Ο επικεφαλής της πυρηνικής υπηρεσίας του ΟΗΕ άφησε να εννοηθεί σήμερα Τετάρτη ότι οι επιθεωρητές του Οργανισμού θα επισκεφθούν τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου - όρος που αποτελεί βασικό στοιχείο της ενδιάμεσης συμφωνίας μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου.
Το σχόλιο αυτό του επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (IAEA), Ραφαέλ Μαριάνο Γκρόσι, ήταν το πιο κατηγορηματικό μέχρι στιγμής από την πλευρά της υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θεωρείται καθοριστική για τον προσδιορισμό της κατάστασης του πυρηνικού αποθέματος του Ιράν.
Από τότε που το Ισραήλ εξαπέλυσε έναν πόλεμο 12 ημερών κατά του Ιράν το 2025, η Τεχεράνη έχει εμποδίσει τον ΔΟΑΕ να επισκεφθεί τις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού, όπου πιστεύεται ότι η Ισλαμική Δημοκρατία αποθηκεύει αρκετό υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο για την πιθανή κατασκευή έως και 10 πυρηνικών όπλων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το Ιράν υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι το πρόγραμμά του είναι ειρηνικό, αν και αποτελεί τη μοναδική χώρα στον κόσμο που διαθέτει ουράνιο εμπλουτισμένο σε επίπεδο καθαρότητας έως και 60% χωρίς να διαθέτει πρόγραμμα κατασκευής όπλων.
Οι ΗΠΑ και το Ιράν προέβησαν σε αντιφατικές δηλώσεις την Τρίτη σχετικά με το αν θα επιθεωρηθούν αυτές οι εγκαταστάσεις, με τον Γκρόσι να αναγνωρίζει τις αντιφάσεις, χαρακτηρίζοντάς τις προς το παρόν ως έναν «πόλεμο λέξεων».
Ο Γκρόσι τόνισε ότι οι επιθεωρήσεις πρόκειται να πραγματοποιηθούν, ενώ σημειώσε ότι μπορεί μεν να κατανοεί τις δηλώσεις των πολιτικών, αλλά το θεμελιώδες είναι η ύπαρξη ενός Μνημονίου Συνεργασίας, υπογεγραμμένου και από τους δύο προέδρους.
Η συμφωνία αναφέρει ρητά και κατά λέξη ότι οι πυρηνικές δραστηριότητες που πρόκειται να διεξαχθούν σε σχέση με τις εγκαταστάσεις πυρηνικών υλικών θα εποπτεύονται από τον ΔΟΑΕ.
«Για να γίνει αυτό, πρέπει να πραγματοποιήσουμε επιθεωρήσεις. Το αν αυτό συμβεί μεθαύριο, σε μία εβδομάδα ή σε δέκα ημέρες δεν είναι το κρίσιμο ζήτημα. Το σημαντικό είναι ότι θα συμβεί», πρόσθεσε.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει άμεση αντίδραση από το Ιράν, ωστόσο την Τρίτη ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ, Εσμαΐλ Μπαγκαέι, δήλωσε σε δημοσιογράφους στην Τεχεράνη ότι δεν έχει προγραμματιστεί επίσκεψη επιθεωρητών στις πυρηνικές εγκαταστάσεις που βομβαρδίστηκαν από τις ΗΠΑ πέρυσι, απορρίπτοντας τα σχόλια που είχε κάνει μια ημέρα νωρίτερα ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς.
Σημειώνεται πως στον ΔΟΑΕ έχει επιτραπεί η επίσκεψη σε άλλες πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν, όπως στον πυρηνικό σταθμό του Μπουσέρ. Ωστόσο, χωρίς πρόσβαση στις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού, ο οργανισμός δηλώνει αδυναμία να επαληθεύσει την κατάσταση του αποθέματος του Ιράν ή να ελέγξει τις συστοιχίες των συσκευών φυγοκέντρησης που χρησιμοποιούνται για τον εμπλουτισμό ουρανίου.
Τόσο το Ιράν όσο και ο ΔΟΑΕ αναφέρουν ότι η Τεχεράνη δεν προχωρά αυτή τη στιγμή σε εμπλουτισμό ουρανίου, αλλά οι ειδικοί σε θέματα μη διάδοσης πυρηνικών όπλων ανησυχούν ότι η Ισλαμική Δημοκρατία ενδέχεται να μεταφέρει το απόθεμά της σε μη δηλωμένες περιοχές.
Οι δηλώσεις του Γκρόσι έγιναν την ίδια στιγμή που ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, έφτασε στον Περσικό Κόλπο για μια περιοδεία σε τρία κράτη, ξεκινώντας με μια κεκλεισμένων των θυρών συνάντηση και ένα ιδιωτικό γεύμα εργασίας στο Αμπού Ντάμπι με τον πρόεδρο των Εμιράτων, Μοχάμεντ μπιν Ζαγέντ Αλ Ναχιάν. Ο Ρούμπιο είναι προγραμματισμένο να ταξιδέψει στη συνέχεια στο Κουβέιτ και μετά στο Μπαχρέιν για συναντήσεις με τους ηγέτες τους αργότερα την Τετάρτη και την Πέμπτη.
