Όσο γραφόταν το σημερινό άρθρο, ανακοινώθηκε στην ιστοσελίδα της ΕΣΔι ότι μία από τις ερωτήσεις (ερώτηση 11η) της γραπτής δοκιμασίας του 6ου Εισαγωγικού Διαγωνισμού ΕΣΔι για την πλήρωση θέσεων δικαστικών υπαλλήλων κατηγορίας ΔΕ, η οποία αφορούσε το Ελεγκτικό Συνέδριο (το οποίο δεν ήταν στην ύλη σας), ακυρώθηκε και βαθμολογήθηκε ως σωστή για όλους τους υποψηφίους.
Κατηγορία Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΔΕ)
Προσοχή: Σε κάθε απάντηση θα αναφέρονται οι οικείες διατάξεις των νόμων
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Στοιχεία Δικαίου ιδίως Συνταγματικού και Δικονομικού
Συνταγματικό Δίκαιο
1. Οι δικαστικοί λειτουργοί διαμαρτυρόμενοι για τις συνθήκες απονομής της δικαιοσύνης κηρύττουν, δια των συνδικαλιστικών οργάνων τους πενθήμερη απεργία από την άσκηση των καθηκόντων τους. Είναι νόμιμη η πράξη τους αυτή σύμφωνα με το Σύνταγμα;
Ενδεικτική απάντηση: Οι δικαστικοί λειτουργοί δεν δικαιούνται να προσφύγουν σε απεργία, καθώς το δικαίωμα απεργίας του άρθρου 23 παρ. 2 Σ, το οποίο ορίζει ότι «η απεργία αποτελεί δικαίωμα και ασκείται από τις νόμιμα συστημένες συνδικαλιστικές οργανώσεις…», προϋποθέτει σχέση εξαρτημένης εργασίας μεταξύ εργοδότη και εργαζομένου, ενώ αυτοί δεν συνδέονται με το κράτος με τέτοια σχέση, αλλά ασκούν δικαστική λειτουργία ως κρατική εξουσία με πλήρη προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία, σύμφωνα με το άρθρο 26 παρ. 3 Σ («η δικαστική λειτουργία ασκείται από τα δικαστήρια, οι αποφάσεις τους εκτελούνται στο όνομα του Ελληνικού Λαού») και το άρθρο 87 παρ. 1 Σ («η δικαιοσύνη απονέμεται από δικαστήρια συγκροτημένα από τακτικούς δικαστές… οι οποίοι κατά την άσκηση των καθηκόντων τους υπόκεινται μόνο στο Σύνταγμα και τους νόμους»). Η θεσμική τους αποστολή τελεί σε άμεση συνάρτηση με το δικαίωμα δικαστικής προστασία των πολιτών, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 20 παρ. 1 Σ («καθένας έχει δικαίωμα στην παροχή έννομης προστασίας από τα δικαστήρια…») και θα πληγόταν καίρια από οποιαδήποτε διακοπή απονομής δικαιοσύνης, ανεξαρτήτως των βάσιμων ή μη αιτημάτων τους. Συνεπώς, η κήρυξη πενθήμερης απεργίας από τους δικαστικούς λειτουργούς αντίκειται στο Σύνταγμα και δεν καλύπτεται από κανένα συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα.
