Εργοδοτική αυθαιρεσία και κυβερνητική αναλγησία καταγγέλλουν οι εργαζόμενοι στον τουρισμό οι οποίοι παρουσίασαν σειρά καταγγελιών εργατικής νομοθεσίας.
Όπως σημειώνει η ΠΟΕΕΤ το φετινό καλοκαίρι περιλάμβανε καταστρατήγηση των κλαδικών συμβάσεων εργασίας και των όρων εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας, κατάργηση της 11ωρης ανάπαυσης, εξαντλητικά ωράρια, πλήρως ανασφαλιστη εργασια και επιβολή επταήμερης εργασίας.
Επίσης, οι συνδικαλιστές κατήγγειλαν «δουλεμπορικά γραφεία απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες», απαίτηση επιστροφής αμοιβών για υπερωρίες και των Δώρων, εργασιακό εκφοβισμό και ανεπάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών. Μάλιστα κάνοντας λόγο για ελλείψεις προσωπικού που φτάνουν τις 80.000 σημείωσαν ότι η έλλειψη προσωπικού δεν συνδέεται αποκλειστικά με την ανάπτυξη του τουρισμού, αλλά και με την αποχώρηση εργαζομένων από τον κλάδο, οι οποίοι αναζητούν καλύτερες αμοιβές και συνθήκες εργασίας είτε σε άλλους τομείς της οικονομίας είτε σε ανταγωνιστικούς τουριστικούς προορισμούς του εξωτερικού.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ψηφιακή Κάρτα
Υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες τα «χτυπήματα» δείχνουν πενθήμερη εργασία και οκτάωρη βάρδια, αλλά ο εργαζόμενος δουλεύει επτά ημέρες την εβδομάδα! Έτσι, δεν μπορεί να εντοπιστεί η επταήμερη εργασία, που είναι παράνομη ενώ την ίδια στιγμή ο εργαζόμενος χάνει ημέρες απασχόλησης που θα μπορούσε να αμείβεται ως υπερωρία.
Καταγγελίες για επιστροφή μισθών και αλλοίωση ωραρίων
Ιδιαίτερα σοβαρές είναι οι καταγγελίες που δημοσιοποιεί η Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων στον Επισιτισμό και τον Τουρισμό (ΠΟΕΕΤ), κάνοντας λόγο για πρακτικές που παραβιάζουν ακόμη και βασικές υποχρεώσεις των εργοδοτών.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται περιπτώσεις στις οποίες εργαζόμενοι φέρονται να υποχρεώνονται να επιστρέψουν μέρος των καταβληθεισών αποδοχών τους, ακόμη και ποσά που αντιστοιχούν σε υπερωρίες ή δώρα εορτών.
Μάλιστα, μία επιχείρηση στην Κρήτη, αφού κατέβαλλε το δώρο Πάσχα, τον επόμενο μήνα το πήρε πίσω, επικαλούμενη «λογιστικό λάθος» και χρειάστηκε η παρέμβαση του Συνδικάτου για να επιστραφούν τα ποσά στους εργαζόμενους.
Η πρακτική αυτή, έχει άμεσες οικονομικές συνέπειες, καθώς περιορίζει τις δηλωμένες υπερωρίες και τις αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές.
11ωρο
Σε άλλες περιπτώσεις που καταγγέλθηκαν, δεν εφαρμόζεται το 11ωρο της ανάπαυσης (δουλειά βραδινή βάρδια μέχρι της 12 τα μεσάνυχτα και μετά επιστροφή στην εργασία στις 7 το πρωί).
Δεν γίνονται έλεγχοι
Μόνο για τους νομούς Ηρακλείου και Λασιθίου, υπάρχουν μόλις 5-6 επιθεωρητές εργασίας που πραγματοποιούν ελέγχους, αριθμός που ασφαλώς δεν αρκεί για να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες της περιοχής.
Εργασιακός εκφοβισμός
Καταγγέλθηκε ότι στη Χαλκιδική, προϊσταμένη επιχείρησης, άλλαξε τις κλειδαριές για να μην μπουν κάποιοι εργαζόμενοι στο χώρο δουλειάς τους, επειδή ήθελε να τους απολύσει. Στη Ρόδο, υπάρχουν καταγγελίες για πιέσεις που ασκούνται σε εργαζόμενες μητέρες ή σε γυναίκες εγκύους, ώστε να παραιτηθούν. Ο λόγος είναι ότι δεν μπορούν να τις απολύσουν, επειδή καλύπτονται νομοθετικά. Όμως θέλουν να τις διώξουν από τη δουλειά τους, για να μην τους καταβάλλουν επιδόματα.
