Τα σημερινά θέματα των Λατινικών στις Πανελλήνιες 2026 χαρακτηρίζονται ως σαφή και ξεκάθαρα σύμφωνα με την ΟΕΦΕ και σε γενικές γραμμές προσιτά για τους καλά προετοιμασμένους μαθητές. Τα αποσπάσματα από τα κείμενα 35 και 49 δεν παρουσίασαν ιδιαίτερες δυσκολίες ως προς τη μετάφραση, η οποία κινήθηκε σε απλά και αναμενόμενα επίπεδα, χωρίς σύνθετες γλωσσικές απαιτήσεις ή ασάφειες.
Η ερώτηση εισαγωγής (Β1), η οποία δόθηκε με τη μορφή πολλαπλής επιλογής, δεν αναμένεται να δυσκολέψει ιδιαίτερα τους υποψηφίους, παρά το γεγονός ότι περιλάμβανε αρκετές αναφορές σε ονόματα που απαιτούσαν προσοχή. Αντίστοιχα, η λεξιλογική άσκηση (Β2) κινήθηκε σε γνώριμα πλαίσια, με τυπική αντιστοίχιση λατινικών και ελληνικών λέξεων και μικρή διαφοροποίηση μέσω δύο επιπλέον επιλογών. Στη Γραμματική (Γ1, Γ2), τα ζητούμενα κάλυπταν μεγάλο μέρος της ύλης και χαρακτηρίζονταν από διαβαθμισμένη δυσκολία, χωρίς όμως ιδιαίτερα απαιτητικές εξαιρέσεις ή «εκτός προγράμματος» ασκήσεις. Επισημαίνεται ωστόσο ότι σε επιμέρους σημεία, όπως στον τύπο venit, θα μπορούσε να υπάρχει μεγαλύτερη σαφήνεια ως προς τη φωνή του ζητούμενου τύπου, ώστε να αποφευχθούν παρερμηνείες. Το Συντακτικό (Δ1, Δ2) αποτέλεσε το πιο «ύπουλο» τμήμα της εξέτασης, καθώς παρότι δεν ήταν υψηλής δυσκολίας, περιείχε λεπτές παγίδες που θα μπορούσαν να διαφοροποιήσουν τις επιδόσεις. Ενδεικτικά, η Δ1β απαιτούσε προσοχή στη χρήση τοπωνυμίων όπως το Carthago, τα οποία παρουσιάζουν διαφορετική συντακτική αντιμετώπιση ανάλογα με το πλαίσιο. Στη Δ2 ζητήθηκαν ασκήσεις όπως η σύμπτυξη δευτερεύουσας πρότασης σε μετοχή και η δήλωση σκοπού, οι οποίες δεν εμφανίζονται συχνά τα τελευταία χρόνια και απαιτούσαν καλή θεωρητική κατάρτιση. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτούσε και το σκέλος του εμπρόθετου γερούνδιου, καθώς η σωστή απόδοσή του μέσω γερουνδιακής έλξης αποτελεί σημείο που προϋποθέτει ουσιαστική κατανόηση της λατινικής σύνταξης και μπορεί εύκολα να οδηγήσει σε λανθασμένες επιλογές υπό πίεση χρόνου. Συνολικά, πρόκειται για μια εξέταση σαφή στη δομή της, αλλά με μικρές και κρίσιμες λεπτομέρειες στο συντακτικό, οι οποίες αναμένεται να παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση των υψηλών βαθμολογιών και να ξεχωρίσουν τους άριστα προετοιμασμένους υποψηφίους.
