Το Πολυτεχνείο Κρήτης, σε συνεργασία με το Εργαστηρίο Μεταβαλλόμενων Ευφυών Περιβαλλόντων (TUC TIE Lab) της Σχολής Αρχιτεκτόνων Μηχανικών αναλαμβάνει να υλοποιήσει το πρόγραμμα «Σύγχρονοι Τόποι Μάθησης», με στόχο τη μετατροπή της σχολικής αίθουσας σε σύγχρονο, ευέλικτο και συμπεριληπτικό χώρο μάθησης.
Το πρόγραμμα βασίζεται σε συμμετοχικό σχεδιασμό με εκπαιδευτικούς και μαθητές, ενσωματώνει τεχνολογία στην καθημερινή εκπαιδευτική διαδικασία και αναπτύσσει πιλοτικές τάξεις που θα λειτουργούν ως πρότυπα για τα σχολεία του μέλλοντος. Η Υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη, χαρακτήρισε το έργο «ένα παράδειγμα καινοτομίας που αναδεικνύει τη συνεργασία των ελληνικών πανεπιστημίων με την Πολιτεία», ενώ ο Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, Μιχάλης Ζερβάκης, τόνισε ότι οι νέες τάξεις θα καλλιεργούν δεξιότητες και νοοτροπία που ανταποκρίνονται στις προκλήσεις της σύγχρονης εποχής.
Η νέα γενιά σχολικών τάξεων με κέντρο τη συμπερίληψη
Ο Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου και Αντιπρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, καθηγητής Κωνσταντίνος-Αλκέτας Ουγγρίνης σημείωσε ότι στόχος είναι είναι η μετατροπή της σχολικής αίθουσας σε ένα «τόπο μάθησης» αποσκοπώντας στη δημιουργία μικρόκοσμων που εμπνέουν, ενεργοποιούν και ενδυναμώνουν τους μαθητές και τους εκπαιδευτικούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η Μαριάνθη Λιάπη, επιστημονική συνεργάτιδα του Πολυτεχνείου Κρήτης και Υπεύθυνη Διαχείρισης του έργου, παρουσίασε τις ερευνητικές κατευθύνσεις και το πλάνο υλοποίησής του, καθώς και μια αρχική υπόθεση εργασίας για τη σχολική αίθουσα στο δημοτικό σχολείο. «Το πρώτο βήμα στο πλάνο εφαρμογής του ερευνητικού μας προγράμματος είναι η καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, καθώς και η καταγραφή καλών πρακτικών στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Σε συνεργασία με την ΚΤΥΠ προχωράμε σε μια διαγνωστική καταγραφή τυπολογιών, ενώ ταυτόχρονα θα διεξαχθεί ποιοτική έρευνα σε σχολικές μονάδες Α' βάθμιας και Β' βάθμιας Εκπαίδευσης, σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, σε συνεργασία με τις Περιφερειακές Διευθύνσεις Εκπαίδευσης. Σε συνεργασία με το ΙΕΠ θα προχωρήσει ταυτόχρονα η ανάλυση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για τη δημιουργία μιας μεθοδολογίας αναγωγής του προγράμματος σπουδών σε χωρικά σενάρια. Το επόμενο βήμα είναι η αξιολόγηση των ευρημάτων και η ενημέρωση των αρχικών σχεδιαστικών μας προθέσεων.
Οι τελικές σχεδιαστικές προτάσεις θα διαφοροποιούνται ανά βαθμίδα και θα ελεγχθούν μέσα από πιλοτικές εφαρμογές και λειτουργικά πρωτότυπα. Η νέα σχολική αίθουσα θα είναι άμεσα συνδεδεμένη με το εκπαιδευτικό σύστημα, όχι μόνο γιατί υποστηρίζει ενεργά το αναλυτικό πρόγραμμα αλλά πολύ περισσότερο γιατί θα αποτελεί τη βάση, τον τόπο συγκέντρωσης και ανάπτυξης των προγραμμάτων του Υπουργείου. Η αξιολόγηση των ευρημάτων θα ενημερώσει, επίσης, και την ταυτότητα του σχολείου για να μας βοηθήσει να αναπτύξουμε μια δυναμική εφαρμογή κτιριολογικών προγραμμάτων.»