2. Ο αντεισαγγελέας Πρωτοδικών Δ επιβιβάζεται στην αμαξοστοιχία που εκτελεί το δρομολόγιο από Αθήνα για Θεσσαλονίκη προκειμένου να μεταβεί στη Λάρισα. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού, το προσωπικό της αμαξοστοιχίας διαπιστώνει ότι ο ως άνω εισαγγγελικός λειτουργός δεν έχει εισιτήριο. Ο Δ αρνείται να καταβάλει εισητήριο και απευθείνει απαξιωτικές εκφράσεις στο προσωπικό της αμαξοστοιχίας. Η διιοίκηση των Σιδηροδρόμων αποστέλει έγγραφη διαμαρτυρία σε βάρος του Δ στον εισαγγελέα του Αρείου Πάγου. Ποιος κατά το Σύνταγμα θα ελέγξει πειθαρχικά τον εισαγγελικό λειτουργό;
Ενδεικτική απάντηση: Την πειθαρχική ευθύνη του Δ θα ελέγξει το αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο, όπως προβλέπεται στο άρθρο 91 παρ. 1 Σ, το οποίο ορίζει ότι «η πειθαρχική εξουσία επί των δικαστικών λειτουργών ασκείται από τα Πειθαρχικά Συμβούλια, τα οποία συγκροτούνται κατά πλειοψηφία από δικαστικούς λειτουργούς», ενώ η δίωξη κινείται ιεραρχικά από τον αρμόδιο Εισαγγελέα (εν προκειμένω αναμένεται να ενεργήσει βάσει της αναφοράς που περιήλθε στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου), με τη συγκεκριμένη σύνθεση και διαδικασία να καθορίζονται από τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (ν.4938/2022).
3. Την 1-3-2026 εκδηλώνεται ένοπλο κίνημα που στόχο έχει την άμεση ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ποιον νόμο με απόφασή της μπορεί σε αυτή την συγκυρία να θέσει σε εφαρμογή η Βουλή των Ελλήνων;
Ενδεικτική απάντηση: Στην περίπτωση εκδήλωσης ένοπλου κινήματος με στόχο την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύατος, η Βουλή των Ελλήνων μπορεί, με απόφασή της κατόπιν πρότασης της Κυβέρνησης, να θέσει σε εφαρμογή τον νόμο περί κατάστασης πολιορκίας, όπως ορίζει το άρθρο 48 παρ. 1 Σ, το οποίο προβλέπει ότι «αν εκδηλωθεί ένοπλο κίνημα για την ανατροπή του δημοκρατικού πολιτεύματος, η Βουλή, με απόφασή της, ύστερα από πρόταση της Κυβέρνησης, θέτει σε εφαρμογή σε ολόκληρη την Επικράτεια ή σε τμήμα της τον νόμο για την κατάσταση πολιορκίας και αναστέλλει προσωρινά την ισχύ των άρθρων του Συντάγματος που αναφέρονται σ’ αυτό», με σκοπό την αντιμετώπιση της άμεσης απειλής κατά του πολιτεύματος μέσω περιορισμού συγκεκριμένων συνταγματικών δικαιωμάτων για όσο διάστημα κρίνεται αναγκαίο.
Δικονομικό Δίκαιο
1. Κατά την έναρξη της ακροαματικής διαδικασίας στο Μικτό Ορκωτό Εφετείο κακουργημάτων ο κατηγορούμενος δηλώνει στο δικαστήριο ότι δεν έχει προσλάβει δικηγόρο για να τον υπερασπιστεί. Το δικαστήριο του διορίζει αυτεπάγγελτα τον Α δικηγόρο τον οποίο ο κατηγορούμενος δεν αποδέχεεται. Στη συνέχεια το δικαστήριο του διορίζει ως Δικηγόρο τον Β τον οποίο και πάλι ο κατηγορούμενος δεν αποδέχεται τον συνήγορο που διορίστηκε να τον υπερασπιστεί. Σε αυτή την περίπτωση:
2. Το δικαστήριο θα διορίσει τρίτο συνήγορο να τον υπερασπιστεί
3. Το δικαστήριο θα εκδικάσει την υπόθεση χωρίς τον διορισμό Δικηγόρου για να υπερασπιστεί τον κατηγορούμενο
4. Το δικαστήριο θα δικάσει την υπόθεση με τον Β Δικηγόρο ο οποίος θα υπερασπιστεί τον κατηγορούμενο υποχρεωτικά