Πανελλήνιες 2026: Ο σχολιασμός της ΟΕΦΕ για τα σημερινά θέματα των Λατινικών
Δόθηκαν αποσπάσματα από τα κείμενα 35 και 49 και η μετάφραση που ζητήθηκε είναι απλή, χωρίς ιδιαιτερότητες και προβλήματα. Η ερώτηση εισαγωγής (Β1) ήταν κλειστού τύπου (με τη μορφή της πολλαπλής επιλογής) και δεν αναμένεται να δυσκολέψει ιδιαίτερα τους μαθητές παρόλο που είχε αναφορές σε πολλά ονόματα. Η λεξιλογική άσκηση (Β2) κινήθηκε σε αναμενόμενα επίπεδα. Ζητήθηκε από τους μαθητές, όπως και στην αντίστοιχη περσινή εξέταση, να αντιστοιχίσουν τις λατινικές λέξεις της μιας στήλης με τις ελληνικές της άλλης όπου όμως περίσσευαν δύο λέξεις. Οι ερωτήσεις της Γραμματικής (Γ1, Γ2), εξέταζαν αρκετά μεγάλο μέρος της ύλης, ήταν διαβαθμισμένης δυσκολίας, χωρίς όμως να υπάρχει η πολύ δύσκολη άσκηση ή να ζητείται κάποια εξεζητημένη εξαίρεση. Ίσως θα έπρεπε στο venit της Γ2β. να οριστεί και η φωνή του ζητούμενου τύπου. Οι ασκήσεις του Συντακτικού (Δ1, Δ2), δεν παρουσιάζουν κάποια ιδιαίτερη δυσκολία αλλά έκρυβαν κάποιες παγίδες - αστοχίες. Η Δ1α. κινήθηκε στο κλασικό μοτίβο αφού ζητούσε αναγνώριση συντακτικών όρων ενώ η Δ1β. ζήτησε τη δήλωση του τόπου με ονόματα πόλεων. Εδώ θα μπορούσε κανείς να μπερδευτεί με τον ζητούμενο όρο Carthago μια και στο κείμενο 25 του σχολικού βιβλίου ο συγκεκριμένος τύπος εκλαμβάνεται και ως όνομα πόλης αλλά και ως όνομα ευρύτερης περιοχής, χρησιμοποιείται δηλαδή και απρόθετα και εμπρόθετα. Η Δ2α ζήτησε, όπως αναμενόταν, την αναγνώριση μιας Δευτερεύουσας Πρότασης αλλά και τη σύμπτυξή της σε μετοχή, άσκηση που δεν είχε ζητηθεί ξανά τα τελευταία 4-5 χρόνια. Η Δ2β ζήτησε, για πρώτη φορά επίσης τα τελευταία χρόνια τη δήλωση του σκοπού. Το γ ερώτημα της Δ2β. θα μπορούσε να έχει διατυπωθεί καλύτερα γιατί ζητά εμπρόθετο γερούνδιο αλλά στη Λατινική αυτός ο τύπος πρέπει να αποδοθεί με γερουνδιακό (Υποχρεωτική Γερουνδιακή Έλξη), κάτι που ίσως μπερδέψει τους μαθητές. Οι καλά προετοιμασμένοι μαθητές και όσοι αντιμετώπισαν το μάθημα και την εξέταση με σοβαρότητα και ψυχραιμία δεν θα έχουν κανένα πρόβλημα να αριστεύσουν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Το 20άρι φέτος δεν θα είναι δεδομένο» - «Το Συντακτικό ήταν απαιτητικό»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο σχολιασμός του φιλολόγου Μιχάλη Μπικάκη (filologika.gr) που σημειώνει ότι παρά την αρχική αίσθηση ότι τα φετινά θέματα των Λατινικών κινούνταν σε ασφαλή και αναμενόμενα μονοπάτια, η εικόνα της εξέτασης αποδείχθηκε αρκετά πιο σύνθετη. Οι μαθητές βρέθηκαν αντιμέτωποι με τα Κείμενα 35 και 49, τα οποία θεωρούνταν από τα πλέον «αναμενόμενα» της ύλης, γεγονός που έκανε τη μετάφραση να μοιάζει με το πιο εύκολο κομμάτι της διαδικασίας. Οι ερωτήσεις εισαγωγής και η άσκηση ετυμολογίας κινήθηκαν σε γνώριμα πλαίσια, χωρίς ιδιαίτερες εκπλήξεις. Ωστόσο, ακόμη και εκεί δεν έλειψαν οι λεπτομέρειες που μπορούσαν να στοιχίσουν πολύτιμες μονάδες. