Την ώρα που η Αττική αντιμετωπίζει τις συνέπειες της κλιματικής κρίσης, της υπερδόμησης και της έλλειψης ελεύθερων χώρων, η Κυβέρνηση και ο υπουργός Περιβάλλοντος Σταύρος Παπασταύρου προωθούν έναν πολεοδομικό σχεδιασμό που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για τις περιβαλλοντικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Οι υπό διαβούλευση Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ) ανοίγουν το δρόμο για 1.854.688 επιπλέον τετραγωνικά μέτρα δόμησης σε 26 δημοτικές ενότητες, με σημαντικές αυξήσεις συντελεστών ακόμη και σε περιοχές με ιδιαίτερο οικιστικό χαρακτήρα. Το ζήτημα δεν είναι μόνο πόσα περισσότερα τετραγωνικά θα μπορούν να χτιστούν, αλλά ποιος θα αναλάβει το περιβαλλοντικό και κοινωνικό κόστος.
Για να γίνει αντιληπτό τι σημαίνουν οι αλλαγές στην πράξη, αρκεί να εξετάσουμε δέκα χαρακτηριστικά παραδείγματα για το τι αλλάζει με τις κυβερνητικές προτάσεις για τις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κηφισιά: Σε οικόπεδο 500 τ.μ., με συντελεστή 0,50, η επιτρεπόμενη δόμηση είναι 250 τ.μ. Αν ο συντελεστής αυξηθεί σε 1,00, η δυνατότητα φτάνει τα 500 τ.μ. Δηλαδή, δυνητικά διπλάσια δόμηση στο ίδιο οικόπεδο! Μια κατοικία 250 τ.μ. θα μπορούσε να αντικατασταθεί από σημαντικά μεγαλύτερο κτίριο, εφόσον το επιτρέπουν οι υπόλοιποι όροι.
Φιλοθέη: Με συντελεστή 0,60, ένα οικόπεδο 500 τ.μ. επιτρέπει δόμηση 300 τ.μ. Με αύξηση στο 0,80, η δυνατότητα γίνεται 400 τ.μ. Πρόκειται για 100 επιπλέον τετραγωνικά, αύξηση 33,3%. Αυτό θα μπορούσε να μεταφραστεί σε μεγαλύτερες κατοικίες ή πρόσθετες οικιστικές μονάδες.
Ψυχικό: Ακριβώς η ίδια μεταβολή προτείνεται στο Ψυχικό: από 0,60 σε 0,80. Σε 500 τ.μ. οικοπέδου, η δυνητική δόμηση αυξάνεται από 300 σε 400 τ.μ. Το ερώτημα είναι αν μια ιστορική κηπούπολη μπορεί να διατηρήσει τον χαρακτήρα της όταν αυξάνεται η δυνατότητα οικοδομικής εκμετάλλευσης.
Νέα Ερυθραία: Η αύξηση από 0,60 σε 0,70 προσθέτει δυνητικά 50 τ.μ. δόμησης σε οικόπεδο 500 τ.μ. Μπορεί να φαίνεται μικρή διαφορά. Αν όμως επαναληφθεί σε πολλά οικοδομικά τετράγωνα, η συνολική επιβάρυνση μπορεί να είναι σημαντική.
Νέο Ψυχικό: Η προτεινόμενη μεταβολή από 1,20 σε 1,30 προσθέτει δυνητικά 50 τ.μ. σε οικόπεδο 500 τ.μ. Ακόμη και αυτή η αύξηση μπορεί να δημιουργήσει πρόσθετες ανάγκες σε στάθμευση και υποδομές, ιδιαίτερα αν εφαρμοστεί σε πολλά ακίνητα.
Παπάγου: Με αύξηση του συντελεστή από 1,00 σε 1,20, η δυνητική δόμηση αυξάνεται κατά 100 τ.μ. Η προσθήκη αυτή μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερα κτίρια και περισσότερες κατοικίες, αυξάνοντας την πίεση σε δρόμους και κοινόχρηστους χώρους.
Χολαργός: Σε περιοχή όπου εξετάζεται αύξηση από 1,20 σε 1,50, η δυνητική δόμηση σε οικόπεδο 500 τ.μ. ανεβαίνει από 600 σε 750 τ.μ. Τα 150 επιπλέον τετραγωνικά μπορούν να μεταβάλουν αισθητά την κλίμακα ενός κτιρίου.
Μεταμόρφωση: Στις συγκεκριμένες βιομηχανικές περιοχές, η αύξηση από 1,00 σε 1,60 σημαίνει ότι ένα οικόπεδο 500 τ.μ. θα μπορούσε να δεχθεί 800 τ.μ. δόμησης αντί 500. Η εντατικότερη αξιοποίηση μπορεί να αυξήσει τις ανάγκες μεταφορών, την κυκλοφορία φορτηγών και την πίεση στις υποδομές, εφόσον δεν υπάρξει κατάλληλος σχεδιασμός.
Νέα Ιωνία: Σε περιοχή όπου εξετάζεται μεταβολή από 0,80 σε 1,40, η δυνητική δόμηση σε οικόπεδο 500 τ.μ. αυξάνεται από 400 σε 700 τ.μ. Πρόκειται για 300 επιπλέον τετραγωνικά, δηλαδή αύξηση 75%.
Λυκόβρυση: Ο συντελεστής αυξάνεται από 0,80 σε 1,00. Ένα οικόπεδο 500 τ.μ. αποκτά δυνητικά δυνατότητα δόμησης 500 τ.μ., αντί 400. Τα 100 επιπλέον τετραγωνικά μπορούν να δημιουργήσουν πρόσθετες κατοικίες.
Η αύξηση των συντελεστών δόμησης δεν σημαίνει απλώς περισσότερα τετραγωνικά κατοικιών και μεγαλύτερες πολυκατοικίες. Σημαίνει περισσότερους κατοίκους, μεγαλύτερη κατανάλωση νερού, αυξημένες ποσότητες λυμάτων και πρόσθετη πίεση σε δίκτυα που σε πολλές περιοχές σχεδιάστηκαν για πολύ μικρότερη οικιστική πυκνότητα.
Πώς θα εξυπηρετηθούν χιλιάδες επιπλέον τετραγωνικά δόμησης όταν δεν έχει προηγηθεί αντίστοιχος σχεδιασμός αναβάθμισης των βασικών υποδομών;
Στην ύδρευση, η αύξηση των κατοικιών συνεπάγεται μεγαλύτερη ημερήσια κατανάλωση και υψηλότερες απαιτήσεις σε ώρες αιχμής, ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες. Ακόμη σοβαρότερο είναι το ζήτημα της αποχέτευσης. Κάθε νέα κατοικία παράγει πρόσθετα αστικά λύματα, τα οποία πρέπει να μεταφερθούν και να υποστούν επεξεργασία. Εάν οι αγωγοί και οι εγκαταστάσεις λειτουργούν ήδη κοντά στα όρια της δυναμικότητάς τους, η πρόσθετη επιβάρυνση μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφράξεων, υπερχειλίσεων και δυσλειτουργιών.
Παράλληλα, η περαιτέρω οικοδόμηση θα επιδεινώσει τον πλημμυρικό κίνδυνο. Η αντικατάσταση φυτεμένων επιφανειών από κτίρια, πλακοστρώσεις και άλλες αδιαπέραστες κατασκευές μειώνει την απορρόφηση του βρόχινου νερού από το έδαφος. Έτσι, σε περιόδους έντονων βροχοπτώσεων, μεγαλύτερες ποσότητες νερού καταλήγουν ταχύτερα στους δρόμους και στα δίκτυα ομβρίων.