Οι συλλογικές συμβάσεις και το κόστος εργασίας
Σημαντικό πεδίο αντιπαράθεσης αποτελεί και η εφαρμογή των κλαδικών συλλογικών συμβάσεων εργασίας, με τους εκπροσώπους των εργαζομένων να υποστηρίζουν ότι η υποχρεωτική ισχύς τους δεν διασφαλίζει πάντοτε την τήρηση των προβλεπόμενων αποδοχών και επιδομάτων.
Η ΠΟΕΕΤ είχε καταγγείλει ότι μόλις το 5% των περίπου 80.000 επιχειρήσεων εστίασης εφάρμοζε τη νέα κλαδική σύμβαση, σύμφωνα με δική της εκτίμηση που είχε δημοσιοποιηθεί τον Ιούλιο.
Η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει και μια διαφορετική διάσταση του ανταγωνισμού μεταξύ επιχειρήσεων. Όσες εφαρμόζουν πλήρως τις συλλογικές συμβάσεις, καταβάλλουν τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις και τηρούν τα νόμιμα ωράρια αντιμετωπίζουν υψηλότερο πραγματικό κόστος εργασίας σε σύγκριση με επιχειρήσεις που ενδεχομένως παραβιάζουν τις σχετικές υποχρεώσεις.
Κατά συνέπεια, η αποτελεσματικότητα των ελέγχων δεν αφορά αποκλειστικά την προστασία των εργαζομένων, αλλά και τη διασφάλιση ισότιμων συνθηκών ανταγωνισμού στην τουριστική αγορά.
Οι μετακλητοί εργαζόμενοι και οι ελλείψεις προσωπικού
Πρόσθετες ανησυχίες προκαλεί το καθεστώς απασχόλησης εργαζομένων από τρίτες χώρες, οι οποίοι καλούνται να καλύψουν μέρος των σημαντικών ελλείψεων προσωπικού. Ειδικότερα καταγγέλλεται η δράση γραφείων διαμεσολάβησης που, όπως υποστηρίζουν, λειτουργούν χωρίς επαρκή εποπτεία, δημιουργώντας συνθήκες εκμετάλλευσης των μετακλητών εργαζομένων.
Η Ομοσπονδία έχει ζητήσει αναλυτικά στοιχεία για τις μετακλήσεις, τους όρους απασχόλησης και την ασφαλιστική κάλυψη, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν τηρούνται οι προβλεπόμενες υποχρεώσεις.
Για τις επιχειρήσεις του τουρισμού, πάντως, η εξεύρεση προσωπικού αποτελεί πλέον κρίσιμο παράγοντα για τον προγραμματισμό της επόμενης σεζόν.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκαν οι εκπρόσωποι των εργαζομένων, η φετινή χρονιά συνοδεύεται από σημαντική αύξηση αφίξεων και πρόσθετα τουριστικά έσοδα ύψους 700 εκατ. ευρώ, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί η αποτύπωση του συνόλου της θερινής περιόδου.
Το σχέδιο κινητοποιήσεων για το 2027
Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι εκπρόσωποι των εργαζομένων προχωρούν σε σχέδιο τριών σταδίων, επιχειρώντας αρχικά να εξασφαλίσουν λύσεις μέσω διαλόγου.
Το πρώτο βήμα περιλαμβάνει συναντήσεις με τους αρμόδιους κυβερνητικούς παράγοντες, με βασικά αιτήματα την ενίσχυση των ελέγχων, την εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων και την αντιμετώπιση των παραβιάσεων της εργατικής νομοθεσίας.
Στη συνέχεια θα επιδιωχθεί συνάντηση με τους εργοδοτικούς φορείς, παρουσία εκπροσώπων των συναρμόδιων υπουργείων, ώστε να αναζητηθούν συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη βελτίωση των συνθηκών απασχόλησης.
Εάν δεν υπάρξει αποτέλεσμα, η ΠΟΕΕΤ προειδοποιεί με απεργιακές κινητοποιήσεις κατά την έναρξη της τουριστικής περιόδου του 2027, ακόμη και με παρεμβάσεις σε αρχαιολογικούς χώρους, λιμάνια και αεροδρόμια.
