Στα τεστ επαγωγικού συλλογισμού τύπου ΑΣΕΠ, συχνά εμφανίζονται σχήματα που μετακινούνται μέσα σε ένα πλέγμα ή αλλάζουν θέση από εικόνα σε εικόνα. Ο στόχος είναι να ανακαλύψεις τον κανόνα της μετακίνησης και να προβλέψεις την επόμενη εικόνα ή την εικόνα που αντικαθιστά το ερωτηματικό.
Η μετακίνηση σχημάτων ακολουθεί συνήθως συγκεκριμένα μοτίβα. Ένα σχήμα μπορεί να μετακινείται οριζόντια (δεξιά ή αριστερά), κατακόρυφα (πάνω ή κάτω) ή διαγώνια. Σε κάθε βήμα η μετακίνηση μπορεί να είναι σταθερή, δηλαδή το σχήμα να μετακινείται πάντα κατά μία θέση, ή να ακολουθεί κυκλική πορεία επιστρέφοντας στην αρχική θέση.
Ένας άλλος συνηθισμένος κανόνας είναι η εναλλαγή κατεύθυνσης. Για παράδειγμα, το σχήμα μπορεί να μετακινείται μία θέση δεξιά και μετά μία θέση κάτω, επαναλαμβάνοντας το ίδιο μοτίβο. Σε ορισμένες περιπτώσεις περισσότερα από ένα σχήματα μετακινούνται ταυτόχρονα, αλλά το καθένα ακολουθεί διαφορετικό κανόνα. Υπάρχει και περίπτωση κάποιο σχήμα να μην μετακινείται καθόλου και να παραμένει σταθερό. Ενώ τέλος, μπορεί κατά τη μετακίνηση των σχημάτων κάποιο να επικαλύπτει το άλλο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κατά την επίλυση τέτοιων ερωτήσεων είναι σημαντικό επομένως να παρατηρείς: α) την κατεύθυνση της μετακίνησης, β) τον αριθμό των θέσεων που μετακινείται σε κάθε σχήμα κάθε φορά, γ) αν η κίνηση είναι συνεχής ή κυκλική, δ) αν συνδυάζεται με άλλες αλλαγές, όπως περιστροφή ή αλλαγή χρώματος.
Η βασική στρατηγική είναι να συγκρίνεις διαδοχικές εικόνες και να εντοπίζεις το επαναλαμβανόμενο μοτίβο. Μόλις αναγνωριστεί ο κανόνας, μπορείς να προβλέψεις με ακρίβεια τη θέση του σχήματος στην επόμενη εικόνα.
Πάμε να δούμε ένα παράδειγμα δικής μου επινόησης για να κατανοήσουμε τα παραπάνω:
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Στο πάνω μέρος της σειράς των 6 εικόνων έχουμε την ερώτηση και κάτω έχουμε 5 απαντήσεις. Στην πάνω σειρά μας λείπει μια εικόνα την οποία θα πρέπει να την αντικαταστήσουμε με μία εικόνα στο κάτω μέρος που βρίσκονται οι απαντήσεις. Μία είναι η σωστή απάντηση πάντα. Μπορεί να μην χρειάζεται να βρούμε όλα τα μοτίβα προκειμένου να καταλήξουμε στη σωστή απάντηση. Επιλύουμε τους επαγωγικούς συλλογισμούς απαλείφοντας απαντήσεις και καταλήγοντας στη μοναδική. Κάθε εικόνα περιέχει ένα μαύρο κύκλο, ένα λευκό τετράγωνο, ένα λευκό σταυρό και ένα ορθογώνιο. Πάμε να δούμε ένα-ένα τα σχήματα και τι κάνουν. Ο μαύρος κύκλος σε κάθε βήμα μετακινείται σταθερά δεξιόστροφα (με τη φορά του ρολογιού). Οπότε στην εικόνα που αναζητούμε ο μαύρος κύκλος θα βρίσκεται πάνω δεξιά της κάθετης γραμμής, άρα εξαλείφεται η απάντηση Γ και θα δούμε και η απάντηση Β παρακάτω. Το λευκό τετράγωνο παρατηρούμε