Περίπου μισό εκατομμύριο χαμηλοσυνταξιούχοι αναμένεται να μείνουν εκτός της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης των 300 ευρώ που θα καταβληθεί έως το τέλος Νοεμβρίου 2026, εξαιτίας των ηλικιακών και εισοδηματικών κριτηρίων που προβλέπει η ισχύουσα νομοθεσία. Συμφωνα με την ΕΝΥΠΕΚΚ παρά την αύξηση του ποσού από τα 250 στα 300 ευρώ, οι προϋποθέσεις χορήγησης εξακολουθούν να αφήνουν εκτός σημαντικές κατηγορίες συνταξιούχων και ευάλωτων πολιτών.
Σύμφωνα με τον οδηγό της ΕΝΥΠΕΚΚ, δικαιούχοι της ενίσχυσης είναι όσοι λαμβάνουν κύρια σύνταξη γήρατος, θανάτου ή αναπηρίας και πληρούν συγκεκριμένα ηλικιακά, εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Για τους περισσότερους συνταξιούχους απαιτείται να έχουν συμπληρώσει το 65ο έτος της ηλικίας τους έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, ενώ προβλέπονται εξαιρέσεις μόνο για ορισμένες περιπτώσεις συντάξεων λόγω θανάτου και αναπηρίας.
Οι βασικοί αποκλεισμοί αφορούν όσους λαμβάνουν κύρια σύνταξη αλλά δεν έχουν συμπληρώσει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο. Εκτός ενίσχυσης μένουν επίσης οι χήρες και οι χήροι κάτω των προβλεπόμενων ηλικιακών ορίων που διαθέτουν και δική τους σύνταξη, τα ορφανά που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου, καθώς και όσοι εισπράττουν μειωμένη σύνταξη πριν από τη συμπλήρωση του 65ου έτους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο παίζουν τα εισοδηματικά και περιουσιακά όρια. Το συνολικό οικογενειακό εισόδημα δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 25.000 ευρώ για άγαμους και τις 35.000 ευρώ για έγγαμους ή μέρη συμφώνου συμβίωσης, ενώ η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν μπορεί να ξεπερνά τις 300.000 και 400.000 ευρώ αντίστοιχα. Η υπέρβαση οποιουδήποτε από τα δύο αυτά κριτήρια συνεπάγεται απώλεια του επιδόματος.
Ο ρόλος της προσωπικής διαφοράς
Εκτός πληρωμής θα βρεθούν ακόμη συνταξιούχοι που διατηρούν μεγάλη προσωπική διαφορά, καθώς αυτή συνυπολογίζεται στο ετήσιο εισόδημα. Αντίστοιχα, όσοι εξακολουθούν να εργάζονται μετά τη συνταξιοδότησή τους κινδυνεύουν να υπερβούν τα εισοδηματικά όρια, αφού οι αποδοχές από την εργασία προστίθενται στο συνολικό εισόδημα. Το ίδιο ισχύει και για συνταξιούχους που εισέπραξαν αναδρομικά μέσα στο 2025, καθώς τα ποσά αυτά λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό των εισοδηματικών κριτηρίων.
Από την ενίσχυση αποκλείονται επίσης όσοι λαμβάνουν προσωρινή και όχι οριστική κύρια σύνταξη κατά τον μήνα αναφοράς, δηλαδή τον Σεπτέμβριο του 2026, καθώς και κατηγορίες πολιτών που είχαν ενταχθεί σε προηγούμενα προγράμματα κοινωνικής στήριξης, όπως οι μακροχρόνια άνεργοι, οι μονογονεϊκές οικογένειες, οι δικαιούχοι του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης και οι περισσότεροι δικαιούχοι επιδόματος τέκνων, οι οποίοι είχαν λάβει άλλη οικονομική ενίσχυση μέσα στο έτος.
