Σύμφωνα με το FAS (Federation of American Scientists) και το σουηδικό ινστιτούτο SIPRI υπάρχουν 12.187 πυρηνικές κεφαλές, παγκόσμια. Εξ αυτών 3.912 είναι επιχειρησιακά έτοιμες. Από αυτές οι 2.100 που ανήκουν στις ΗΠΑ, Ρωσία, Μ. Βρετανία και Γαλλία είναι σε υψηλή ετοιμότητα και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε σύντομο χρόνο. Το 83% των πυρηνικών κεφαλών ανήκουν στη Ρωσία και στις ΗΠΑ.
Παρότι το συνολικό απόθεμα πυρηνικών παραμένει σταθερό υπάρχει εξελίσσεται ποιοτική διαφορά γιατί οι χώρες τα αναβαθμίζουν και κάποιες όπως η Κίνα τα αυξάνει σημαντικά.
Η έλλειψη, για πρώτη φορά, συνθηκών ελέγχου των πυρηνικών αφήνει τις κυρίαρχες χώρες ανεξέλεγκτες. Επιπλέον νέες χώρες όπως η Σαουδική Αραβία έχουν συνάψει συμφωνίες συνεργασίας (Πακιστάν) για πυρηνική προστασία ενώ η Γαλλία επιδιώκει να υποκαταστήσει την αμερικανική πυρηνική «προστασία» στην Ευρώπη.
Η Ρωσία δοκίμασε πρωτοπόρα πυρηνικά όπως το Burevetsnik με βεληνεκές 14.000 χλμ και το μέσου βεληνεκούς Oretsnik.
Στην Ευρώπη, σύμφωνα με την FAS-Federation of American Scientists, που θεωρείται η πιο έγκυρη πηγή για τα πυρηνικά, υπάρχουν 100 αποθηκευμένα τακτικά πυρηνικά παλαιότερου τύπου Β-61 στο Volkel της Ολλανδίας (15), στο Kleine Brogel του Βελγίου (15), στο Buchel της Γερμανίας (15), στο Ghedi Torre και στο Aviano της Ιταλίας (15) και στο Incirlik της Τουρκίας (20) ενώ υπάρχουν άλλοι οκτώ αποθηκευτικοί χώροι, κενοί για την ώρα, με ετοιμότητα υποδοχής, περιλαμβανομένου του αεροδρομίου του Αράξου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Τα νέα αμερικανικά τακτικά πυρηνικά Β61-12, δίνουν δυνατότητα προσβολής στόχων με ακρίβεια 30 μέτρων αντί των 170 μέτρων στα υπάρχοντα και δυνατότητα καταστροφής υπόγειων εγκαταστάσεων.
Η ραδιενεργός διασπορά που προκαλείται είναι μειωμένη σε σχέση με τα παλιότερα ακόμη και κατά 98%, κάτι που τα κάνει «λιγότερο θανατηφόρα» στις γύρω περιοχές και επόμενα πιο «εύκολα χρησιμοποιήσιμα» στις σημερινές συνθήκες.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν περίπου 230 τακτικά πυρηνικά ενώ η Ρωσία αρκετά περισσότερα, υπολογίζονται σε 1816.
Ειδικά τα τακτικά πυρηνικά, τα οποία δεν υπόκεινται σε κανένα μέτρο ή συμφωνία ελέγχου, αναβαθμίζονται ώστε να έχουν μικρότερη ραδιενεργό διασπορά, μεγαλύτερη ακρίβεια στο στόχο και να μπορούν να χρησιμοποιούνται από τις τακτικές μονάδες και όχι μόνο από τις στρατηγικές. Αυτό σημαίνει αποκέντρωση στους τακτικούς διοικητές και επόμενα μεγαλύτερο κίνδυνο από «πρωτοβουλία» ή λάθος.
Παράλληλα, αυξάνει η ισχύς των συμβατικών όπλων όπως τα ρωσικά θερμοβαρικά που χρησιμοποιούνται στην Ουκρανία και αφαιρούν το οξυγόνο όπου πέσουν. Κάτι πιο ισχυρό από τις παλιές βόμβες ναπάλμ.
Αυτή η σύγκλιση στα καταστρεπτικά αποτελέσματα τακτικών πυρηνικών και συμβατικών όπλων αμβλύνει τις διαφορές και δίνει επιχειρήματα στους υποστηριχτές των πυρηνικών να ισχυρίζονται ότι είναι δυνατό να χρησιμοποιηθούν, χωρίς να γενικευθεί ο πόλεμος. Προφανώς πρόκειται για παραπλάνηση.