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτέλεσε ο όρος «dotem», όπου οι υποψήφιοι έπρεπε να διακρίνουν την ορθή ετυμολογική συγγένεια ανάμεσα σε επιλογές που οπτικά θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε λανθασμένους συνειρμούς. Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκάλεσε το Συντακτικό. Η άσκηση Δ1β, που αφορούσε τη δήλωση τόπου με βάση την κλίση και την ιδιότητα των ονομάτων πόλεων, εμφανίστηκε για πρώτη φορά σε αυτό το πλαίσιο στις Πανελλήνιες, αιφνιδιάζοντας αρκετούς υποψηφίους. Ιδιαίτερα απαιτητικό θεωρείται και το Δ2α, όπου πέρα από την αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης ζητήθηκε η σύμπτυξή της σε επιρρηματική μετοχή και συγκεκριμένα σε αφαιρετική απόλυτη. Πρόκειται για άσκηση στην οποία οι μαθητές παραδοσιακά εμφανίζουν αδυναμίες, ακόμη και κατά τη διάρκεια της προετοιμασίας τους. Το μεγαλύτερο «αγκάθι» όμως φαίνεται πως ήταν το Δ2β. Η απόδοση του σκοπού με εμπρόθετη γενική γερουνδίου και η αναγκαστική γερουνδιακή έλξη που προέκυπτε απαιτούσαν υψηλό επίπεδο συντακτικής κατανόησης και εξοικείωση με λεπτομέρειες που συχνά αντιμετωπίζονται περισσότερο θεωρητικά παρά πρακτικά στη σχολική τάξη.
Ειδικότερα στο σχόλιο του αναφέρει ότι «Τα ζητούμενα αποσπάσματα για μετάφραση δεν αναμένεται να προκάλεσαν κάποια δυσκολία στους υποψηφίους καθώς προέρχονταν από κείμενα που θεωρούνται «sos». Οι ερωτήσεις εισαγωγής με τη μορφή αντιστοίχισης ήταν ξεκάθαρες και κάλυπταν το σύνολο σχεδόν της σχολικής ύλης. Για την εξέταση της ετυμολογικής συγγένειας ελληνικών και λατινικών όρων επιλέχθηκε για ακόμα μία φορά ο -ασφαλής- τρόπος της αντιστοίχισης για να αποφευχθούν ενδεχόμενα παρετυμολογίας ή αμφιβόλου ετυμολογίας των ζητούμενων όρων. Μοναδικό σημείο το οποίο μπορεί να δυσκόλεψε τους υποψηφίους ήταν ο όρος «dotem» καθώς ανάμεσα στις πιθανές αντιστοιχίσεις δίδονταν δύο -οπτικά- «κοντινοί» όροι: το προδοσία και δόξα. Ας ελπίσουμε οι μαθητές να γνωρίζουν …αρχαία ελληνικά για να αποφύγουν τον σκόπελο. Αν η εξέταση έως εδώ έμοιαζε με … βόλτα στο πάρκο η εξέταση στη γραμματική και το συντακτικό θα έκανε πολλούς υποψηφίους να αναστενάξουν από έκπληξη και ..πόνο. Οι ζητούμενοι τύποι στη γραμματική ήταν πολλοί και έκρυβαν επιμέρους «παγιδούλες» για τους μαθητές. Ενδεικτικά αναφέρω το senatum (το οποίο μπορεί να παρερμηνευθεί ως ουσιαστικό β’ κλίσης), το dotem (γενική σε -ium), viri (λέξη που οι μαθητές συγχέουν με το vis), η ονομαστική ουδετέρου του tale consilium (talia consilia), κ.λπ. Επίσης, αν και στο Γ2α φαίνεται ότι ζητείται από τους μαθητές να πουν … αρχικούς χρόνους υπάρχει κίνδυνος απώλειας μονάδων λόγω εσφαλμένης φωνής της απάντησης. Απαιτείται αυξημένη προσοχή στις εκφωνήσεις (για μια ακόμα φορά).
