Το σύστημα προσλήψεων στο Δημόσιο συνεχίζει να εξελίσσεται, με το ΑΣΕΠ να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας προσπάθειας εκσυγχρονισμού και επιτάχυνσης των διαδικασιών. Με χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας μέσα στο 2026 και τον επόμενο πανελλήνιο γραπτό διαγωνισμό να προετοιμάζεται για το 2027, το ενδιαφέρον των υποψηφίων παραμένει ιδιαίτερα υψηλό. Την ίδια στιγμή, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, η ενίσχυση της διαφάνειας και η βελτίωση των χρόνων έκδοσης αποτελεσμάτων αποτελούν βασικές προτεραιότητες της Ανεξάρτητης Αρχής.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου, μιλά στο Dnews, για τον σχεδιασμό των επόμενων προκηρύξεων, τις αλλαγές που εξετάζονται για τον γραπτό διαγωνισμό του 2027, αλλά και τις πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την ταχύτερη ολοκλήρωση των διαδικασιών επιλογής προσωπικού.
Παράλληλα, αναλύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το σύστημα, από τη στελέχωση απομακρυσμένων περιοχών μέχρι την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων ψηφιακών υποδομών.
Ο πρόεδρος του ΑΣΕΠ, Θάνος Παπαϊωάννου
Δώστε μας ένα πλάνο για τις επόμενες προκηρύξεις και πότε αναμένεται να έρθουν;
To 2026 θα εκδοθούν προκηρύξεις για περίπου 16.000-16.500 θέσεις. Στο αμέσως προσεχές διάστημα και για τους συμμετέχοντες στον πανελλήνιο γραπτό διαγωνισμό (1Γ/2025) προβλέπεται η έκδοση προκηρύξεων Β΄ σταδίου για 2.628 θέσεις ΤΕ, για περίπου 3.000 θέσεις ΠΕ και περίπου 100 θέσεις Ειδικευμένου Επιστημονικού Προσωπικού. Παράλληλα, θα προκηρυχθούν, μεταξύ άλλων, συνολικά 3.806 θέσεις με σειρά προτεραιότητας στην Υγεία. Θυμίζω ότι ήδη «τρέχουν» οι 1Κ/2026 και 2Κ/2026 για την υγεία και πρόκειται να εκδοθεί και η 4Κ/2026 για 1.654 θέσεις επίσης στην Υγεία. Θα ακολουθήσουν οι προκηρύξεις για την κατάταξη εκπαιδευτικών στην Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Γενική Εκπαίδευση, ενώ αργότερα θα προκηρυχθούν 1.800 θέσεις αποκλειστικά για άτομα με αναπηρία άνω του 50%, 1.700 θέσεις ΥΕ και 2.500 θέσεις ΔΕ.
Τι αλλαγές προβλέπονται για τον γραπτό διαγωνισμό 2027;
Ο διαγωνισμός θα είναι και πάλι ηλεκτρονικός. Η μετάβαση του ΑΣΕΠ στην ψηφιακή εποχή έχει πλέον οριστικό χαρακτήρα. Θα περιλαμβάνει, όπως και ο προηγούμενος, θέματα γνώσεων και δοκιμασίες δεξιοτήτων. Ήδη έχουμε δρομολογήσει σημαντικές βελτιώσεις όπως η αύξηση των θεμάτων γνώσεων από 1.200 σε 2.000. Η διαδικασία διαβούλευσης για τις επιπλέον 800 ερωτήσεις έχει ολοκληρωθεί και σύντομα θα ενσωματωθούν οριστικά στην τράπεζα θεμάτων. Επίσης, δημιουργούμε νέα θέματα δεξιοτήτων ώστε να αποτυπώνεται πληρέστερα το προφίλ κάθε υποψηφίου. Για ενδεχόμενες επιπλέον αλλαγές, θα μπορούμε να μιλήσουμε το φθινόπωρο, καθώς ο διαγωνισμός θα γίνει το 2027. Είναι πρόωρο να δώσω ακριβείς ημερομηνίες, ιδίως όταν η ισχύουσα νομοθεσία προβλέπει, κατά την άποψή μου αδικαιολόγητα, αναστολή διαδικασιών του ΑΣΕΠ σε προεκλογικές περιόδους. Ελπίζω στο μέλλον να επανεξεταστεί η σκοπιμότητα αυτής της αναστολής.
Τι πρωτοβουλίες υπάρχουν για την περαιτέρω επιτάχυνση των αποτελεσμάτων;
Έχουμε ήδη περάσει από την εποχή όπου μια προκήρυξη απαιτούσε κατά μέσο όρο 1,5 χρόνο για την έκδοση οριστικών αποτελεσμάτων, σε μια περίοδο όπου ο μέσος όρος έχει περιοριστεί περίπου στον έναν χρόνο - ακόμη και για προκηρύξεις «μαμούθ» όπως η 8Κ/2024.
Εξαίρεση αποτελούν οι προκηρύξεις στις οποίες ο νομοθέτης προβλέπει αυξημένη μοριοδότηση στη λεγόμενη ειδική εμπειρία καθώς εκεί ο χρόνος ελέγχου είναι διπλάσιος και πλέον του συνήθους. Το έχω επισημάνει επανειλημμένως αλλά είμαι φωνή βοώντος εν τη ερήμω, καθώς οι πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις προς την εκτελεστική και νομοθετική εξουσία για μονιμοποίηση συμβασιούχων - κατά παρέκκλιση από το Σύνταγμα - είναι μεγάλες.
Σε κάθε περίπτωση πιστεύω ότι θα αρχίσουν να λειτουργούν τα αποτελέσματα από τις διατάξεις τόσο της ενίσχυσης της εντοπιότητας όσο και του αποκλεισμού από μελλοντικές διαδικασίες προσλήψεων όσων αρνούνται τον διορισμό τους.
