Οι εντατικές συνομιλίες της Κυριακής στη Λίμνη της Λουκέρνης αποτυπώνουν την δέσμευση των ομάδων των ΗΠΑ και του Ιράν για διαπραγματεύσεις, παρά τις σημαντικές διαφορές τους, ενώ ενδέχεται να θέτουν τις βάσεις για ευρύτερες συζητήσεις σχετικά με την περιφερειακή ασφάλεια.
Οι συνομιλίες, υπό την ηγεσία του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς και με τη συμμετοχή των απεσταλμένων του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια της νύχτας της Κυριακής, παρά τον ισχυρισμό του Ιράν το Σάββατο ότι κλείνει τα Στενά του Ορμούζ ως απάντηση σε φερόμενες παραβιάσεις της εκεχειρίας στον Λίβανο από την πλευρά του Ισραήλ.
Καθώς οι διαπραγματεύσεις ξεκινούσαν στη Λουκέρνη το Σάββατο, ο πρόεδρος Τραμπ εξαπέλυσε αρκετές απειλές κατά του Ιράν, τόσο μέσω του λογαριασμού του στο Truth Social όσο και σε συνέντευξή του στο Fox News.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ιρανοί αξιωματούχοι απέρριψαν δημόσια τις απειλές Τραμπ, αλλά έθεσαν επίσης το ζήτημα κατ' ιδίαν κατά τη διάρκεια των συνομιλιών, αναφέροντας ότι αυτές αποτελούσαν παραβίαση του Άρθρου 1 του μνημονίου συναντίληψης ΗΠΑ-Ιράν, το οποίο ορίζει ότι και τα δύο μέρη θα απέχουν από απειλές χρήσης βίας κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων.
Πηγή από μία από τις μεσολαβήτριες χώρες και ένας αμερικανός διπλωμάτης δήλωσαν στο Axios ότι, αν και οι Ιρανοί αξιωματούχοι ανέφεραν στους δημοσιογράφους πως αποχώρησαν από τις συνομιλίες σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις δημόσιες απειλές του Τραμπ, στην πράξη οι συζητήσεις συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια της ημέρας.
Το παρασκήνιο των συνομιλιών και το μέτωπο του Λιβάνου
Ο Αμερικανός διπλωμάτης δήλωσε ότι ένα από τα ζητήματα κατά τη διάρκεια των συζητήσεων ήταν «οι μηχανισμοί αποκλιμάκωσης στον Λίβανο και η επιβολή της εκεχειρίας», εν μέσω των συγκρούσεων μεταξύ της Χεζμπολάχ και των ισραηλινών στρατευμάτων στο νότιο τμήμα της χώρας.
Πηγή από μεσολαβήτρια χώρα χαρακτήρισε, μάλιστα, τη συζήτηση για τον Λίβανο «τεταμένη».
Οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν παράλληλα σε «όλα τα στοιχεία της πυρηνικής συμφωνίας». Οι αξιωματούχοι συζήτησαν επίσης για τα Στενά του Ορμούζ και τις πρόσφατες ιρανικές δηλώσεις σχετικά με πιθανό κλείσιμό τους, ανέφερε ο διπλωμάτης. «Καταστήσαμε σαφές ότι θέλουμε να διασφαλίσουμε πως θα παραμείνουν πλήρως ανοιχτά. Σημειώσαμε καλή πρόοδο σε αυτό το μέτωπο», πρόσθεσε.
Ένας δεύτερος διπλωμάτης που συμμετείχε στις συνομιλίες τις περιέγραψε ως «σκληρές αλλά καλές», συμπληρώνοντας: «Δημιουργήσαμε ένα προσχέδιο το οποίο θα καθοδηγήσει πλέον τις τεχνικές συνομιλίες τις επόμενες εβδομάδες».
Οι δύο πλευρές συζήτησαν την εφαρμογή του μνημονίου συναντίληψης και πώς θα διασφαλιστεί ότι όλα τα μέρη είναι ευθυγραμμισμένα. Επίσης, συζητήθηκε ένα πλαίσιο για τη συνέχιση των συνομιλιών μεταξύ των πολιτικών ηγετών και των τεχνικών ομάδων. Εκπρόσωποι από τις ΗΠΑ, το Ιράν, το Πακιστάν και το Κατάρ εμφανίστηκαν ικανοποιημένοι με την πρόοδο των συνομιλιών, σύμφωνα με τον διπλωμάτη.
«Οι μεσολαβητές βοηθούν και τις δύο πλευρές να ξεπεράσουν τα εμπόδια. Πιστεύουμε ότι αυτός ο αρχικός γύρος συνομιλιών μάς προετοιμάζει για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης στη συνέχεια».
Ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, έγραψε στην πλατφόρμα Χ ότι οι μεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ «πέτυχαν σημαντική πρόοδο για τον τερματισμό του πολέμου στον Λίβανο». Πρόσθεσε ότι το Ιράν έλαβε εξαιρέσεις για τις εξαγωγές πετρελαίου και πετροχημικών προϊόντων, ενώ αποδεσμεύτηκαν και ορισμένα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία.
Αξίζει να σημειωθεί πως αμερικανοί αξιωματούχοι δεν το έχουν επιβεβαιώσει αυτό. «Πρώτη πραγματική δοκιμασία: Η αποκλιμάκωση στον Λίβανο», έγραψε ο Αραγτσί.
Ο οδικός χάρτης των 60 ημερών
Σε κοινή δήλωσή τους στο τέλος της συνόδου κορυφής στην Ελβετία, οι μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν ανέφεραν ότι «σημειώθηκε ενθαρρυντική πρόοδος» κατά τη διάρκεια των 18 ωρών διαπραγματεύσεων.
Οι αξιωματούχοι των ΗΠΑ και του Ιράν συμφώνησαν να συστήσουν μια Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου, η οποία θα παρέχει πολιτική εποπτεία των διαπραγματεύσεων, παράλληλα με ομάδες εργασίας που θα επικεντρώνονται σε πυρηνικά ζητήματα, κυρώσεις και επίλυση διαφορών, ανέφεραν οι μεσολαβητές.
Σύμφωνα με τη δήλωση, τα μέρη συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών.
Τα μέρη συμφώνησαν επίσης να εγκαταστήσουν μια «γραμμή επικοινωνίας» για τα Στενά του Ορμούζ, η οποία θα λειτουργεί για όσο διάστημα συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις, προκειμένου «να αποφευχθούν περιστατικά και κακή επικοινωνία, με στόχο την ασφαλή διέλευση των εμπορικών πλοίων από τα Στενά».
Επιπλέον, οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφώνησαν να δημιουργήσουν έναν «δίαυλο αποτροπής συγκρούσεων» μαζί με τον Λίβανο και τους μεσολαβητές «για τη διασφάλιση της τήρησης της παύσης των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο».
Οι τεχνικές ομάδες θα παραμείνουν στην Ελβετία για να συνεχίσουν τις διαπραγματεύσεις κατά το υπόλοιπο της εβδομάδας.