Οι ζητούμενοι τύποι στο Γ2β, χωρίς να κρύβουν ιδιαίτερη δυσκολία, είναι πιθανόν -με τον όγκο τους- να δημιούργησαν κάποια προβλήματα στους υποψηφίους. Η μεγάλη «πληγή» της φετινής εξέτασης στα λατινικά βρισκόταν στο συντακτικό. Η άσκηση Δ1β, στην οποία ζητούνταν η δήλωση του τόπου λαμβάνοντας υπόψη την κλίση και την ιδιότητα (πόλη) των διδόμενων όρων παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις πανελλαδικές εξετάσεις. Το Δ2α, πέρα από την κλασική αναγνώριση δευτερεύουσας πρότασης ζητούσε και την σύμπτυξη σε αντίστοιχη επιρρηματική μετοχή και μάλιστα σε αφαιρετική απόλυτη, μία άσκηση στην οποία οι μαθητές αντιμετωπίζουν συχνά δυσκολίες και κάνουν αρκετά λάθη ήδη από την προετοιμασία. Αν το γεγονός συνδυαστεί με το άγχος των εξετάσεων το … μείγμα δεν είναι ιδιαίτερα φιλικό προς τον χρήστη… Στο Δ2β, η εκφορά του σκοπού με εμπρόθετη γενική γερουνδίου θα δυσκόλεψε πολλούς υποψηφίους καθώς η απάντηση οδηγεί σε αναγκαστική γερουνδιακή έλξη. Η ΚΕΕ, όμως, ουσιαστικά ζητάει έναν τύπο, ο οποίος δεν θα απαντούσε ποτέ στον λατινικό λόγο και αποτελεί ένα «ενδιάμεσο» σκαλί στη σκέψη των Λατίνων ομιλητών. Πρόκειται για καθαρά σχολαστικιστικού τύπου άσκηση, η οποία πιο πολύ θα μπερδέψει παρά θα βοηθήσει τους μαθητές. (Είμαι βέβαιος ότι θα δούμε πολλούς μαθητές να προχωρούν και σε γερουνδιακή έλξη για να είναι … ασφαλείς). Αν και τα λατινικά θεωρούνται ένα εύκολο (γενικά) μάθημα, η σημερινή εξέταση δεν αποδείχθηκε τόσο … αναίμακτη όσο περιμέναμε. Ο όγκος των ασκήσεων γραμματικής, οι επιμέρους δυσκολίες στο συντακτικό αλλά και στις ετυμολογικές ασκήσεις θα οδηγήσουν σε απώλειες πολύτιμων μονάδων σε ένα μάθημα, στο οποίο το «100άρι» θεωρείται ο πιο συνηθισμένος στόχος. Φέτος πολλοί… λιγότεροι μαθητές θα το εξασφαλίσουν δυστυχώς»
Συνολικά, η εξέταση δεν μπορεί να χαρακτηριστεί δύσκολη ως προς το περιεχόμενο των κειμένων, όμως αποδείχθηκε αρκετά απαιτητική στις λεπτομέρειες. Οι μαθητές που διέθεταν γερή γραμματική και συντακτική κατάρτιση θα ανταμειφθούν με υψηλές επιδόσεις, ωστόσο οι απώλειες μονάδων αναμένεται να είναι αισθητά περισσότερες σε σχέση με προηγούμενες χρονιές. Σε ένα μάθημα όπου το άριστα θεωρείται παραδοσιακά εφικτός στόχος για μεγάλο ποσοστό υποψηφίων, όλα δείχνουν ότι φέτος τα 20άρια θα είναι σημαντικά λιγότερα και η μάχη των μορίων θα κριθεί στις λεπτομέρειες.
