Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ παίρνει διαστάσεις χιονοστιβάδας για την αξιοπιστία της χώρας, αναδεικνύονται διαχρονικές αδυναμίες, διαχρονικές ανούσιες αντιπαραθέσεις που όχι μόνο δεν συμβάλλουν στην ουσιαστική επίλυση των ζητημάτων αλλά οδηγούν τους πολίτες να πιστεύουν ότι στο τόπο αυτό, δεν αλλάζει τίποτα και…συνεπώς καλό είναι να μην ασχολούνται με το κράτος και τα πολιτικά κόμματα ή είναι ωφέλιμη μια επιλογή του «να τρουπώσουμε και εμείς».
Το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ ανοίγει μια αντιπαράθεση που αντί να οδηγήσει στην ουσιαστική αντιμετώπιση του θέματος, η ΝΔ επιχειρεί για μια ακόμη φορά να δημιουργήσει αντιπερισπασμούς, αποποιείται τις συνολικές της ευθύνες της από το προαναγγελθέν σκάνδαλο εδώ και χρόνια ενώ τορπιλίζει κάθε προσπάθεια ριζικής επίλυσης, περιοριζόμενη στην μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Πιο συγκεκριμένα:
1. Γίνεται αγώνας επικοινωνιακής διαχείρισης και κυρίως από την Κυβέρνηση να συμψηφίσει καταλογισμούς προηγουμένων περιόδων, ελεγκτικούς μηχανισμούς προηγούμενης γενιάς για πολιτικές της ΚΑΠ και κοινοτικών επιδοτήσεων που εφαρμοζόταν πριν 20 χρόνια, τρόπους επιστροφής των καταλογησθέντων ποσών από τους μη δικαιούχους, επιπτώσεων στην οικονομία από την επιβολή καταλογισμών που την περίοδο εκείνη δεν είχαν νομοθετικό αντίκτυπο στις προϋποθέσεις και περιορισμούς της διαχείρισης ελλειμάτων και δημόσιου χρέους.
2. Είναι αναγκαίο αφού άνοιξε η ΝΔ θέμα προηγουμένων κυρώσεων, περιόδου 1999-2004 και ύψους 860 εκ ευρώ, που στην ουσία το χρεώνει στην τότε κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ, να γίνει πλήρης αναφορά στους τότε καταλογισμούς. Η ΝΔ δεν λέει την πραγματική αλήθεια αλλά την «επικοινωνιακής της αλήθεια».
Οι έλεγχοι της περιόδου κατά την οποία επιβλήθηκαν σπαστά οι εν λόγω κυρώσεις 564 εκ. ευρώ από την ΕΕ, αφορούσαν την παραγωγική περίοδο 1997-2003 και τα επιπρόσθετα 295 εκ. ευρώ που προϋπολογιστικά καταλογίστηκαν αφορούσαν πρόσθετους ελέγχους για την παραγωγική περίοδο 2005-2007,δηλ επι κυβέρνησης ΝΔ .Άρα, τα 860 εκ. ευρώ καταλογισμών, που χρεώνει η ΝΔ στο ΠΑΣΟΚ για την περίοδο 1999-2004, δεν αφορούσαν κατά αποκοπή την κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ αλλά και εκείνης της ΝΔ η οποία το ξέρει αλλά το συμψηφίζει κατά την προσφιλή της μέθοδο.
Ειδικότερα για την παρουσίαση της όλης κατάστασης:
-Από το 1999 μέχρι το 2004, η Ελλάδα είχε υποστεί flat-rate διορθώσεις ύψους περίπου 565,3 εκ. €. Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν κυρίως λόγω, ελλειμματικών δηλώσεων παραγωγής, ανεπαρκών επιτόπιων ελέγχων, μη ολοκληρωμένων γεωπληροφοριακών εργαλείων. Οι βασικές αποφάσεις περιλάμβαναν, Απόφαση 2002/657/ΕΚ για περίοδο 1996-2002 με επιμέρους κυρώσεις 103,5 εκ ευρώ για καλλιέργειες άροσης, ελαιόλαδο, καλαμπόκι, Απόφαση 2002/881/ΕΚ για flat-rate 2% για οπωροκηπευτικά, συμπληρωματικές διορθώσεις σε βοοειδή, αιγοπρόβατα και ασφαλιστικές εισφορές.
-Επέκταση Ελέγχων & Νέες Διορθώσεις 2005–2007, όπου η Κομισιόν επέκτεινε τους ελέγχους σε νέα οικονομικά έτη (2004-2007)και προϊόντα προσθέτοντας,133,3 εκ. ευρώ για το ελαιόλαδο, 122,4 ευρώ εκ. για καλλιέργειες άροσης και 3,7 εκ. ευρώ για καθυστερημένες δηλώσεις ελαιόλαδου.
-Την περίοδο εκείνη η μεθοδολογία των κυρώσεων στηριζόταν σε κλίμακες καταλογισμών πχ από 2% έως 15%, ανάλογα με το αδίκημα και την συμμόρφωση του κράτους. Οι πρόσθετες διορθώσεις της Επιτροπής μετά το 2004 βασίστηκαν σε πιο αυστηρά flat-rate ποσοστά (έως και 15%) για παρατυπίες διότι παρά τους καταλογισμούς επι της προηγούμενης περιόδου, η κυβέρνηση της ΝΔ, δεν τροποποίησε καμία λειτουργία, δεν έκανε επιπρόσθετους ελέγχους και άφησε την κατάσταση ως είχε.
