Ο κ. Σημίτης χαρακτήρισε αυτό το μοντέλο ανάπτυξης ως «κερδοσκοπικό οπορτουνισμό», επισημαίνοντας τους κινδύνους του αφελληνισμού ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων και τις πιθανές συνέπειες για την οικονομική σταθερότητα.
Η προσπάθεια της κυβέρνησης να διαμορφώσει ένα ευνοϊκό επενδυτικό περιβάλλον είναι ευδιάκριτη, ωστόσο, τα μέχρι τώρα αποτελέσματα χαρακτηρίζονται από την αστάθεια. Οι επενδύσεις επικεντρώνονται κυρίως στην αγορά ακινήτων και στον τουρισμό και σε συμφωνίες με κερδοσκοπικά κεφάλαια, τα οποία συχνά αντλούν χρηματοδότηση από τις ελληνικές τράπεζες και τον ελληνικό αναπτυξιακό νόμο.
Αυτή η χρήση εθνικών κεφαλαίων για την απόκτηση ελέγχου μεγάλους μέρους της οικονομίας από ξένα συμφέροντα δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως άμεση ξένη επένδυση με την παραδοσιακή έννοια, αλλά μάλλον ως εκμετάλλευση των συνθηκών, δηλαδή όπως ανάφερε ο Κώστας Σημίτης, ως κερδοσκοπικός οπορτουνισμός.
Οι επιπτώσεις αυτού του μοντέλου είναι ήδη εμφανείς στον τουριστικό τομέα. Η μεταβίβαση μεγάλων τουριστικών μονάδων σε ξένους επενδυτές έχει οδηγήσει σε ανατιμήσεις που επικεντρώνονται κυρίως στους ξένους τουρίστες, με αποτέλεσμα την περιθωριοποίηση των Ελλήνων τουριστών. Παράλληλα, η αύξηση του κόστους διαμονής στην Αθήνα, που για τη εφετινή σεζόν ξεπερνά τα 200 ευρώ ανά διανυκτέρευση, ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την ελκυστικότητα της πόλης ως τουριστικού προορισμού μεσοπρόθεσμα.
Αυτό ήδη φάνηκε στις αγορές παροχής καταλύματος και εστίασης «προπομπούς» της Μυκόνου και της Σαντορίνης, των οποίων ο τζίρος σημείωσε πτώση 10% στο πρώτο εξάμηνο του 2024, παρά το ότι οι χρεώσεις των ξενοδοχείων και οι τιμές στα εστιατόρια έχουν αυξηθεί σε σύγκριση µε πέρυσι.
Ανάλογες αρνητικές επιπτώσεις παρατηρούνται και στην ελληνική αγορά ακινήτων. Προγράμματα όπως η Golden Visa και η εξάπλωση του Airbnb έχουν οδηγήσει σε μαζική μεταβίβαση ακινήτων σε ξένους επενδυτές, προκαλώντας σημαντική αύξηση των τιμών και των ενοικίων. Αυτή η αύξηση έχει δημιουργήσει στρεβλώσεις στο τραπεζικό σύστημα και έχει επιφέρει πληθωριστικές πιέσεις, με αρνητικές συνέπειες σε διάφορα επίπεδα της οικονομίας. Οι κοινωνικές δε επιπτώσεις είναι εξαιρετικά σημαντικές, καθώς το ακριβό κόστος ζωής αποθαρρύνει τη δημιουργία νέων οικογενειών.
Συνολικά, ο κερδοσκοπικός οπορτουνισμός φαίνεται να υπονομεύει κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας, θέτοντας σε κίνδυνο τη βιωσιμότητα και τη σταθερότητα της ανάπτυξης, εις βάρος των Ελλήνων φορολογουμένων και της εγχώριας παραγωγικής δραστηριότητας. Για να το θέσουμε και σε μια διαφορετική βάση είναι ένα μοντέλο που κάνει τους πλούσιους πλουσιότερους και διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες με εξαιρετικά τοξικό τρόπο.
