Νέο κύμα τσιμεντοποίησης απειλεί την Αττική, καθώς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προωθεί αυξήσεις στους συντελεστές δόμησης, ανοίγοντας τον δρόμο για περισσότερα τετραγωνικά, ψηλότερα κτίρια και εντατικότερη εκμετάλλευση της αστικής γης. Πίσω από τον σχεδιασμό των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή Δόμησης (ΖΥΣ), που παρουσιάζεται ως εργαλείο πολεοδομικής οργάνωσης, ανακύπτουν σοβαρά ερωτήματα για το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των παρεμβάσεων και τα οικονομικά συμφέροντα που ενδέχεται να ωφεληθούν.
Σύμφωνα με τις μελέτες που τέθηκαν σε δημόσια διαβούλευση, η δυνατότητα πρόσθετης δόμησης φτάνει τα 1.854.688 τετραγωνικά μέτρα σε 26 δημοτικές ενότητες. Πρόκειται για μια τεράστια δυνητική αύξηση του δομημένου χώρου, η οποία απειλεί να επιβαρύνει περιοχές που ήδη αντιμετωπίζουν κυκλοφοριακή συμφόρηση, έλλειψη πρασίνου και ανεπαρκείς υποδομές.
Στην πρώτη φάση προτείνονται 91 Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή, ενώ ο συνολικός σχεδιασμός περιλαμβάνει 194 ζώνες σε 50 δημοτικές ενότητες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι αυξήσεις στους συντελεστές δόμησης στα βόρεια προάστια
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικές είναι οι προτεινόμενες αυξήσεις στα βόρεια προάστια της Αθήνας. Στην Κηφισιά ο συντελεστής δόμησης φτάνει έως το 1,00 από 0,50, στη Νέα Ιωνία έως το 1,40 από 0,80, ενώ σε βιομηχανικές περιοχές της Μεταμόρφωσης προβλέπεται αύξηση από 1,00 σε 1,60.
Αντίστοιχες παρεμβάσεις εξετάζονται στη Φιλοθέη, στο Ψυχικό, στου Παπάγου, στον Χολαργό και στο Χαλάνδρι, μεταβάλλοντας δυνητικά την οικιστική φυσιογνωμία ολόκληρων γειτονιών.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι ποιος τελικά ωφελείται από αυτή την πολιτική. Η δυνατότητα αγοράς πρόσθετων δικαιωμάτων δόμησης δημιουργεί νέες επενδυτικές ευκαιρίες για κατασκευαστικές εταιρείες, επενδυτές ακινήτων και ιδιοκτήτες οικοπέδων, οι οποίοι θα μπορούν να αξιοποιούν μεγαλύτερη οικοδομήσιμη επιφάνεια.
Αντίθετα, οι κάτοικοι κινδυνεύουν να επωμιστούν το περιβαλλοντικό κόστος, με μεγαλύτερη πυκνότητα δόμησης, αυξημένη κυκλοφορία, πρόσθετες ανάγκες στάθμευσης και μεγαλύτερη πίεση στα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης.
Οι επιπτώσεις στο αστικό περιβάλλον και οι αποφάσεις του ΣτΕ
Η κυβερνητική επιλογή προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό μετά τις αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας για τα αντισυνταγματικά πολεοδομικά κίνητρα του Νέου Οικοδομικού Κανονισμού. Αντί να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία του αστικού περιβάλλοντος, προωθείται ένας νέος μηχανισμός ενίσχυσης της οικοδομικής δραστηριότητας.
Βεβαίως, η μεταφορά συντελεστή μπορεί να συμβάλει στην προστασία διατηρητέων κτιρίων και στην αποζημίωση ιδιοκτητών δεσμευμένων ακινήτων. Ωστόσο, αυτό δεν αναιρεί την ανάγκη να αποδειχθεί ότι οι περιοχές υποδοχής μπορούν να αντέξουν την πρόσθετη δόμηση.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η εμπορική αξιοποίηση της γης φαίνεται να προηγείται της περιβαλλοντικής προστασίας. Χωρίς δεσμευτικές εγγυήσεις για νέους ελεύθερους χώρους, πράσινο και επαρκείς υποδομές, οι ΖΥΣ κινδυνεύουν να μετατραπούν σε εργαλείο εξυπηρέτησης της αγοράς ακινήτων εις βάρος της ποιότητας ζωής.
