Σε δύο ημέρες λήγει η ασφαλιστική ικανότητα χιλιάδων ασφαλισμένων μη μισθωτών που δεν έχουν πληρώσει ή ρυθμίσει τις οφειλές τους. Σύμφωνα με πληροφορίες χωρίς ασφαλιστική ικανότητα και άρα χωρίς ιατροφαρμακευτική περίθαλψη θα μείνουν περίπου 400.000 μη μισθωτοί που έχουν οφειλές άνω των 100 ευρώ.
Όσοι δεν έχουν ρυθμίσει μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2026 θα χάσουν την ασφαλιστική τους ικανότητα ενώ όσοι επιλέξουν να ρυθμίσουν μέχρι 28 Φεβρουαρίου θα χάσουν την ικανότητα τους μόνο για ένα μήνα.
Έτσι όσοι δεν πληρώσουν ή δεν ρυθμίσουν τις οφειλές τους από την 1η Μαρτίου δεν θα έχουν ασφαλιστική ικανότητα. Η ασφαλιστική ικανότητα στην ουσία παρέχει στους άμεσα και τους έμμεσα ασφαλισμένους (μέλη οικογένειας), πέραν της δωρεάν πρόσβασης στα δημόσια νοσοκομεία που δίνει ο ΑΜΚΑ, επιπλέον πρόσβαση με δαπάνη του ΕΟΠΥΥ σε ιδιωτικές δομές υγείας, κάλυψη παροχών υγειονομικής περίθαλψης σε είδος από τον ΕΟΠΥΥ, όπως ενδεικτικά, ιδιωτική συνταγογράφηση για ιατρικές ή άλλες θεραπευτικές πράξεις, διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια, φάρμακα κ.λπ.
Έτσι από την 1η Μαρτίου 2026 θα εφαρμόζεται ο γενικός κανόνας, δηλαδή:
- για τους μισθωτούς: απαιτείται η πραγματοποίηση τουλάχιστον 50 ημερών εργασίας κατά το προηγούμενο έτος,
- για τους μη μισθωτούς: απαιτείται η συμπλήρωση 2 τουλάχιστον μηνών ασφάλισης κατά το προηγούμενο έτος, η καταβολή των απαιτητών εισφορών μέχρι το τέλος του προηγούμενου έτους και, αν υπάρχει οφειλή, πρέπει να έχει ρυθμιστεί και να τηρείται η ρύθμιση.
Οι οφειλέτες θα πρέπει να διευθετήσουν το σύνολο των υποχρεώσεών τους προς τον ΕΦΚΑ, όσον αφορά τις εισφορές για το 2024, είτε αποπληρώνοντας το σύνολό τους, είτε ρυθμίζοντάς τις οφειλές σε έως 24 δόσεις.
Εφόσον κάποιος εξοφλήσει πλήρως το ποσό που οφείλει θα πάρει ετήσια ασφαλιστική ικανότητα, ενώ εάν το ρυθμίσει θα πάρει μηνιαία.
Όσοι δεν τακτοποιήσουν την οφειλή τους θα έχουν μόνο δωρεάν πρόσβαση στο Δημόσιο σύστημα υγείας και αυτό περιλαμβάνει όχι μόνο τα νοσοκομεία αλλά και τις δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να εξοφλούν τις εισφορές τους μέσω του συστήματος IRIS, αξιοποιώντας το ψηφιακό περιβάλλον του DASHBOARD–my ΕΦΚΑ ή την εφαρμογή myΕΦΚΑmobile, ενώ διαθέσιμη παραμένει και η δυνατότητα πληρωμής μέσω του online συστήματος ΔΙΑΣ. Με τους τρόπους αυτούς, η ενημέρωση του μηχανογραφικού συστήματος για τους μη μισθωτούς γίνεται σε πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, εδώ εντοπίζεται και η «παγίδα» που έχει προκαλέσει σύγχυση σε αρκετούς ασφαλισμένους. Η εξόφληση καθυστερούμενων εισφορών, ακόμη και αν πραγματοποιηθεί με τους παραπάνω ηλεκτρονικούς τρόπους, δεν συνεπάγεται αυτόματη ανανέωση της ασφαλιστικής ικανότητας. Με άλλα λόγια, η πληρωμή από μόνη της δεν αρκεί. Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει είτε να απευθυνθούν στην Τοπική Διεύθυνση στην οποία υπάγονται είτε να υποβάλουν ηλεκτρονικό αίτημα μέσω της ειδικής υπηρεσίας «Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στην ιστοσελίδα του e-ΕΦΚΑ. Μόνο μετά την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας ενεργοποιείται εκ νέου η κάλυψη.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το όριο οφειλών που προβλέπεται για τη χορήγηση ετήσιας ασφαλιστικής ικανότητας. Σύμφωνα με τις οδηγίες, ετήσια κάλυψη παρέχεται εφόσον οι συνολικές οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ και το ΚΕΑΟ για την περίοδο 2017–2025 δεν υπερβαίνουν τα 100 ευρώ. Το χαμηλό αυτό πλαφόν σημαίνει ότι ακόμη και μικρές εκκρεμότητες μπορούν να στερήσουν την πλήρη ετήσια κάλυψη, εάν δεν ρυθμιστούν εγκαίρως.