473.700 συνταξιούχοι ηλικίας κάτω των 65 ετών αποκλείονται μόνο λόγω του ηλικιακού κριτηρίου
Η ΕΝΥΠΕΚΚ εκτιμά ότι περίπου 473.700 συνταξιούχοι ηλικίας κάτω των 65 ετών αποκλείονται μόνο λόγω του ηλικιακού κριτηρίου, παρά το γεγονός ότι πολλοί από αυτούς λαμβάνουν ιδιαίτερα χαμηλές συντάξεις. Συνολικά, σύμφωνα με την έκθεση, σχεδόν 500.000 χαμηλοσυνταξιούχοι μένουν εκτός της οικονομικής ενίσχυσης, ενώ ο συνολικός αριθμός των αποκλειόμενων συνταξιούχων προσεγγίζει τις 700.000 όταν συνυπολογιστούν και όσοι δεν πληρούν τα εισοδηματικά ή λοιπά κριτήρια.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, ο οποίος έχει επισημάνει ότι δημιουργούνται περιπτώσεις άνισης μεταχείρισης. Όπως υποστηρίζει, υπάρχουν συνταξιούχοι που πληρούν όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις, αλλά αποκλείονται επειδή η σύνταξή τους δεν καταβλήθηκε τον μήνα αναφοράς λόγω διοικητικών καθυστερήσεων ή τεχνικών προβλημάτων και όχι από δική τους υπαιτιότητα. Για τον λόγο αυτό είχε ζητήσει τροποποίηση της σχετικής διάταξης, ώστε δικαιούχοι να θεωρούνται και όσοι δικαιούνται τη σύνταξη, ακόμη κι αν αυτή καταβλήθηκε μεταγενέστερα αναδρομικά.
Η συζήτηση γύρω από το επίδομα των 300 ευρώ αναμένεται να συνεχιστεί, καθώς φορείς των συνταξιούχων ζητούν διεύρυνση των δικαιούχων και κατάργηση των ηλικιακών περιορισμών, υποστηρίζοντας ότι οι σημερινές προϋποθέσεις αφήνουν εκτός στήριξης χιλιάδες χαμηλοσυνταξιούχους που αντιμετωπίζουν τις ίδιες οικονομικές δυσκολίες με όσους τελικά θα λάβουν την ενίσχυση.
Υπενθυμίζεται ότι ο Συνήγορος του Πολίτη είχε προειδοποιήσει ήδη από πέρυσι την κυβέρνηση για τις αδικίες που θα προκαλούσε ο τρόπος χορήγησης της ετήσιας οικονομικής ενίσχυσης. Η Ανεξάρτητη Αρχή είχε δεχθεί αναφορές από συνταξιούχους που αποκλείστηκαν από τις έκτακτες ενισχύσεις των προηγούμενων ετών, παρότι πληρούσαν όλες τις νόμιμες προϋποθέσεις.
Σύμφωνα με τον Συνήγορο του Πολίτη, οι περισσότεροι αποκλεισμοί αφορούσαν συνταξιούχους των οποίων η σύνταξη δεν είχε καταβληθεί τον μήνα αναφοράς εξαιτίας καθυστερήσεων της διοίκησης και όχι με δική τους ευθύνη. Μεταξύ αυτών ήταν συνταξιούχοι αναπηρίας, των οποίων η σύνταξη καθυστέρησε λόγω διαδικασιών στα ΚΕΠΑ ή στον e-ΕΦΚΑ και πληρώθηκε αναδρομικά, καθώς και συνταξιούχοι που λάμβαναν κανονικά τη σύνταξή τους, αλλά έχασαν την ενίσχυση επειδή, λόγω τεχνικού προβλήματος ή άλλης διοικητικής δυσλειτουργίας, η πληρωμή δεν πραγματοποιήθηκε τον κρίσιμο μήνα.
Η Ανεξάρτητη Αρχή είχε ζητήσει να αλλάξει η διατύπωση του νόμου, ώστε δικαιούχοι να θεωρούνται όχι μόνο όσοι «έλαβαν» σύνταξη τον μήνα αναφοράς, αλλά και όσοι τη δικαιούνταν, ακόμη και αν αυτή καταβλήθηκε μεταγενέστερα αναδρομικά. Ωστόσο, η πρόταση δεν έγινε δεκτή και η διάταξη παρέμεινε ως είχε.
