Σε καθεστώς αβεβαιότητας παραμένουν εδώ και τέσσερα χρόνια εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες εκτός σχεδίου ακινήτων, καθώς η κατοχή γηπέδου τεσσάρων στρεμμάτων δεν εξασφαλίζει πλέον από μόνη της τη δυνατότητα δόμησης. Το πρόβλημα αφορά κυρίως ακίνητα σε νησιά, τουριστικές περιοχές, περιαστικές ζώνες και αγροτικές εκτάσεις, τα οποία αγοράστηκαν ή κληρονομήθηκαν ως άρτια και οικοδομήσιμα, αλλά σήμερα ενδέχεται να μην μπορούν να αξιοποιηθούν.
Το βασικό εμπόδιο αφορά την απαίτηση ύπαρξης προσώπου σε νομίμως αναγνωρισμένο κοινόχρηστο δρόμο. Έτσι, ακόμη και γήπεδα μεγαλύτερα των τεσσάρων στρεμμάτων μπορεί να μην πληρούν τις προϋποθέσεις για την έκδοση οικοδομικής άδειας, εφόσον ο δρόμος στον οποίο έχουν πρόσβαση δεν διαθέτει την απαιτούμενη νομική αναγνώριση. Μάλιστα, η χρήση ενός δρόμου επί δεκαετίες δεν αρκεί απαραίτητα για να θεωρηθεί κοινόχρηστος. Η κατάσταση αυτή έχει δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα σε ιδιοκτήτες που είχαν βασίσει τον οικονομικό ή οικογενειακό προγραμματισμό τους στη δυνατότητα αξιοποίησης της περιουσίας τους.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται σε όσους επιθυμούν να κατασκευάσουν κατοικία. Επηρεάζει επίσης όσους έχουν κληρονομήσει αγροτεμάχια, έχουν αγοράσει ακίνητα με παλαιότερες βεβαιώσεις οικοδομησιμότητας ή σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε πώληση, δωρεά και μεταβίβαση. Στην ίδια θέση βρίσκονται ιδιοκτήτες που έχουν ήδη πληρώσει για τοπογραφικά διαγράμματα και μελέτες, καθώς και όσοι επιδιώκουν τραπεζική χρηματοδότηση χρησιμοποιώντας το ακίνητό τους ως εξασφάλιση. Η αβεβαιότητα επηρεάζει άμεσα και την εμπορική αξία των γηπέδων, αφού ακίνητα που πριν από λίγα χρόνια παρουσίαζαν υψηλή ζήτηση σήμερα δυσκολεύονται να βρουν αγοραστές ή πωλούνται σε σημαντικά χαμηλότερες τιμές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πρόσθετη ανασφάλεια προκαλεί η διαφορετική αντιμετώπιση παρόμοιων περιπτώσεων από τις Υπηρεσίες Δόμησης. Σε ορισμένες περιοχές εκδίδονται οικοδομικές άδειες, ενώ σε άλλες αντίστοιχα αιτήματα δεν εγκρίνονται. Ακόμη όμως και όταν εκδοθεί άδεια, παραμένει ο κίνδυνος δικαστικής ακύρωσής της έπειτα από προσφυγή. Για τον λόγο αυτό, πριν από αγορά ή αξιοποίηση εκτός σχεδίου ακινήτου απαιτείται προσεκτικός έλεγχος από μηχανικό, όχι μόνο της επιφάνειας και της αρτιότητας, αλλά και του νομικού καθεστώτος του δρόμου, των πολεοδομικών περιορισμών και των ισχυουσών προϋποθέσεων δόμησης.
Πότε αναμένεται λύση
Η οριστική διευθέτηση συνδέεται με την ολοκλήρωση του πολεοδομικού σχεδιασμού και την έκδοση Προεδρικού Διατάγματος για τα κριτήρια αναγνώρισης των κοινόχρηστων δρόμων. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, οι μελέτες καταγραφής του οδικού δικτύου έχουν ολοκληρωθεί και ελέγχονται, ενώ στόχος είναι το σχετικό σχέδιο Διατάγματος να αποσταλεί για επεξεργασία έως το τέλος του 2026. Ωστόσο, αυτό δεν συνεπάγεται άμεση αποκατάσταση της οικοδομησιμότητας των ακινήτων. Παράλληλα, αναμένονται οι πρώτες μελέτες Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, χωρίς να υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα οριστικής επίλυσης.
Το ζήτημα θεωρείται πολιτικά ευαίσθητο, με πληροφορίες να συνδέουν την καθυστέρηση λήψης αποφάσεων με τις επόμενες εκλογές. Μέχρι τότε, οι ιδιοκτήτες καλούνται να περιμένουν, χωρίς να γνωρίζουν εάν η περιουσία τους θα διατηρήσει τη δυνατότητα δόμησης και την εμπορική της αξία.