ότι κινείται κάθετα προς τα πάνω και όταν φτάσει στο τέρμα μετακινείται στην δίπλα πλευρά όπου και κατεβαίνει δηλαδή κινείται κυκλικά της κάθετης γραμμής του ρόμβου. Επομένως, στην εικόνα που αναζητούμε το λευκό τετράγωνο βρίσκεται στην πάνω δεξιά πλευρά της κάθετης γραμμής οπότε εξαλείφονται οι απαντήσεις Α και Ε. Πάμε στον λευκό σταυρό ο οποίος μετακινείται μόνο στην μία πλευρά από δεξιά προς τα αριστερά ανά δύο βήματα, οπότε στην εικόνα που αναζητούμε θα πρέπει να βρίσκεται στην αριστερή πλευρά. Όλες οι απαντήσεις έχουν τον λευκό σταυρό στη σωστή πλευρά. Έχουμε και το ορθογώνιο το οποίο αλλάζει χρώμα σε κάθε βήμα, οπότε στην εικόνα που αναζητούμε είναι μαύρο και επίσης δεν μετακινείται, και ενώ θα μπορούσαμε να πούμε ότι η σωστή απάντηση κρύβεται πίσω από την απάντηση Δ δεν είναι αυτή η σωστή. Γιατί όμως; Επειδή στην δεύτερη και την τρίτη εικόνα της πάνω σειράς (της ερώτησης) παρατηρούμε ότι όταν ένα σχήμα είναι στην ίδια θέση με ένα άλλο, το ένα επικαλύπτεται. Συνεπώς, η σωστή απάντηση είναι η Β καθώς όλα τα σχήματα βρίσκονται σύμφωνα με τους κανόνες στη θέση που πρέπει να βρίσκονται.
Πάμε να δούμε άλλο ένα παράδειγμα για να διαπιστώσετε αν κατανοήσατε αυτές τις μετακινήσεις:
Η λογική που κρύβεται πίσω από την απάντηση: Όπως είπαμε και πριν στο πάνω μέρος της σειράς έχουμε πάντα το ερώτημα και στη δεύτερη σειρά έχουμε τη σειρά των απαντήσεων. Μία είναι η σωστή απάντηση και πάμε να την αναζητήσουμε. Στο παράδειγμα αυτό επαγωγικού συλλογισμού λείπει η πρώτη εικόνα που συνήθως είναι πιο δύσκολο για να κατανοήσουμε το μοτίβο στην αρχή της σειράς. Αρχικά, παρατηρούμε ότι έχουμε ένα τρίγωνο το οποίο κινείται αριστερόστροφα ανά δύο βήματα ενώ παράλληλα αλλάζει και χρώμα, δηλαδή το βλέπουμε στη δεύτερη εικόνα στην πάνω αριστερή γωνία, στην τρίτη και τέταρτη έχει αλλάξει θέση και έχει παραμείνει εκεί αλλάζοντας χρώμα από μαύρο σε λευκό. Το ίδιο συμβαίνει και στην πέμπτη εικόνα που αλλάζει και πάλι γωνία (βρίσκεται τώρα στην κάτω δεξιά) και χρώμα (είναι μαύρο). Οπότε με αυτή τη λογική εξαλείφουμε τις απαντήσεις Α και Δ καθώς δεν έχουν το μαύρο τρίγωνο πάνω αριστερή γωνία. Πάμε να βρούμε κι άλλο κανόνα τώρα. Κάθε φορά που το τρίγωνο μετακινείται καταλαμβάνει τη θέση ενός άλλου σχήματος. Αυτό το σχήμα μετακινείται προσωρινά στο εσωτερικό τετράγωνο όπου μετακινείται διαγώνια αλλάζοντας χρώμα και γυρίζει στη θέση του αφότου το τρίγωνο μετακινηθεί. Με αυτή τη λογική το εξάγωνο που είναι λευκό κάτω δεξιά γωνία στο εσωτερικό τετράγωνο βρισκόταν ως μαύρο στη πάνω αριστερή γωνία και με αυτόν τον τρόπο εξαλείφονται όλες οι απαντήσεις εκτός από την Ε.
Σε επόμενη μας ανάρτηση θα μιλήσουμε για τα σχήματα μέσα σε σχήματα./p>
