Η παγκόσμια οικονομία δείχνει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, απορροφώντας το αρχικό σοκ από τους δασμούς και τις εμπορικές εντάσεις που προκάλεσαν κυρίως οι ΗΠΑ την ώρα που η τεχνολογική άνθηση –με αιχμή την τεχνητή νοημοσύνη– λειτουργεί ως βασικός μοχλός ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του ΔΝΤ, ο ρυθμός παγκόσμιας μεγέθυνσης αναμένεται να διατηρηθεί στο 3,3% το τρέχον έτος, αυξημένος κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τις εκτιμήσεις του Ταμείου τον Οκτώβριο, με το μεγαλύτερο μέρος της αναθεώρησης να προέρχεται από τις ΗΠΑ και την Κίνα. Οι εκτιμήσεις αυτές παραμένουν σχεδόν αμετάβλητες σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν, υποδηλώνοντας ότι η παγκόσμια οικονομία έχει ξεπεράσει τις άμεσες επιπτώσεις του «δασμολογικού σοκ». Η ανθεκτικότητα αυτή αποδίδεται από το ΔΝΤ σε έναν συνδυασμό παραγόντων: τη σχετική αποκλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων, τη μεγαλύτερη του αναμενόμενου δημοσιονομική στήριξη, τις ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες, την ευελιξία του ιδιωτικού τομέα στην προσαρμογή των εφοδιαστικών αλυσίδων, αλλά και τη βελτίωση των πλαισίων οικονομικής πολιτικής, ιδιαίτερα στις αναδυόμενες οικονομίες.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η εκρηκτική άνοδος των επενδύσεων στον τομέα της πληροφορικής και ειδικά στην τεχνητή νοημοσύνη. Παρότι η μεταποιητική δραστηριότητα παραμένει υποτονική, οι επενδύσεις στην τεχνολογία ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ έχουν φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από το 2001, ενισχύοντας σημαντικά τη συνολική επιχειρηματική δραστηριότητα. Αν και η δυναμική αυτή είναι σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένη στις ΗΠΑ, δημιουργεί θετικές διεθνείς διαχυτικές επιδράσεις, κυρίως προς τις ασιατικές οικονομίες με ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό στην τεχνολογία.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ευνοϊκές χρηματοπιστωτικές συνθήκες και τα ισχυρά εταιρικά κέρδη έχουν στηρίξει την άνοδο των χρηματιστηριακών αγορών από τα τέλη του 2022, περίοδο που συνέπεσε με την ευρεία διάδοση των πρώτων εργαλείων γενετικής τεχνητής νοημοσύνης. Ωστόσο, καθώς η επέκταση επιταχύνεται, αυξάνεται και η εξάρτηση από τη χρηματοδότηση μέσω δανεισμού, γεγονός που εντείνει τη μόχλευση και δημιουργεί νέους κινδύνους. Σε περίπτωση που οι αποδόσεις δεν επαληθεύσουν τις προσδοκίες ή αν οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες επιδεινωθούν, οι επιπτώσεις θα μπορούσαν να μεταδοθούν ευρύτερα στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Οι οικονομολόγοι του ΔΝΤ επισημαίνουν ότι η τρέχουσα συγκυρία παρουσιάζει ομοιότητες αλλά και διαφορές με την περίοδο της «φούσκας» του διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990. Αν και οι επενδύσεις στην πληροφορική ως ποσοστό του ΑΕΠ είναι συγκρίσιμες, η άνοδος σήμερα ήταν πιο σταδιακή και οι αποτιμήσεις στηρίζονται σε ισχυρότερα κέρδη. Παρ’ όλα αυτά, η συγκέντρωση της ανόδου σε έναν περιορισμένο αριθμό τεχνολογικών και κυρίως AI-related μετοχών αυξάνει την ευαλωτότητα των αγορών. Επιπλέον, πολλές κρίσιμες εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης δεν είναι εισηγμένες, ενώ η συνολική χρηματιστηριακή κεφαλαιοποίηση ως ποσοστό της οικονομικής παραγωγής είναι σήμερα σημαντικά υψηλότερη από ό,τι στις αρχές της δεκαετίας του 2000, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και μια ηπιότερη διόρθωση θα μπορούσε να έχει αισθητές επιπτώσεις στην κατανάλωση.
Οι κίνδυνοι για τις προοπτικές παραμένουν διττοί. Από τη μία πλευρά, εάν η τεχνητή νοημοσύνη αποδώσει τις αναμενόμενες παραγωγικές βελτιώσεις, θα μπορούσε να ενισχύσει την παγκόσμια ανάπτυξη κατά περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες. Από την άλλη, μια απογοήτευση των επενδυτών και μια διόρθωση στις αποτιμήσεις των τεχνολογικών μετοχών θα μπορούσαν να μειώσουν την παγκόσμια ανάπτυξη έως και 0,4 ποσοστιαίες μονάδες, με ιδιαίτερα έντονες συνέπειες για τις ΗΠΑ και την Ασία και δευτερογενείς επιπτώσεις ακόμη και σε οικονομίες με περιορισμένη έκθεση στον τεχνολογικό τομέα.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, εμπορικών περιορισμών και περιορισμένου δημοσιονομικού χώρου, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής καλούνται σύμφωνα με το ΔΝΤ να ισορροπήσουν ανάμεσα στην αξιοποίηση των ευκαιριών και στη διαχείριση των κινδύνων. Η ενίσχυση της χρηματοπιστωτικής εποπτείας, η προσεκτική άσκηση νομισματικής πολιτικής και οι μεταρρυθμίσεις που θα διασφαλίζουν ότι τα οφέλη της τεχνολογικής προόδου κατανέμονται ευρύτερα στην κοινωνία θεωρούνται κρίσιμες προϋποθέσεις, ώστε η τρέχουσα τεχνολογική άνθηση να μην εξελιχθεί σε έναν ακόμη κύκλο υπερβολών και κρίσης.
