταίνε οι ανεμογεννήτριες»
Απαντώντας στην ερώτηση για τα αίτια της πυρκαγιάς στον Κιθαιρώνα, ο κ. Τουρνάς ξεκαθάρισε ότι δεν ευθύνονταν οι ανεμογεννήτριες. Το ζήτημα, όπως ανέφερε, αφορούσε το δίκτυο μεταφοράς της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας από τις ανεμογεννήτριες προς το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ. «Δεν φταίνε οι ανεμογεννήτριες», τόνισε. Μάλιστα, σημείωσε ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι δρόμοι που έχουν διανοιχθεί για την πρόσβαση στις ανεμογεννήτριες έχουν βοηθήσει τις πυροσβεστικές δυνάμεις να αναπτύξουν συστήματα και να προσεγγίσουν πυρκαγιές. Αναφέρθηκε επίσης στη συμβολή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας και σημείωσε ότι, φέτος καταγράφηκε ιδιαίτερα χαμηλή τιμή ηλεκτρικού ρεύματος λόγω της μεγάλης παραγωγής από ΑΠΕ. Όπως είπε, ο ισχυρός άνεμος από τη μία πλευρά δημιούργησε σοβαρά προβλήματα στην αντιμετώπιση πυρκαγιών, από την άλλη όμως συνέβαλε στην παραγωγή ενέργειας.
Δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και αιτίες πυρκαγιών
Αναφερόμενος στα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας, ο Υπουργός σημείωσε ότι από τα δίκτυα υπερυψηλής τάσης του ΑΔΜΗΕ έχουν καταγραφεί ελάχιστες πυρκαγιές, ενώ για τον ΔΕΔΔΗΕ επισήμανε ότι, παρά τα περιστατικά που καταγράφονται, είναι άδικη η συνολική στοχοποίησή του. Όπως ανέφερε, έχει ήδη υπογειοποιηθεί σχεδόν το 15% του δικτύου, ενώ συνεχίζονται η υπογειοποίηση, η εγκατάσταση συνεστραμμένων καλωδίων, η αλλαγή μονωτήρων και οι επιθεωρήσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι αιτίες έναρξης πυρκαγιών είναι πολλές και δεν πρέπει να αποδίδονται σε έναν μόνο παράγοντα, καθώς σημαντικός αριθμός περιστατικών συνδέεται με αγροτικές και κτηνοτροφικές εργασίες, άλλες υπαίθριες δραστηριότητες αλλά και οχήματα. Χαρακτηριστικά αναφέρθηκε στην πυρκαγιά της προηγούμενης ημέρας στη Χρυσούπολη Καβάλας, η οποία ξεκίνησε από όχημα και επεκτάθηκε σε δασική έκταση.
37 ανακριτικά κλιμάκια – 738 πρόστιμα – 313 συλλήψεις
Ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε διεξοδικά και στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού, την οποία χαρακτήρισε υπηρεσία με εξαιρετικά και επιστημονικά καταρτισμένα στελέχη. Όπως ανέφερε, ενισχύεται περαιτέρω με ανθρώπινο δυναμικό και θα εκπαιδευτούν επιπλέον στελέχη. Σε όλη τη χώρα λειτουργούν 37 ανεξάρτητα ανακριτικά κλιμάκια. Μέχρι σήμερα έχουν επιβληθεί 738 διοικητικά πρόστιμα σε παραβάτες και έχουν πραγματοποιηθεί 313 συλλήψεις με τη διαδικασία του αυτοφώρου. Τα διοικητικά πρόστιμα κλιμακώνονται ανάλογα με τον ημερήσιο δείκτη κινδύνου και μπορούν να φτάσουν ακόμη και στις 8.000 ή 10.000 ευρώ. Από τους 313 συλληφθέντες, κάποιοι παραμένουν στη φυλακή μέχρι να δικαστούν, ενώ άλλοι έχουν αφεθεί με περιοριστικούς όρους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Υπουργός, το 89% των περιστατικών αφορά πρόκληση πυρκαγιάς από αμέλεια, ενώ το 11% αφορά πρόθεση. Όπως επισήμανε, έχουν συλληφθεί και άτομα τα οποία πήγαν με σκοπό να προκαλέσουν πυρκαγιά και ορισμένοι εξ αυτών παραμένουν στη φυλακή μέχρι να δικαστούν. «Με αυτή τη διαδικασία προσπαθούμε τι; Να γίνουμε αποτρεπτικοί σε αυτόν ο οποίος από πρόθεση ή από αμέλεια θα βάλει φωτιά. Να του πούμε δηλαδή ότι θα σε βρούμε, θα σε οδηγήσουμε στη δικαιοσύνη, άρα λοιπόν είναι ένας τρόπος αποτροπής», τόνισε.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης των πολιτών, τόσο ως προς την πρόληψη πυρκαγιών όσο και συνολικότερα ως προς τη διαχείριση φυσικών καταστροφών, όπως οι πλημμύρες, οι πυρκαγιές και οι σεισμοί. Όπως σημείωσε, εργασίες που στο παρελθόν μπορεί να γίνονταν χωρίς να δημιουργείται σοβαρό πρόβλημα, υπό τις σημερινές συνθήκες μπορούν πολύ γρήγορα να οδηγήσουν σε μεγάλη καταστροφή, απειλώντας το περιβάλλον, τις περιουσίες και την ανθρώπινη ζωή. «Όλοι οφείλουμε να δείξουμε περισσότερη προσοχή», ανέφερε.
22 συστήματα πυρανίχνευσης σε αρχαιολογικούς χώρους
Τέλος, ο κ. Τουρνάς αναφέρθηκε στα συστήματα έγκαιρου εντοπισμού πυρκαγιάς που εγκαθίστανται σε σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους. Συνολικά εγκαθίστανται 22 τέτοια συστήματα. Όπως ανέφερε, μέχρι το φθινόπωρο αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία, ώστε 22 αρχαιολογικοί χώροι να διαθέτουν τη συγκεκριμένη δυνατότητα πυρανίχνευσης και προστασίας.
Κλείνοντας τη συνέντευξή του, ο υπουργός απηύθυνε ισχυρή έκκληση προς τους πολίτες για αυξημένη προσοχή. Όπως εξήγησε: «Έχουν ξεραθεί τα πάντα, έχουμε παρατεταμένα υψηλές θερμοκρασίες, που μπορεί να μην έχουμε καύσωνες αλλά έχουμε υψηλές θερμοκρασίες, οι οποίες λειτουργούν αθροιστικά». Παράλληλα, τις επόμενες ημέρες αναμένεται ενίσχυση του βορειοανατολικού ανέμου στο Αιγαίο αλλά και του βορειοδυτικού ανέμου από το Ιόνιο, γεγονός που αυξάνει περαιτέρω τον δείκτη επικινδυνότητας. Και κατέληξε: «Αυξάνει ο δείκτης επικινδυνότητας και κάνω πραγματικά μία έκκληση προς όλους, να δείξουν ιδιαίτερη προσοχή. Να αποφύγουνε εργασίες οι οποίες μπορεί να προκαλέσουν φωτιά, είναι καταστροφικό».