Το πρόγραμμα θα ολοκληρωθεί τον Δεκέμβριο του 2026 και αναμένεται να προσφέρει ένα ολοκληρωμένο μοντέλο σχολικής αίθουσας που συνδυάζει παιδαγωγική, τεχνολογία και συμμετοχικό σχεδιασμό, δημιουργώντας τις τάξεις του μέλλοντος για τα σχολεία.
Το παράδειγμα του 7ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Χανίων
Η Δ/ντρια του 7ου Πειραματικού Δημοτικού Σχολείου Χανίων, Αναστασία Καστρινάκη υπογράμμισε τη σημασία του προγράμματος ως μια ουσιαστική ευκαιρία ανανέωσης για το ελληνικό σχολείο. «Βασική του αρχή είναι ότι ο σχολικός χώρος επηρεάζει βαθιά τη μάθηση, τις σχέσεις και την καθημερινότητα των παιδιών, και μπορεί να λειτουργήσει ως παιδαγωγικό εργαλείο.Το έργο ξεχωρίζει γιατί υιοθετεί μια συμμετοχική, bottom-up προσέγγιση, όπου εκπαιδευτικοί και μαθητές είναι συν-σχεδιαστές των χώρων μάθησης. Το 7ο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Χανίων έχει ήδη βιώσει τα οφέλη αυτής της προσέγγισης μέσα από πειραματισμούς και συμμετοχικές διαδικασίες που ενδυνάμωσαν μαθητές και εκπαιδευτικούς. Οι χώροι γίνονται πιο ζωντανοί, προσαρμόσιμοι και υποστηρικτικοί, ενώ οι μαθητές αντιλαμβάνονται ότι μπορούν να τους διαμορφώσουν ενεργά.»
Διεξαγωγή και Φάσεις του Προγράμματος
1η Φάση – Έρευνα πεδίου και συμμετοχικός σχεδιασμός
Η ερευνητική ομάδα θα πραγματοποιήσει επισκέψεις σε σχολικές μονάδες σε όλες τις περιφέρειες της χώρας, καταγράφοντας την υφιστάμενη κατάσταση και τον τεχνολογικό εξοπλισμό. Παράλληλα, θα υλοποιηθούν εργαστήρια συμμετοχικού σχεδιασμού με μαθητές και εκπαιδευτικούς, καθώς και διερεύνηση καλών πρακτικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό.
2η Φάση – Αξιολόγηση και διαμόρφωση στρατηγικής σχεδιασμού
Με βάση τα δεδομένα της πρώτης φάσης, θα αναπτυχθεί μια ολοκληρωμένη στρατηγική σχεδιασμού της νέας σχολικής αίθουσας, ενσωματώνοντας σύγχρονες χωρικές και τεχνολογικές λύσεις τόσο για την αναβάθμιση υφιστάμενων αιθουσών όσο και για τον σχεδιασμό νέων σχολικών υποδομών.
3η Φάση – Υλοποίηση πιλοτικής τάξης
Θα δημιουργηθούν λειτουργικά πρωτότυπα σχολικών αιθουσών σε διαφορετικούς τύπους και κλίμακες, έως και κλίμακα 1:1. Εκπαιδευτικοί από όλη τη χώρα θα έχουν τη δυνατότητα να εκπαιδευτούν στη χρήση τους και να προσφέρουν ανατροφοδότηση για τη διαμόρφωση του τελικού μοντέλου.
Το έργο υλοποιείται στο πλαίσιο της Πράξης «Έρευνα για τη μετάβαση σε μια Νέα Σχολική Τάξη για τις ανάγκες των δομών του ΥΠΑΙΘΑ» και χρηματοδοτείται από εθνικούς πόρους μέσω του Τομεακού Π
