Μια άκρως αποκαλυπτική συζήτηση στο Podcast «Συναντήσεις στο Σύνταγμα» του Κέντρου Ευρωπαϊκού Συνταγματικού Δικαίου – Ίδρυμα Τσάτσου, είχε ο μέχρι πρότινος επικεφαλής της Αρχής Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών (ΑΔΑΕ), Χρήστος Ράμμος. Ο κ. Ράμμος μίλησε στον καθηγητή Ξενοφώντα Κοντιάδη με αφοπλιστική ειλικρίνεια για τα έξι χρόνια θητείας του, την εμπλοκή της Αρχής στο σκάνδαλο των υποκλοπών, τις επιθέσεις που δέχθηκε και τη βαθιά κρίση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα.
Ο Χρήστος Ράμμος δεν μάσησε τα λόγια του. Από την υποστελέχωση και υποχρηματοδότηση των ανεξάρτητων αρχών έως την πολιτική και θεσμική στοχοποίησή του κατά τη διάρκεια των ελέγχων στην ΕΥΠ, ο πρώην πρόεδρος της ΑΔΑΕ παρουσίασε με ψυχραιμία αλλά και ανησυχία τη διαχρονική απαξίωση της ανεξαρτησίας των ελεγκτικών μηχανισμών της Πολιτείας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο ίδιος, το 2021 υπογράφηκαν πάνω από 15.000 διατάξεις για παρακολουθήσεις για λόγους εθνικής ασφάλειας, ενώ την επόμενη χρονιά ο αριθμός αυτός μειώθηκε. Το θεσμικό κενό ήταν εξόφθαλμο: οι διατάξεις δεν περιείχαν αιτιολογία για την παρακολούθηση, παρότι η ευρωπαϊκή νομολογία απαιτεί να προκύπτει από τον φάκελο ο λόγος για την άρση του απορρήτου. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «δεν μπορεί ένας εισαγγελέας να αποφασίζει χωρίς καμία τεκμηρίωση».
Σκληρή ήταν και η επίθεση που δέχθηκε για τις καταθέσεις του στην PEGA και τη LIBE του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Όταν κατηγορήθηκε ότι «διεθνοποιεί» εσωτερικά ζητήματα, υπενθύμισε ότι δεν πήγε αυτοβούλως αλλά ύστερα από επίσημη κλήση, ενώ τόνισε το αυτονόητο: «Δεν απαγορεύεται στους Έλληνες πολίτες να καταθέτουν σε όργανα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου». Η αντίδραση αυτή, όπως σχολίασε, υποκρύπτει δυσανεξία στην εξωτερική λογοδοσία.
Αναφέρθηκε επίσης με έντονη κριτική στη γνωμοδότηση του εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Ισίδωρου Ντογιάκου, ο οποίος έκρινε ότι η ΑΔΑΕ δεν έχει αρμοδιότητα ελέγχου όταν πρόκειται για παρακολουθήσεις εθνικής ασφάλειας. Ο Ράμμος κατήγγειλε ότι η γνωμοδότηση συνοδευόταν από έμμεσες απειλές περί κατασκοπείας και αποκάλυψης κρατικών μυστικών, ενώ επισήμανε το θεσμικό ατόπημα: «Δεν προβλέπεται να γνωμοδοτεί για ανεξάρτητες αρχές».
Σημαντική στιγμή για τον ίδιο υπήρξε και η αιφνιδιαστική, νυχτερινή αντικατάσταση μελών της ΑΔΑΕ λίγο πριν από συνεδρίαση κατά την οποία θα επιβάλλονταν πρόστιμα στην ΕΥΠ για μη συνεργασία. Κατά τον Ράμμο, η επίκληση στρογγυλοποίησης προς τα πάνω για να θεωρηθεί επαρκής η πλειοψηφία ήταν ευθεία παραβίαση του Συντάγματος. Η μεταγενέστερη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να απορρίψει την αίτηση ακύρωσης του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών με το αιτιολογικό ότι δεν έχει έννομο συμφέρον, σύμφωνα με τον ίδιο, «ανοίγει την πόρτα στη θεσμική ατιμωρησία».
Ολοκληρώνοντας, ο Χρήστος Ράμμος διατύπωσε μια ζοφερή εικόνα για τη σημερινή κατάσταση του κράτους δικαίου: «Οι ανεξάρτητες αρχές είναι αποδεκτές όσο δεν ενοχλούν. Όταν γίνονται δυσάρεστες, η εμπειρία δείχνει ότι δεν έχουν καμία προστασία. Αλλά η αποστολή τους είναι να γίνονται δυσάρεστες όταν το επιβάλλει το Σύνταγμα».γα ποτέ αυτοβούλως αλλά κατόπιν κλήσεως για μαρτυρία. Στις επιτροπές αυτές κατέθεσαν εκτός από μένα και άλλοι Έλληνες κρατικοί λειτουργοί. Θα προσέθετα δε ότι, δεν μπορούμε από τη μια να λέμε ότι οργιζόμαστε στο όνομα της Ευρώπης και το δίκαιο το ενωσιακό υπερισχύει του Συντάγματος και, από την άλλη, να κατηγορούμε έναν Έλληνα κρατικό λειτουργό γιατί κατέθεσε σε ένα όργανο του Ευρωκοινοβουλίου που είναι ένα κορυφαίο όργανο με πανευρωπαϊκή νομιμοποίηση».
