Στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το κράτος δικαίου στην Ευρώπη εξαιτίας των μεγάλων αλλαγών που χαρακτηρίζουν την τελευταία εικοσαετία και ιδιαίτερα λόγω της πανδημίας, αναφέρθηκε η Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου, κατά τον χαιρετισμό που απηύθυνε στη διαδικτυακή εκδήλωση με θέμα «Κράτος Δικαίου στην ΕΕ: Προκλήσεις και Προοπτικές», που διοργανώθηκε από το Ίδρυμα Konrad Adenauer, το Κέντρο Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Οικονομικού Δικαίου και τον Κύκλο Ιδεών.
Η κ. Σακελλαροπούλου υπογράμμισε, πως το μείζον θέμα για την Ευρώπη είναι να βρεθεί η δύσκολη, όπως είπε, ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας, τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων και την αποτροπή μιας νέας οικονομικής ύφεσης και τόνισε πως προβλήματα όπως αυτό της ανάπτυξης με προστασία του περιβάλλοντος και αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όπως και η πρόληψη νέων υγειονομικών ή δημοσιονομικών καταστάσεων ανάγκης, απαιτούν πολιτικές πλανητικής εμβέλειας, που ξεπερνούν τα ευρωπαϊκά όρια, όμως δεν μπορούν να σχεδιαστούν έξω από τον καμβά της ευρωπαϊκής μας ταυτότητας και του αξιακού της πλούτου, της ελευθερίας, της ισότητας και της αλληλεγγύης, καθώς και όλων εκείνων των εγγυήσεων που συγκροτούν διαχρονικά την καλώς εννοούμενη ευρωπαϊκή ιδιαιτερότητα.
Αναλυτικά, ο χαιρετισμός της Προέδρου της Δημοκρατίας έχει ως εξής:
«Υπάρχουν θεμελιώδεις έννοιες και αρχές που μοιάζουν σήμερα αυτονόητες, στέρεες και αδιαμφισβήτητες στον νομικό μας πολιτισμό. Στο δεύτερο μισό του 20ου αιώνα και μετά την τραυματική εμπειρία των δύο παγκοσμίων πολέμων, η συνταγματική δημοκρατία ακμάζει, με άξονα την προστασία των δικαιωμάτων μας και τον έλεγχο της συνταγματικότητας των νόμων. Κανείς δεν αμφιβάλλει πια για την κανονιστική ποιότητα και δύναμη των ευρωπαϊκών συνθηκών και των εθνικών Συνταγμάτων.
Το δίκαιο δεν σημαίνει την αρχή του ισχυρού, ούτε την άκριτη επιβολή, δίχως όρια, της πλειοψηφίας στη μειοψηφία. Υπερβαίνει την πολιτική σκοπιμότητα και συγκυρία και εδραιώνει την καθολική αξιοπρέπεια και την αυτονομία του προσώπου. Το κράτος δικαίου, κορωνίδα του σύγχρονου συνταγματισμού, συνέχει τη δημοκρατία των αντιβάρων και των θεσμικών προϋποθέσεων που αναδεικνύουν το γενικό συμφέρον», ανέφερε η κ. Σακελλαροπούλου.
«Την τελευταία εικοσαετία, ωστόσο οι βεβαιότητες και οι παραδοχές του προηγούμενου αιώνα κλονίστηκαν. Πολλές από τις προσδοκίες μας ματαιώθηκαν. Η παγκόσμια οικονομική κρίση διεύρυνε τις ανισότητες και επέφερε αναταραχές πολιτικές και αναδιατάξεις κοινωνικές. Έπληξε σοβαρά το πολιτικό μας σύστημα, όπως και την εμπιστοσύνη στην ευρωπαϊκή προοπτική και τα ιδανικά της. Το μεταναστευτικό και προσφυγικό ζήτημα, το ανθρώπινο δράμα των συνόρων μας, δίχασε την Ένωση και εξέθεσε ανεπίτρεπτα την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη.
Ήρθαν στην επιφάνεια διαλυτικές τάσεις και υποδόριες συγκρούσεις ανάμεσα στα κράτη μέλη σε ένα πεδίο ανθρωπιστικής πολιτικής που δεν επιδέχεται πολιτική εργαλειοποίηση, αλλά, αντίθετα, απαιτεί κοινή στάση και αντιμετώπιση. Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στο ευρωπαϊκό έδαφος απειλούν ανοικτά τον τρόπο της ζωής μας και της πολιτικής μας συγκρότησης. Θέτουν επιτακτικά το ζήτημα της ασφάλειας και της εναρμόνισής της με την ελευθερία. Είναι πολλά και επείγοντα τα στοιχήματα για την Ευρώπη. Σήμερα, στη δίνη της πανδημίας, το μείζον είναι να επιτευχθεί η δύσκολη ισορροπία ανάμεσα στην προστασία της δημόσιας υγείας, που έχει την απόλυτη προτεραιότητα, τη διαφύλαξη των δικαιωμάτων μας και την αποτροπή μιας νέας οικονομικής ύφεσης».