Άρθρο 340 παρ. 1 ν.4620/2019 «1. Ο κατηγορούμενος οφείλει να εμφανίζεται αυτοπροσώπως στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση, μπορεί επίσης να διορίζει δικηγόρο ως συνήγορο για την υπεράσπισή του. Στα κακουργήματα και στα πλημμελήματα για τα οποία ο νόμος απειλεί ποινή φυλάκισης τουλάχιστον τριών (3) ετών ή τα οποία ανήκουν στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του τριμελούς πλημμελειοδικείου, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει υποχρεωτικά συνήγορο σε όσους κατηγορούμενους δεν έχουν από πίνακα που καταργίζει τον Ιανουάριο κάθε έτους το διοικητικό συμβούλιο του οικείου δικηγοροικού συλλόγου. […] Αν ο κατηγορούμενος αρνηθεί την υπεράσπισή του από τον διορισμένο συνήγορο, ο πρόεδρος του δικαστηρίου διορίζει σε αυτόν άλλο συνήγορο από τον ίδιο πίνακα. Σε περίπτωση νέας άρνησης του κατηγορούμενου, το δικαστήριο προβαίνει στην εκδίκαση της υπόθεσης χωρίς διορισμό συνηγόρου»
5. Ο Α καταθέτει έγκληση στον εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών στην οποία αναφέρει ότι ο Β που είναι ιατρός του προκάλεσε κατά τη διάρκεια χειρουργείου μόνιμες σωματικές βλάβες. Ο εγκαλών διατείνεται ότι οι σωματικές βλάβες οφείλονται σε ιατρική αμέλεια. Ο εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών εξετάζει την έγκληση και στη συνέχεια εκδίδει απορριπτική Διάταξη διότι έκρινε ότι η έγκληση είναι προφανώς αβάσιμη στην ουσία της. Ο εγκαλών προσφεύγει στον εισαγγλέα εφετών Αθηνών κατά της απορριπτικής διάταξης του εισαγγελέα Πρωτοικών Αθηνών. Τι μπορεί να πράξει ο εισαγγελέας εφετών Αθηνών;
Ενδεικτική απάντηση: Ο Εισαγγελέας Εφετών Αθηνών, εφόσον δεχθεί την προσφυγή του Α κατά της απορριπτικής διάταξης του Εισαγγελέα Πρωτοδικών Αθηνών, σύμφωνα με το άρθρο 52 παρ. 3 ΚΠΔ (ν.4620/2019), παραγγέλλει «είτε τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης αν πρόκειται για κακούργημα ή για πλημμέλημα για το οποίο αυτή είναι υποχρεωτική, εφόσον δεν έχει ήδη διενεργηθεί τέτοια εξέταση είτε την άσκηση ποινικής δίωξης στις λοιπές περιπτώσεις και διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στον καταθέσαντα αυτό».
6. Το Τριμελές εφετείο Αθηνών εκδίδει καταδικαστική απόφαση σε βάρος του Α για διακεκριμένες κλοπές. Στη συνέχεια το δικαστήριο επιβάλλει ποινή 6 ετών στον καταδικασθέντα χωρίς να δώσει τον λόγο στον εισαγγελέα της έδρας για να προτείνει την ποινή που πρέπει να επιβληθεί στον καταδικασθέντα. Πάσχει η απόφαση;
Ενδεικτική απάντηση: Η απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών πάσχει ακυρότητας, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 138 παρ. 1 ΚΠΔ (ν.4620/2019), «πριν από κάθε απόφαση… που εκδίδεται κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο παίρνουν τον λόγο… ο εισαγγελέας καθώς και οι παρόντες διάδικοι». Η παράλειψη να δώσει τον λόγο στον εισαγγελέα της έδρας πριν επιβάλει την ποινή των έξι (6) ετών συνιστά ευθεία παράβαση της διάταξης αυτής, η οποία, κατά ρητή πρόβλεψη του άρθρου 138 παρ. 2 ΚΠΔ (ν.4620/2019) ορίζεται ότι «η παράβαση της προηγούμενης παραγράφου συνεπάγεται την ακυρότητα της απόφασης, του βουλεύματος και της διάταξης»