Ένα μικρό τακτικό πυρηνικό ισχύος 0,3 ΚΤ μπορεί να καταστρέψει μια μικρή πόλη και να σκοτώσει 2.000 ανθρώπους ενώ η ραδιενεργός διασπορά θα είναι η μισή από την Χιροσίμα, όπου σκοτώθηκαν 70.000 άνθρωποι από βόμβα 15 ΚΤ.
Όμως είναι σίγουρο ότι θα ενεργοποιηθεί αυτοματισμός και θα επεκταθεί η ρίψη πυρηνικών όπλων. Τα τακτικά θα ακολουθήσουν πύραυλοι μεσαίου βεληνεκούς που μπορεί να πλήξουν οποιαδήποτε πόλη της Ευρώπης και αυτούς οι διηπειρωτικοί που μπορεί να πλήξουν οποιοδήποτε σημείο του πλανήτη.
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το 30% των υπαρχόντων πυρηνικών μπορεί να καταστρέψει ολοκληρωτικά τον πλανήτη.
Σε αρκετές περιπτώσεις η ανθρωπότητα ήρθε στο χείλος της καταστροφής από θερμοκέφαλους που πίστευαν ότι η χρήση πυρηνικού όπλου θα έδινε λύση σε πολέμους, π.χ. ο Νίξον σκέφτηκε το 1969 να κάνει χρήση για να τελειώσει τον πόλεμο στο Βιετνάμ αλλά και αργότερα στον αραβο-ισραηλινό πόλεμο του 1973.
Η σημερινή παγκόσμια αναρχία (Ουκρανία, Μέση Ανατολή, Ιράν) και οι νέοι πόλοι (Κίνα, Ινδία, BRICS) αμφισβητούν την δυτική κυριαρχία και αυξάνουν τους παγκόσμιους κινδύνους.
Ο ανταγωνισμός για διατήρηση ή απόκτηση ενεργειακών πόρων, οδών μεταφοράς και ζωτικού χώρου δυσκολεύει τις «ήπιες λύσεις» μέσω διπλωματίας όπως την παλιά «καλή» εποχή που υπήρχε ισορροπία δυνάμεων.
Η λήξη συμφωνιών ελέγχου των πυρηνικών οδηγεί σε ανεξέλεγκτη αύξηση ή ποιοτική αναβάθμισή τους.
Η τεχνολογική ανάπτυξη νέων τακτικών πυρηνικών και η αύξηση ισχύος των συμβατικών οδηγούν σε φαινομενική εξομοίωση στη χρήση.
Η ανασφάλεια των κρατών οδηγεί σε οχύρωση προς τα έξω και καταστολή προς τα μέσα.
Όπως έχει ειπωθεί, η ανθρωπότητα μπορεί να δει τρίτο παγκόσμιο πόλεμο. Το σίγουρο είναι ότι δεν θα ζήσει για να δει τον τέταρτο. Κάποιες θεωρίες ότι ο άνθρωπος θα μετακομίσει σε άλλο πλανήτη για να επιβιώσει μάλλον σαν ανοησίες ακούγονται ενώ καθησυχάζουν τους αφελείς. Υπάρχουν πολλοί κίνδυνοι και ασθένειες για να πεθάνει κάποιος στις αναπτυγμένες χώρες. Ακόμη περισσότεροι στις φτωχές χώρες.
Το να πεθάνει «αυτοκτονικά» και μαζικά η ανθρωπότητα για λόγους αύξησης της επιρροής μιας χώρας απέναντι σε άλλη είναι η πιο ηλίθια κατάληξή της. Η μόνη λύση που μπορεί να υπάρξει είναι η συμφωνία για σημαντική ή ολική κατάργηση των όπλων μαζικής καταστροφής και ο περιορισμός των θερμοκέφαλων που τα υποστηρίζουν.
Οι πόλεμοι στην Ουκρανία και στην Μ. Ανατολή είναι αποτέλεσμα των ενεργειακών ανταγωνισμών και αυξάνουν την αντιπαράθεση και προώθηση συμβατικών και πιθανόν πυρηνικών όπλων στη περιοχή της Ανατολικής Ευρώπης, στα Βαλκάνια και στη Μ. Ανατολή. Ο κίνδυνος από λάθος ή πολεμικό σχεδιασμό δεν είναι αμελητέος. Ο εφησυχασμός και οι αυταπάτες αυξάνουν τον κίνδυνο.
Οι νέες τεχνολογίες (ΑΙ) αυξάνουν τον αυτοματισμό και μειώνουν την ανθρώπινη κρίση.
Οι κοινωνίες οφείλουν να αντιταχθούν μαζικά και δυναμικά στα πυρηνικά όπλα αν θέλουν να επιβιώσουν.
(Ο Νίκος Τόσκας είναι πρώην υπουργός και υποστράτηγος ε.α.)