3. Η ΝΔ δεν πρέπει να ξεχνά και τις εθνικές ενισχύσεις που έδινε στους αγρότες, για αντιστάθμισμα των χαμηλών εμπορικών τιμών που έκλειναν οι έμποροι και μεταποιητές, χωρίς την γνωστοποίηση και έγκριση από την Επιτροπή, πολιτική επιλογή που χρέωσε το Δημόσιο περίπου 3 δις. ευρώ μέχρι το 2009.
4. Όταν λέει κάποιος την μισή αλήθεια τότε ή λέει ψέματα ή υποκρύπτει συνειδητά την όλη αλήθεια ή θεωρεί ότι με την συσκότιση θα προκαλέσει κραδασμούς και αμφιβολίες στον αντίπαλο του. Η αλήθεια είναι όμως, μια. Ότι Αντίπαλος είναι μόνο, η ατολμία και η αδιαφορία για να αλλάξουν καταστάσεις, να μεταρρυθμιστεί το κράτος και η δομή του που για να λειτουργήσει δεν θα χρειάζεται ενδιάμεσους ούτε τον «καλό λόγο» των βουλευτών για να εξυπηρετηθεί ο πολίτης, να ανεξαρτοποιηθεί η εκτελεστική εξουσία από τα ρουσφέτια και τις πελατειακής δεσμεύσεις. Η δε αντιμετώπιση του προβλήματος και η επικοινωνιακή διαχείριση, δεν μπορεί να γίνεται ενεργοποιώντας κοινωνικά αντανακλαστικά ή την ομαδοποίηση κοινωνικών και παραγωγικών στρωμάτων ως «κατεργάρηδων».
Άλλωστε, όπως φαίνεται το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ εμπνεύστηκε, διαχειρίστηκε από εξωγενείς παράγοντες που στην ουσία χρησιμοποίησαν αγρότες, την έλλειψη μηχανισμών και διασταυρώσεων. Αυτή είναι και η διαφορά με καταλογισμούς προηγούμενων περιόδων, που υπήρχε διασπορά σε προϊόντα και περιοχές, αφορούσαν καθαρά την μη τήρηση των εφαρμοστικών κανονισμών της Αγροτικής Πολιτικής. Καταδικαστέα φυσικά και αυτή η κατάσταση αλλά, δεν αφορούσε καθετοποιημένες πρακτικές που μπορεί να οδηγήσουν και σε σύσταση εγκληματικής οργάνωσης. Από τους μεροληπτικούς και ανεπαρκείς ελέγχους μέχρι το 2008, περάσαμε πλέον μετά την τροποποίηση και της ΚΑΠ σε σύστημα αυστηρής λογοδοσίας και ψηφιακών εργαλείων που η κάθε χώρα πρέπει να αποδεικνύει εμπράκτως την προσαρμογή της και την αποτελεσματικότητα της σε ζητήματα παραγωγικών διαδικασιών, εφαρμογής κοινοτικών νομοθεσιών αλλά πρωτίστως διαφάνειας και δικαιοσύνης.
Η Ελλάδα έχει δυστυχώς πληρώσει αρκετά εκατομμύρια ως κυρώσεις και δυστυχώς συνεχίζει, επιβαρύνοντας κάθε φορά την δημοσιονομική της κατάσταση αλλά και το σύνολο των πολιτών. Πρέπει να αποδειχτεί όχι μόνο η διάθεση αλλά και η αποφασιστικότητα για την ριζική αλλαγή δομών και λειτουργιών. Με την Ευρωπαϊκή δε Εισαγγελία ενεργό, οι κυρώσεις πλέον περιλαμβάνουν ποινικές διώξεις, και όχι μόνο διοικητικές. Αν διαπιστωθούν συμπράξεις πολιτικών με παραβατικά στελέχη, μπορεί να παραπεμφθούν σε δικαστική διερεύνηση και σε πιθανές ποινικές κυρώσεις. Η ΝΔ βρίσκεται στο επίκεντρο των εξελίξεων και της κακοδιαχείρισής λαμβάνοντας υπόψη ότι έχει και κυβερνητική εμπειρία ετών αλλά και στελεχών συλλογικών φορέων.
Η ιστορία του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν μπορεί να «σκεπαστεί». Η ριζική αντιμετώπιση του θα είναι δείγμα γραφής μιας ριζικής μεταρρύθμισης που έχει ανάγκη ο τόπος και οι ίδιοι οι πολίτες συμπεριλαμβανομένων και των αγροτών που δίνουν την μάχη της καθημερινότητας σε αντίξοες κλιματικές, οικονομικές, παραγωγικές και χρηματοπιστωτικές καταστάσεις. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν πρέπει να “χρωματίσει” όλο το αγροτικό σύστημα, αλλά να λειτουργήσει ως αφορμή για επανεκκίνηση αξιοπιστίας.
Κάθε κρίση και σκάνδαλο ανοίγει τον ασκό του Αιόλου και αν εγκλωβιστούμε στο ποιος έκανε τα χειρότερα, το μόνο σίγουρο είναι ότι η αξιοπιστία των θεσμών απέναντι στους πολίτες, καταρρακώνεται. Η απάντηση είναι, κανένας ατιμώρητος και μακροχρόνιος σχεδιασμός πολιτικών και μέσων εφαρμογής τους.
Οι διαπραγματεύσεις για την νέα γενιά πολιτικών και χρηματοδοτήσεων της ΕΕ, έχει ήδη αρχίσει και η Ελλάδα δεν μπορεί να συμμετέχει με τραυματισμένο το πολιτικό, διοικητικό και κρατικό προφίλ της. Η Ελλάδα πρέπει να διαπραγματευτεί ως σοβαρός εταίρος, με επιχειρήματα θεσμικής ευθύνης και δημοσιονομικής λογικής.
(Η Κατερίνα Μπατζελή είναι πρώην υπουργός, βουλευτής και ευρωβουλευτής)