7. Το Μονομελές Εφετείο κακουργημάτων αθωώνει τον κατηγορούμενο που κατηγορείτο για παράβαση του νόμου περί όπλων παρά την αντίθετη πρόταση του εισαγγελέα. Ο εισαγγελέας στην συνέχεια ασκεί νόμιμα και εμπρόθεσμα έφεση κατά της ως άνω απόφασης. Στην έφεση αναφέρει ότι «το δικαστήριο απάλλαξε τον κατηγορούμενο ενώ θα έπρεπε να τον καταδικάσει γιατί υπάρχουν πολλά στοιχεία σε βάρος του». Είναι παραδεκτή η έφεση του εισαγγελέα;
Ενδεικτική απάντηση: Παρότι ο εισαγγελέας εφετών νομιμοποιείται να ασκήσει έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης του μονομελούς εφετείου κατά το άρθρο 486 παρ. 2 εδ. β’ ΚΠΔ (ν.4620/2019), η συγκεκριμένη έφεση δεν είναι παραδεκτή, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 487 ΚΠΔ (ν.4620/2019) «η άσκηση έφεσης από τον εισαγγελέα … πρέπει να αιτιολογείται ειδικά και εμπεριστατωμένα στη σχετική έκθεση, άλλως απορρίπτεται ως απαράδεκτη», ενώ η αιτιολογία «υπάρχουν πολλά στοιχεία σε βάρος του» είναι γενική και αόριστη, χωρίς να προσδιορίζει ποια συγκεκριμένα αποδεικτικά στοιχεία παραγνωρίστηκαν ή ποια πλημμέλεια πλήττει την αθωωτική κρίση.
8. Το Τριμελές εφετείο κακουργημάτων καταδικάζει τον Α σε ποινή κάθειρξης 8 ετών για παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών. Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης ο κατηγορούμενος ήταν απών. Η απόφαση, στη συνέχεια, καθαρογράφεται και υπογράφεται από τον πρόεδρο του δικαστηρίου. Ποιος είναι αρμόδιος για την εκτέλεση της απόφασης αυτής;
Ενδεικτική απάντηση: Αρμόδιος για την εκτέλεση της απόφασης είναι ο Εισαγγελέα Εφετών, δηλαδή ο εισαγγελέας του Τριμελούς Εφετείου Κακουργημάτων που εξέδωσε την απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 549 παρ. 1 ΚΠΔ (ν.4620/2019), ο οποίος κατά την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, μπορεί περαιτέρω να εξουσιοδοτήσει άλλων εισαγγελέα για την εκτέλεση, ιδίως αν ο καταδικασθείς διαμένει εκτός της έδρας του και εγκρίνεται η έκτιση της ποινής σε φυλακή εκτός της περιφέρειάς του.
9. Ο Α καταθέτει έγκληση σε βάρος του Β για το αδίκημα της πλαστογραφίας μετά χρήσεως. Ο εισαγγελέας, μετά την διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, στην οποία κατέθεσαν μόνο μάρτυρες και έδωσε εξηγήσεις ο Β, ασκεί την δέουσα ποινική δίωξη και παραπέμπει τον κατηγορούμενο στο ακροατήριο του αρμόδιου ποινικού δικαστηρίου. Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης ο Α καταθέτει ότι ο κατηγορούμενος είναι πλαστογράφος. Η υπεράσπιση του κατηγορουμένου διατείνεται ότι ο Β δεν έχει σχέση με την κατηγορία και επομένως είναι αθώος. Τι μπορεί να πράξει το δικαστήριο;
Ενδεικτική απάντηση: Το δικαστήριο, αντιμετώπο με την αντίφαση μεταξύ της κατάθεσης του Α και του ισχυρισμού της υπεράσπισης, δεν δεσμεύεται από καμία εκ των δύο εκδοχών παρά μόνο κρίνει «όπως αυτή προέκυψε από την κύρια διαδικασία» (άρθρο 369 παρ. 3 ΚΠΔ), δηλαδή σχηματίζει τη δικανική του πεποίθηση από το σύνολο της αποδεικτικής διαδικασίας (καταθέσεις, απολογία, αγορεύσεις κ.λπ.), οφείλοντας να σεβαστεί το τεκμήριο της αθωώτητας (άρθρο 71 ΚΠΔ) υπέρ του Β μέχρι να αποδειχθεί η ενοχή, και η τελική του κρίση, είτε καταδίκη είτε αθώωση, πρέπει να είναι ειδικά και εμπεριστατωμένα αιτιολογημένη (άρθρο 139 ΚΠΔ).
