Μια νέα μελέτη της Τράπεζας Διεθνών Διακανονισμών (BIS) υποστηρίζει ότι το κανονιστικό πλαίσιο που καθορίζει πόσο κεφάλαιο πρέπει να διαθέτουν οι τράπεζες, παρότι ενισχύθηκε μετά τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση, παραμένει υπερβολικά πολύπλοκο και σε ορισμένες περιπτώσεις λιγότερο αποτελεσματικό από όσο θα έπρεπε.
Οι ερευνητές της BIS εξηγούν ότι οι πολλές, αλληλεπικαλυπτόμενες απαιτήσεις κεφαλαίου συχνά μπερδεύουν τόσο τις τράπεζες όσο και τις εποπτικές αρχές, δυσκολεύοντας την εκτίμηση της πραγματικής αντοχής του συστήματος.
Σύμφωνα με την έκθεση, το ισχύον πλαίσιο απαιτεί από τις τράπεζες να τηρούν διαφορετικά είδη «μαξιλαριών» κεφαλαίου, τα οποία εξυπηρετούν μικροπροληπτικούς, μακροπροληπτικούς και εξυγιαντικούς σκοπούς. Ωστόσο, αυτά τα αποθέματα δεν λειτουργούν πάντα όπως σχεδιάστηκαν.
Για παράδειγμα, κατά τη διάρκεια της κρίσης της Covid-19, πολλές τράπεζες αρνήθηκαν να χρησιμοποιήσουν τα μη προσαρμοζόμενα αποθέματα – ακόμη και όταν οι εποπτικές αρχές τούς το επέτρεψαν – φοβούμενες τις αντιδράσεις της αγοράς και το ενδεχόμενο υποβάθμισης. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστεί η ικανότητά τους να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την οικονομία σε μια περίοδο που η στήριξη ήταν κρίσιμη.
Η BIS προτείνει μια σειρά σημαντικών αλλαγών που στοχεύουν στη μείωση της πολυπλοκότητας και στην ενίσχυση της σαφήνειας. Πρώτον, εισηγείται την ύπαρξη ενός και μόνο ελάχιστου δείκτη κεφαλαίου, που θα καλύπτεται αποκλειστικά από CET1 – το υψηλότερης ποιότητας τραπεζικό κεφάλαιο. Αυτό, όπως σημειώνεται, θα κάνει πιο καθαρό το πότε μια τράπεζα θεωρείται βιώσιμη και πότε όχι.
Δεύτερον, προτείνει τη δημιουργία ενός νέου αποθέματος για χρήση αποκλειστικά σε περίπτωση εξυγίανσης, το οποίο θα αποτελείται μόνο από χρέος κατάλληλο για «bail-in». Με άλλα λόγια, θα πρόκειται για κεφάλαια που μπορούν εύκολα να μετατραπούν σε ζημίες, εάν η τράπεζα χρειαστεί να εξυγιανθεί χωρίς να πληγούν οι καταθέτες.
Τρίτον, οι ερευνητές εισηγούνται την αντικατάσταση των πολλών σημερινών αποθεμάτων με ένα ενιαίο εργαλείο, το οποίο θα έχει τόσο έναν κυκλικά ευαίσθητο μηχανισμό (που ενεργοποιείται πριν τη συσσώρευση κινδύνων) όσο και έναν ουδέτερο ως προς τον κύκλο, ώστε να προσφέρει ευελιξία σε απρόβλεπτες κρίσεις.
Η BIS επισημαίνει ότι ο στόχος δεν είναι η χαλάρωση των απαιτήσεων, αλλά η καλύτερη στόχευση και η πιο αποτελεσματική αξιοποίησή τους. Με άλλα λόγια, λιγότερη πολυπλοκότητα, αλλά όχι λιγότερη προστασία για το χρηματοπιστωτικό σύστημα.
