Την έντονη αντίθεσή της στην πρόταση για οριζόντια σύσταση μαζικής εκρίζωσης και αντικατάστασης της πικροδάφνης από σχολεία, πάρκα και δημόσιους χώρους εκφράζει με η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου σχολιάζοντας την αντίστοιχη οδηγία που κοινοποιήθηκε από το ΥΠΑΙΘΑ κατόπιν συστάσεων του ΕΟΔΥ.
Όπως αναφέρει, η πικροδάφνη (Nerium oleander) αποτελεί διαχρονικό στοιχείο του ελληνικού τοπίου, ιδιαίτερα ανθεκτικό στις ξηροθερμικές συνθήκες της χώρας, συμβάλλοντας στη σταθεροποίηση των εδαφών, στη στήριξη της βιοποικιλότητας και στην ενίσχυση της αισθητικής του αστικού περιβάλλοντος. Η ΕΓΕΠ επισημαίνει ότι, παρότι το φυτό διαθέτει τοξικά μέρη, δεν υπάρχουν καταγεγραμμένα περιστατικά δηλητηρίασης τέτοιας έκτασης που να δικαιολογούν μια γενικευμένη και «κάθετη» απόφαση εκρίζωσης. Σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων, από περίπου 22.000 περιστατικά δηλητηριάσεων παιδιών 0-14 ετών ετησίως, μόλις 78 σχετίζονται με φυτά ή μανιτάρια και μόνο τέσσερα αποδίδονται στην πικροδάφνη. Παράλληλα, τονίζεται ότι η μαζική εκρίζωση εκατομμυρίων φυτών θα επιβαρύνει οικονομικά τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ και του κράτους, ενώ έρχεται σε αντίθεση με τις ευρωπαϊκές πολιτικές ενίσχυσης του αστικού πρασίνου στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.
Αντί της απομάκρυνσης των φυτών, η ένωση προτείνει μέτρα ενημέρωσης και εκπαίδευσης, όπως:
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
- τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους με υψηλή συγκέντρωση παιδιών,
- εκπαιδευτικά προγράμματα για μαθητές και εκπαιδευτικούς σχετικά με τα φυτά των σχολικών αυλών,
- ορθολογική διαχείριση φυτικού υλικού και υπολειμμάτων,
- σχεδιασμό και αναβάθμιση των σχολικών αυλών με κατάλληλες φυτεύσεις.
Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου, οι σχολικές αυλές μπορούν να αποτελέσουν ζωντανά οικοσυστήματα και σημαντικό εκπαιδευτικό εργαλείο για τα παιδιά, εφόσον αξιοποιηθούν με σωστό σχεδιασμό και φυτεύσεις, αντί να μετατρέπονται σε αποστειρωμένους χώρους.
Η ανακοίνωση της Πανελλήνιας Ένωσης Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου
Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (Π.Ε.Ε.Γ.Ε.Π.) εκφράζει την έντονη αντίθεσή της στην πρόσφατη οριζόντια σύσταση για μαζική εκρίζωση και αντικατάσταση της Πικροδάφνης (Nerium oleander) από σχολεία, πάρκα και δημόσιους χώρους. Η Πικροδάφνη αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο του ελληνικού τοπίου. Ως αυτοφυές, αειθαλές είδος, διακρίνεται για την αντοχή της σε ακραίες συνθήκες ξηρασίας και ρύπανσης, συμβάλλοντας καθοριστικά στη σταθεροποίηση εδαφών, στη θέσμευση μικροσωματιδίων και την ενίσχυση της αστικής βιοποικιλότητας. Πέρα από την περιβαλλοντική της αξία, είναι και «μπολιασμένη» στη συλλογική μνήμη μέσα από τις αναφορές του Θεόφραστου και του Διοσκουρίδη, αλλά και τη δημοτική μας ποίηση, παραμένοντας ένας ζωντανός οργανισμός που συνδέει την ελληνική παράδοση με τις σύγχρονες ανάγκες του αστικού πρασίνου.
Είναι γνωστό από την αρχαιότητα ότι το φυτό διαθέτει τοξικά μέρη. Ωστόσο, η πρόταση για μαζικό ξερίζωμα εκατομμυρίων φυτών στερείται οικολογικού, πολιτιστικού, κοινωνικού και οικονομικού περιεχομένου, ενώ προκαλεί έντονο προβληματισμό το γεγονός ότι μια τέτοια απόφαση λήφθηκε βιαστικά, χωρίς τη δέουσα επιστημονική τεκμηρίωση και χωρίς να συνεκτιμηθούν οι πολύπλευρες συνέπειες μιας τέτοιας παρέμβασης.