10. Οι Α και Β δικάζονται από το αρμόδιο ποινικό δικαστήριο για τέλεση κλοπών από κοινού. Ο Α στην απολογία του παραδέχεται στο δικαστήριο ότι μαζί με τον Β τέλεσαν 4 κλοπές. Ο Β στην απολογία του αναφέρει ότι είναι παντελώς αθώος. Στην δικογραφία υπάρχει έγγραφο από την αστυνομική αρχή που αναφέρει ότι δακτυλικά αποτυπώματα τόσο του Α και του Β βρέθηκαν στις οικίες που τέλεσαν αυτοί τις κλοπές. Η απολογία του κατηγορουμένου Α θα ληφθεί υπόψη για την καταδίκη του Β κατηγορουμένου;
Ενδεικτική απάντηση: Η απολογία του Α θα ληφθεί υπόψη για την καταδίκη του Β, εφόσον όμως συνδυαστεί με άλλο αποδεικτικό μέσο που κατονομάζεται ρητά στην απόφαση, σύμφωνα με το άρθρο 211 ΚΠΔ (ν.4620/2019), το οποίο ορίζει ότι «η … απολογία προσώπου συγκατηρογουμένου για την ίδια πράξη δεν μπορεί να ληφθεί υπόψη για την καταδίκη του κατηγορουμένου, αν δεν υπάρχει και άλλο, ρητά κατανομαζόμενο στην απόφαση, αποδεικτικό μέσο» στην προκειμένη περίπτωση, τέτοιο πρόσθετο αποδεικτικό μέσο συνιστά το έγγραφο της αστυνομικής αρχής που βεβαιώνει την ανεύρεση δακτυλικών αποτυπωμάτων του Β στις οικείες όπου τελέστηκαν οι κλοπές, το οποίο, αν κατονομαστεί ρητά στην απόφαση, καθιστά δυνατή τη συνεκτίμηση της απολογίας του Α για την καταδίκη του Β.
11. [Ακυρώθηκε] Το Υπουργείο Οικονομικών κάνει καταλογισμό σε βάρος υπαλλήλου. Ο υπόλογος υπάλληλος ασκεί το προβλεπόμενο ένδικο βοήθημα. Το Ελεγκτικό Συνέδριο απορρίπτει το ένδικο βοήθημα. Από πότε οι οριστικές αποφάσεις των Τμημάτων του Ελεγκτικού Συνεδρίου επιφέρουν τις έννομες συνέπειες που προβλέπονται στο διατακτικό τους;
12. Ο Α κατέθεσε προσφυγή στο Διοικητικό Πρωτοδικείο κατά του Δήμου Ελευσίνας. Η προσφυγή του απορρίφθηκε. Στην συνέχεια ο Α άσκησε Έφεση στο Διοικητικό Εφετείο. Η έφεση απορρίφθηκε. Ο Α λίγους μήνες μετά άσκησε δεύτερη έφεση κατά αυτής απόφασης. Είναι αυτό νόμιμο σύμφωνα με τον Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας;
Ενδεικτική απάντηση: Η δεύτερη έφεση του Α δεν είναι νόμιμη, διότι, σύμφωνα με το άρθρο 85 παρ. 1 ΚΔΔ (ν.2717/1999) «δεν επιτρέπεται να ασκηθεί, από το αυτό πρόσωπο, για δεύτερη φορά το ίδιο ένδικο μέσο κατά της αυτής απόφασης, ως προς το ίδιο ή άλλο κεφάαιο», με αποτέλεσμα η εκ νέου άσκηση έφεσης από τον Α, ο οποίος είχε ήδη ασκήσει έφεση που απορρίφθηκε, να είναι απαράδεκτη, εκτός αν συντρέχει η εξαιρετική περίπτωση της παρ. 2 του άρθρου 102 ΚΔΔ (ν.2717/1999), στην οποία το ίδιο άρθρο ρητά παραπέμπει ως επιφύλαξη.
