Οι κεντρικές τράπεζες ανά τον κόσμο αυξάνουν σταδιακά τα αποθέματα χρυσού που διατηρούν εντός των εθνικών τους συνόρων, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι ανησυχίες για την ασφάλεια των συναλλαγματικών αποθεμάτων ενισχύουν τη στροφή προς το πολύτιμο μέταλλο.
Σύμφωνα με την ετήσια έρευνα του World Gold Council για τα αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών, η συντριπτική πλειονότητα των νομισματικών αρχών εξακολουθεί να θεωρεί τον χρυσό βασικό μέσο προστασίας απέναντι στον πληθωρισμό, τις γεωπολιτικές αναταράξεις και τους κινδύνους που συνδέονται με τα νομίσματα.
Η έρευνα, η οποία πραγματοποιήθηκε μεταξύ Φεβρουαρίου και Μαΐου με τη συμμετοχή 74 κεντρικών τραπεζών, καταγράφει ισχυρή πρόθεση περαιτέρω ενίσχυσης των αποθεμάτων χρυσού. Σχεδόν εννέα στις δέκα κεντρικές τράπεζες εκτιμούν ότι τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα χρυσού των κεντρικών τραπεζών θα αυξηθούν μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες, ενώ το 45% αναμένει αύξηση και των δικών του αποθεμάτων. Μόλις το 1% προβλέπει μείωση.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια, οι κεντρικές τράπεζες έχουν αγοράσει κατά μέσο όρο περίπου 1.000 τόνους χρυσού ετησίως, ποσότητα που είναι διπλάσια από τον μέσο όρο της προηγούμενης δεκαετίας. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι οι κεντρικές τράπεζες θα παραμείνουν βασικός παράγοντας στήριξης της αγοράς χρυσού και το 2026, με τις αγορές να κυμαίνονται μεταξύ 750 και 1.000 μετρικών τόνων.
Παράλληλα, η έρευνα καταγράφει αυξημένη τάση επαναπατρισμού των αποθεμάτων χρυσού. Το 9% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι αύξησε την εγχώρια αποθήκευση χρυσού τους τελευταίους δώδεκα μήνες, έναντι 5% στην αντίστοιχη περσινή έρευνα. Επιπλέον, το 10% ανέφερε ότι διαφοροποίησε τις τοποθεσίες αποθήκευσης στο εξωτερικό, ποσοστό σημαντικά αυξημένο από το 2% που είχε καταγραφεί ένα χρόνο νωρίτερα.
Η μεταβολή αυτή αποδίδεται κυρίως στην επιδείνωση των διεθνών σχέσεων και στις ανησυχίες που προκάλεσε η δέσμευση περίπου 300 δισ. δολαρίων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τους προβληματισμούς σχετικά με την πρόσβαση σε αποθέματα που τηρούνται στο εξωτερικό σε περιόδους πολιτικής ή γεωπολιτικής έντασης.
Όπως επισημαίνει ο αναλυτής εμπορευμάτων της UBS, Τζιοβάνι Σταούνοβο, από το 2022 και μετά αρκετές κεντρικές τράπεζες εξετάζουν το ενδεχόμενο επαναπατρισμού χρυσού που διατηρείται εκτός συνόρων, καθώς αυξάνεται ο φόβος ότι τα αποθέματα ενδέχεται να μην είναι άμεσα προσβάσιμα σε περίπτωση διεθνών κυρώσεων ή διπλωματικών συγκρούσεων. Παράλληλα, ο χρυσός εξακολουθεί να έχει έντονο συμβολικό χαρακτήρα ως εθνικό περιουσιακό στοιχείο, γεγονός που ενισχύει την επιθυμία διατήρησής του εντός της χώρας.
Οι τάσεις αυτές αναμένεται να συνεχιστούν και το επόμενο έτος. Σύμφωνα με την έρευνα, το 7% των κεντρικών τραπεζών σχεδιάζει να αυξήσει περαιτέρω την εγχώρια αποθήκευση χρυσού, ενώ το 9% εξετάζει τη διεύρυνση των τοποθεσιών αποθήκευσης στο εξωτερικό, επιδιώκοντας μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά και μείωση των κινδύνων συγκέντρωσης.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η στρατηγική αυτή αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη προσπάθεια των κεντρικών τραπεζών να περιορίσουν τους κινδύνους, τόσο ως προς τη σύνθεση των αποθεματικών τους όσο και ως προς τις τοποθεσίες φύλαξής τους, σε ένα ολοένα πιο αβέβαιο και κατακερματισμένο γεωπολιτικό περιβάλλον.
