Πιο απλούς κανόνες για τις μικρές τράπεζες, χωρίς όμως να μειωθούν οι δικλίδες ασφαλείας που προστατεύουν καταθέτες και χρηματοπιστωτικό σύστημα, βάζει στο τραπέζι νέα μελέτη του Financial Stability Institute της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS).
Σήμερα δεν υπάρχει ένα ενιαίο μοντέλο για το πώς πρέπει να εποπτεύονται οι μικρές τράπεζες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ελβετία, η Κίνα και η Βραζιλία ακολουθούν διαφορετικές προσεγγίσεις, τόσο ως προς το ποιες τράπεζες θεωρούν «μικρές» όσο και ως προς τις απαιτήσεις που τους επιβάλλουν. Το μόνο κοινό κριτήριο είναι το μέγεθος του ενεργητικού, αλλά ακόμη και εκεί τα όρια διαφέρουν σημαντικά.
Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι διεθνείς τραπεζικοί κανόνες έχουν σχεδιαστεί κυρίως με γνώμονα τις μεγάλες και διεθνώς δραστηριοποιούμενες τράπεζες. Οι μικρότερες τράπεζες, αντίθετα, έχουν συνήθως απλούστερη λειτουργία, βασίζονται στις καταθέσεις των πελατών τους και επικεντρώνονται στη χορήγηση δανείων σε νοικοκυριά και μικρές επιχειρήσεις. Παρ’ όλα αυτά, η συμμόρφωση με το πολύπλοκο κανονιστικό πλαίσιο μπορεί να τους κοστίζει αναλογικά περισσότερο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στην ΕΕ οι μικρές τράπεζες υπόκεινται ουσιαστικά στις ίδιες βασικές απαιτήσεις κεφαλαίου και μόχλευσης με τις μεγαλύτερες. Οι σημαντικότερες διευκολύνσεις αφορούν σήμερα κυρίως τη γραφειοκρατία, καθώς προβλέπονται απλούστερες εποπτικές αναφορές και λιγότερες υποχρεώσεις δημοσιοποίησης στοιχείων.
Σε άλλες χώρες η διαφοροποίηση είναι μεγαλύτερη. Η Ελβετία και οι ΗΠΑ, για παράδειγμα, επιτρέπουν σε επιλέξιμες μικρές τράπεζες να αντικαθιστούν ορισμένους πολύπλοκους υπολογισμούς κεφαλαιακών απαιτήσεων με έναν απλούστερο αλλά αυστηρό δείκτη μόχλευσης 8%. Η λογική είναι ότι η τράπεζα απαλλάσσεται από μέρος της πολυπλοκότητας, αλλά πρέπει να διαθέτει ισχυρό κεφαλαιακό «μαξιλάρι».
Η κατεύθυνση που αναδεικνύει η μελέτη είναι ένα πιο αναλογικό σύστημα. Αντί μια μικρή τοπική τράπεζα να αντιμετωπίζεται κανονιστικά σχεδόν όπως ένας μεγάλος διεθνής όμιλος, θα μπορούσαν να απλοποιηθούν οι κεφαλαιακοί υπολογισμοί, οι κανόνες ρευστότητας, οι αναφορές προς τις εποπτικές αρχές και οι υποχρεώσεις δημοσιοποίησης.
Η BIS, ωστόσο, δεν εισηγείται απλώς «χαλάρωση» των κανόνων. Η βασική αρχή είναι ότι κάθε απλοποίηση πρέπει να συνοδεύεται από ασφαλιστικές δικλίδες, ώστε να μη μειώνεται η ανθεκτικότητα των τραπεζών.
Κρίσιμο είναι επίσης να μην αποτελεί το μέγεθος το μοναδικό κριτήριο. Για να ενταχθεί μια τράπεζα σε ένα απλούστερο καθεστώς θα πρέπει να εξετάζονται και η πολυπλοκότητα των δραστηριοτήτων της και το επίπεδο κινδύνου που αναλαμβάνει. Μια μικρή τράπεζα με απλές δραστηριότητες και χαμηλό έως μέτριο προφίλ κινδύνου θα μπορούσε, για παράδειγμα, να ακολουθεί απλούστερους κανόνες από μια τράπεζα ίδιου μεγέθους με πιο σύνθετες και επικίνδυνες δραστηριότητες.