1. Ο Α που ζει στην Αθήνα κατέθεσε προσφυγή στο Διοικητικό Πρωτοδικείο κατά του Δήμου Βύρωνα για ρητή απόρριψη αιτήματός του για χορήγηση άδειας ίδρυσης καταστήματος υγειονομικού ενδιαφέροντος. Η απορριπτική πράξη του επιδόθηκε. Μέσα σε ποια προθεσμία πρέπει να ασκηθεί η προσφυγή;
2. σε 30 ημέρες
3. σε 60 ημέρες
4. σε 90 ημέρες
Άρθρο 66 παρ. 1 ΚΔΔ (ν.2717/1999) «Η προσφυγή ασκείται μέσα σε προθεσμία εξήντα (60) ημερών, η οποία αρχίζει: Α. Σε περίπτωση ρητής πράξης: α. Για εκείνους τους οποίους αφορά: ι. από τη κατά το νόμο επίδοσή της σε αυτούς, …»
14. Ο Α καταθέτει αγωγή κατά του Β ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Μέχρι πότε μπορούν να καταθέσουν οι διάδικοι τις προτάσεις στο Δικαστήριο σύμφωνα με τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας;
Ενδεικτική απάντηση: Οι διάδικοι στην ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αγωγή του Α κατά του Β οφείλουν να καταθέσουν τις προτάσεις τους, μαζί με την έκθεση επίδοσης, τα αποδεικτικά και διαδικαστικά έγγραφα και τα πληρεξούσια, εντός ενενήντα (90) ημερών από τη λήξη της προθεσμίας επίδοσης της αγωγής, σύμφωνα με το άρθρο 237 παρ. 1 ΚΠολΔ (π.δ. 503/1985), το οποίο ορίζει ότι «οι προτάσεις των διαδίκων … στην τακτική διαδικασία, κατατίθενται ενενήντα (90) ημέρες μετά από τη λήξη της προθεσμίας επίδοσης της αγωγής», ενώ η προθεσμία αυτή επιμηκύνεται σε εκατόν είκοσι (120) ημέρες για όλους τους διαδίκους, αν η αγωγή επιδίδεται στην αλλοδαπή.
15. Η αγωγή του Α κατά του Β απορρίπτεται στην ουσία της από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Ο Α αποφασίζει να καταθέσει έφεση. Που κατατίθεται η έφεση κατά της πρωτοβαθμίου απόφασης που εξέδωσε το Πρωτοδικείο Αθηνών, σύμφωνα με τον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας;
Ενδεικτική απάντηση: Η έφεση του Α κατά της απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατατίθεται στη γραμματεία του Εφετείου Αθηνών, σύμφωνα με το άρθρο 495 παρ. 1 ΚΠολΔ (π.δ. 503/1985), το οποίο ορίζει ότι «τα ένδικα μέσα … της έφεσης … ασκούνται με δικόγραφο που κατατίθεται στη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται το ένδικο μέσο», δηλαδή στο δικαστήριο που είναι αρμόδιο να την εκδικάσει ως δευτεροβάθμοι δικαστήριο, και όχι στο δικαστήριο που εξέδωσε την πρωτόδικη απόφαση.