Η ΠΕΕΓΕΠ ως διεπιστημονικός Σύλλογος όλων των επιστημόνων και επαγγελματιών που ασχολούνται με το αστικό / περιαστικό Πράσινο εκφράζει την αντίθεσή της στην εκρίζωση της Πικροδάφνης γιατί:
Παρά το γεγονός ότι η πικροδάφνη είναι εξαιρετικά κοινή στην Ελλάδα, δεν έχουν καταγραφεί ιστορικά τέτοια μεγέθη περιστατικών δηλητηρίασης που να δικαιολογούν μια τόσο ριζική και «κάθετη» απόφαση. Το έγγραφο του ΕΟΔΥ από το οποίο ξεκίνησε ο δημόσιος πανικός, δεν περιλαμβάνει ανάλυση επικινδυνότητας που να συνιστά το ουσιαστικό επιστημονικό στοιχείο που μπορεί να αναδείξει επικινδυνότητα. Τα πλέον πρόσφατα στοιχεία του Κέντρου Δηλητηριάσεων είναι αποκαλυπτικά: από το σύνολο των περίπου 22.000 δηλητηριάσεων που συμβαίνουν κάθε χρόνο σε παιδιά 0-14 ετών, μόλις τα 78 οφείλονται σε μανιτάρια και φυτά, από αυτά τα 71 συνέβησαν εντός σπιτιού και συνολικά, μόλις τα 4 αποδίδονται σε Πικροδάφνη!
Η Πικροδάφνη δεν είναι το μοναδικό φυτό που διαθέτει τοξικά μέρη, πλήθος φυτικών ειδών που συναντούμε και στον αστικό ιστό διαθέτουν αντίστοιχους μηχανισμούς άμυνας για την επιβίωσή τους. Μια λογική «καθολικής εξάλειψης» θα οδηγούσε στην εκρίζωση μεγάλου μέρους της αυτοφυούς, ενδημικής και εγκλιματισμένης βλάστησης, κάτι πρακτικά αδύνατο, οικονομικά ασύμφορο και επιστημονικά έωλο.
Η εκρίζωση και αντικατάσταση εκατομμυρίων φυτών θα επιβαρύνει τους προϋπολογισμούς των ΟΤΑ και του κράτους με δυσβάσταχτα ποσά, τη στιγμή που η πικροδάφνη απαιτεί ελάχιστη διαχείριση και ανταποκρίνεται στις δύσκολες συνθήκες του αστικού περιβάλλοντος.
Ο Ευρωπαϊκός Κλιματικός Νόμος θέτει το νομικό πλαίσιο για μια κλιματικά ουδέτερη Ευρώπη έως το 2050. Στο πλαίσιο αυτό, οι κατευθυντήριες γραμμές αναφέρουν ότι μέχρι το 2030 δεν επιτρέπεται καμία μείωση του αστικού πρασίνου, αλλά αντιθέτως απαιτείται η ενίσχυσή του. Η μαζική εκρίζωση ενός τόσο διαδεδομένου είδους έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Αντί της απομάκρυνσης των φυτών Πικροδάφνης, προτείνουμε την εφαρμογή ηπιότερων μέτρων ενημέρωσης, εκπαίδευσης και μια συνολική επανεκκίνηση του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε το σχολικό περιβάλλον και πράσινο:
• Τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων σε χώρους υψηλής συγκέντρωσης παιδιών.
• Εκπαιδευτικά προγράμματα για παιδιά, εκπαιδευτικούς, εργαζόμενους στα σχολεία και γονείς, ώστε να αναγνωρίζουν τα φυτά καταγωγής της σχολικής αυλής τους και τις ιδιότητές τους.
• Ορθολογική διαχείριση του φυτικού υλικού και των φυτικών υπολειμμάτων.
• Σύνταξη προδιαγραφών για τη διαμόρφωση των σχολικών αυλών, παιδικών χαρών και παιδικών κήπων.
Το πράσινο είναι ένα εργαλείο που μπορεί να αναβαθμίσει ποιοτικά το περιβάλλοντα χώρο του σχολείου. Με τις κατάλληλες φυτεύσεις και τη μερική απορρόφηση του εδάφους, η σχολική αυλή μετατρέπεται από έναν «αποστειρωμένο» χώρο, σε ένα δυναμικό εκπαιδευτικό εργαλείο και ένα υγιές οικοσύστημα, όπως αξίζει στα παιδιά μας.
Παραμένουμε στη διάθεση της Πολιτείας για μια διεπιστημονική συζήτηση με στόχο την ασφάλεια των πολιτών, χωρίς όμως την υποβάθμιση και καταστροφή του αστικού οικοσυστήματος.
Με εκτίμηση
Για την ΠΕΕΓΕΠ,