Για όσους έχουν υψηλότερες οφειλές, προβλέπεται η δυνατότητα χορήγησης μηνιαίας ασφαλιστικής ικανότητας, υπό την προϋπόθεση ότι υπάρχει ενεργή ρύθμιση και ότι αυτή τηρείται κανονικά. Η συνέπεια στην καταβολή των δόσεων είναι καθοριστική, καθώς η απώλεια της ρύθμισης συνεπάγεται και απώλεια της ασφαλιστικής ικανότητας.
Οι ασφαλισμένοι μπορούν να ελέγχουν την κατάσταση της κάλυψής τους μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στον ιστότοπο του Φορέα. Παράλληλα, για τον μήνα Μάρτιο δίνεται η δυνατότητα εξυπηρέτησης από οποιαδήποτε Τοπική Διεύθυνση, ανεξαρτήτως ασφαλιστικής υπαγωγής, ώστε να επιλυθούν έγκαιρα τυχόν προβλήματα ή εκκρεμότητες.
Σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας παραμένει κρίσιμο ζήτημα για τα νοικοκυριά, η έγκαιρη ενημέρωση και η τακτοποίηση των υποχρεώσεων αποκτούν ιδιαίτερη σημασία. Η ασφαλιστική ικανότητα δεν είναι μια τυπική διοικητική διαδικασία, αλλά προϋπόθεση για βασικές κοινωνικές παροχές. Για τον λόγο αυτό, οι ασφαλισμένοι καλούνται να ελέγξουν εγκαίρως τα στοιχεία τους, να ρυθμίσουν τυχόν οφειλές και να υποβάλουν τα απαραίτητα αιτήματα, ώστε να μη βρεθούν προ δυσάρεστων εκπλήξεων με την έναρξη της νέας περιόδου.
Όσοι διαπιστώσουν ότι δεν διαθέτουν ασφαλιστική ικανότητα για τη νέα περίοδο (01/03/2026 – 28/02/2027), θα πρέπει να κινηθούν άμεσα ώστε να αποκαταστήσουν την κάλυψή τους. Τα βήματα διαφέρουν ανάλογα με την ιδιότητα (μισθωτός ή μη μισθωτός) και την αιτία απώλειας.
1. Έλεγχος κατάστασης
Πρώτο βήμα είναι ο έλεγχος μέσω της ηλεκτρονικής υπηρεσίας «Ασφαλιστική Ικανότητα» στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ (www.efka.gov.gr).
Εκεί εμφανίζεται:
- αν υπάρχει ενεργή ασφαλιστική ικανότητα
- η διάρκεια ισχύος
- πιθανή αιτία μη ανανέωσης
Αν πρόκειται για μισθωτούς
Οι μισθωτοί που δεν έχουν ασφαλιστική ικανότητα θα πρέπει να ελέγξουν:
- Αν έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 50 ημέρες ασφάλισης το 2025 ή στο τελευταίο 12μηνο.
- Αν ο εργοδότης έχει δηλώσει σωστά τις ημέρες εργασίας στο σύστημα.
Σε περίπτωση λάθους ή ελλιπών ενσήμων:
Απευθύνονται στον εργοδότη για διόρθωση.
Εάν το πρόβλημα παραμένει, απευθύνονται σε Τοπική Διεύθυνση του e-ΕΦΚΑ.
Αν πρόκειται για μη μισθωτούς
Η συνηθέστερη αιτία απώλειας είναι οι οφειλές εισφορών.
Βήμα 1: Έλεγχος οφειλών
Πρέπει να διαπιστωθεί:
αν οι συνολικές οφειλές προς e-ΕΦΚΑ και ΚΕΑΟ υπερβαίνουν τα 100 ευρώ (για ετήσια ικανότητα).
Βήμα 2: Τακτοποίηση οφειλών
Οι επιλογές είναι:
Εξόφληση του ποσού
Υπαγωγή σε ρύθμιση (για μηνιαία ασφαλιστική ικανότητα). Η πληρωμή δεν ενεργοποιεί αυτόματα την ασφαλιστική ικανότητα.
Βήμα 3: Υποβολή αιτήματος
Μετά την εξόφληση ή τη ρύθμιση, απαιτείται:
Είτε επίσκεψη σε Τοπική Διεύθυνση
Είτε ηλεκτρονική αίτηση μέσω της υπηρεσίας
«Χορήγηση ασφαλιστικής ικανότητας σε μη μισθωτούς» στον ιστότοπο του e-ΕΦΚΑ
Χωρίς αυτή τη διαδικασία, η κάλυψη δεν αποκαθίσταται.
Ειδικές περιπτώσεις
- Όσοι έχουν ενεργή ρύθμιση πρέπει να ελέγξουν ότι τηρούνται κανονικά οι δόσεις.
- Νεοεισερχόμενοι στην ασφάλιση πρέπει να έχουν τουλάχιστον 2 μήνες ασφάλισης.
- Σε περιπτώσεις επείγουσας ανάγκης (π.χ. νοσηλεία), συνιστάται άμεση επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία.
Πού μπορούν να απευθυνθούν:
- Στις Τοπικές Διευθύνσεις του e-ΕΦΚΑ
- Στο ενιαίο τηλεφωνικό κέντρο εξυπηρέτησης πολιτών 1555