Και βέβαια, έχουμε και την επιδίωξη της διαλειτουργικότητας με την οποία θα αντλούνται αυτόματα τα στοιχεία των υποψηφίων. Δεν είναι εύκολο εγχείρημα, πόσω μάλλον όταν εμπλέκονται πολλοί φορείς. Πιστεύω ότι θα δούμε χειροπιαστά αποτελέσματα αλλά μη μου ζητήσετε να το προσδιορίσω με χρονική ακρίβεια όταν μιλάμε για μια διαδικασία που δεν εξαρτάται μόνο από το ΑΣΕΠ. Πάντως ο στόχος της διαλειτουργικότητας είναι εκεί και πορευόμαστε προς αυτόν. Θα τον πετύχουμε.
Πώς θα καλυφθούν θέσεις σε περιοχές με κρίσιμες ανάγκες, όπως απομακρυσμένα νησιά ή άγονες περιοχές;
Νομίζω ότι σε αυτή την κατεύθυνση θα συμβάλουν δύο βήματα: το πρώτο είναι η νομοθετική διεύρυνση των περιοχών όπου εφαρμόζεται η εντοπιότητα και η ενίσχυση των μορίων που δίδονται γι’ αυτή στο πλαίσιο των γραπτών διαγωνισμών. Το δεύτερο βήμα είναι ότι δεν υπάρχει βάση στον γραπτό διαγωνισμό. Φυσικά η κατάργηση της βάσης συνδέεται κυρίως με τον χαρακτήρα κατάταξης που έχει ο διαγωνισμός αλλά μία θετική παρενέργεια της κατάργησης αυτής είναι ότι σε άγονες περιοχές, όπου συχνά δεν συμπληρωνόταν ο απαιτούμενος αριθμός επιτυχόντων, θα διευκολυνθεί η στελέχωση. Φτάνει βέβαια να υπάρχει ζήτηση για τις θέσεις…
Το ΑΣΕΠ χρησιμοποιεί ήδη ψηφιακές πλατφόρμες για αιτήσεις και διαγωνισμούς. Υπάρχει σχέδιο για περαιτέρω αυτοματοποίηση διαδικασιών (χρήση AI) ώστε να μειωθούν οι χειροκίνητες ενέργειες;
Η τεχνητή νοημοσύνη προσφέρει σημαντικές δυνατότητες και στις διαδικασίες προσλήψεων και εργαζόμαστε ήδη προς την κατεύθυνση της αξιοποίησής της. Πρέπει να θυμίσω όμως ότι αυτό δεν μπορεί να υποκαταστήσει τελείως τον ανθρώπινο παράγοντα ο οποίος και θα πρέπει να λαμβάνει την τελική απόφαση όταν μιλάμε για επιλογή προσώπων. Η προσεχής πενταετία θα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον στον τομέα αυτό. Το ζητούμενο για το ΑΣΕΠ είναι να μεγιστοποιήσει τα οφέλη της τεχνητής νοημοσύνης διατηρώντας ακέραιη την εγγυητική του αποστολή.
Υπάρχει πρόβλεψη για περισσότερες γραπτές εξετάσεις και λιγότερες συνεντεύξεις;
Οι συνεντεύξεις είναι μια διαδικασία προς την οποία είναι καχύποπτη η ελληνική κοινωνία. Τα περιστατικά από την προ-ΑΣΕΠ εποχή έχουν χαραχθεί βαθειά στο συλλογικό μνημονικό της κοινωνίας. Προσωπικά θεωρώ ότι η συνέντευξη είναι μια πολύτιμη διαδικασία και διάφανη (ιδίως με το σύστημα της μαγνητοφώνησης-απομαγνητοφώνησης που έχει καθιερώσει το ΑΣΕΠ) αλλά δεν μπορεί να εφαρμοσθεί σε διαδικασίες με δεκάδες χιλιάδες υποψηφίους. Σήμερα εφαρμόζονται μόνο στο Ειδικό Επιστημονικό Προσωπικό όπου ο αριθμός των θέσεων είναι περιορισμένος. Στις μαζικές διαδικασίες πρόσληψης, το βασικό εργαλείο είναι ο γραπτός διαγωνισμός, ιδίως μέσω των δοκιμασιών δεξιοτήτων, που επιτρέπουν ατομική αξιολόγηση.
Παρά την αύξηση της εμπιστοσύνης των υποψηφίων υπάρχουν φωνές που εκφράζουν ανησυχίες για δυσκολία πρόσβασης λόγω προβλημάτων (πτώση συστήματος, διακοπή υπηρεσιών, τεχνικά προβλήματα). Υπάρχει κάποιο σχέδιο ώστε να επιλυθούν τέτοια προβλήματα;
Τα περιστατικά τεχνικών δυσλειτουργιών έχουν μειωθεί σημαντικά το τελευταίο διάστημα γεγονός που αναγνωρίζουν και οι ίδιοι οι υποψήφιοι. Σε αυτό συνέβαλαν πολλές αλλαγές που έγιναν στο πληροφορικό μας σύστημα και τις υποδομές του ενώ η υλοποιούμενη αυτούς τους μήνες μετάβαση στο G-Cloud θα βελτιώσει ακόμη περισσότερο τα πράγματα. Εξ άλλου, η διαρκής μέριμνά μας για ένα ΑΣΕΠ πιο φιλικό προς τους υποψηφίους αποτυπώθηκε και στον γραπτό διαγωνισμό του καλοκαιριού όπου οι συμμετέχοντες, ανεξαρτήτως εάν τα πήγαν καλά, αναγνώρισαν την οργανωτική αρτιότητα της διαδικασίας.
