Η μακροχρόνια αντιπαράθεση ΗΠΑ - Ιράν εισήλθε σε νέα φάση το Σάββατο. Καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ, αφήνει να εννοηθεί ότι οι επιχειρήσεις μπορεί να διαρκέσουν τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, το Al Jazeera εξετάζει αν η Ουάσιγκτον μπορεί να στηρίξει έναν νέο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και ποιο θα είναι τελικά το κόστος του.
Τι είναι η Επιχείρηση «Epic Fury»
Στις 28 Φεβρουαρίου, ο Τραμπ επιβεβαίωσε σε βίντεο διάρκειας οκτώ λεπτών που αναρτήθηκε στο Truth Social ότι οι ΗΠΑ συμμετείχαν σε αυτό που περιέγραψε ως «μεγάλη επιχειρησιακή δράση» εντός του Ιράν.
Το Πεντάγωνο αργότερα δήλωσε ότι η επιχείρηση ονομάζεται «Epic Fury».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Τραμπ ανέφερε πως στόχος είναι να «διασφαλιστεί ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο». «Θα καταστρέψουμε τους πυραύλους τους και θα ισοπεδώσουμε τη βιομηχανία τους. Θα καταστραφεί ολοσχερώς», είχε πει.
Οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ανέφεραν ότι έχουν πλήξει περισσότερους από 1.250 στόχους στο Ιράν από την έναρξη των επιχειρήσεων το Σάββατο. Σε ξεχωριστή ανακοίνωση, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) δήλωσε ότι έπληξε και κατέστρεψε 11 ιρανικά πλοία.
Η επιχείρηση περιλάμβανε, σύμφωνα με πληροφορίες, αεροπορικές επιθέσεις, πυραύλους κρουζ που εκτοξεύθηκαν από τη θάλασσα και συντονισμένες επιθέσεις σε πυρηνικές εγκαταστάσεις, καθώς και κατά υψηλόβαθμων στελεχών του ιρανικού αμυντικού τομέα.
Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος ηγείτο της χώρας από το 1989, σκοτώθηκε όταν η έδρα του στην Τεχεράνη δέχτηκε πλήγμα, στο πρώτο κύμα επιθέσεων ΗΠΑ-Ισραήλ.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ υποσχέθηκε να συνεχίσει τον πόλεμο όσο χρειαστεί, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να διαρκέσει αρκετές εβδομάδες.
Πόσα έχουν ξοδέψει οι ΗΠΑ από το 2023;
Σύμφωνα με την έκθεση Costs of War 2025 του Πανεπιστημίου Brown, από τις 7 Οκτωβρίου 2023 οι ΗΠΑ έχουν χορηγήσει στο Ισραήλ περίπου 21,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε στρατιωτική βοήθεια.
Επιπλέον, οι Αμερικανοί φορολογούμενοι έχουν χρηματοδοτήσει επιχειρήσεις των ΗΠΑ σε υποστήριξη του Ισραήλ στην Υεμένη, το Ιράν και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, με κόστος 9,65-12,07 δισεκατομμύρια δολάρια.
Συνολικά, οι δαπάνες των ΗΠΑ που συνδέονται με τη σύγκρουση φτάνουν κυμαίνονται από 31,35 έως 33,77 δισ. δολάρια - ο αριθμός συνεχίζει να αυξάνεται.
Ποια όπλα χρησιμοποιούνται στον πόλεμο στο Ιράν
Σύμφωνα με την CENTCOM, η επιχείρηση «Epic Fury» περιλαμβάνει πάνω από 20 συστήματα όπλων στις δυνάμεις αέρος, θάλασσας, ξηράς και αεράμυνας.
Όπως δήλωσε ο Kevin Donegan, πρώην διευθυντής επιχειρήσεων της CENTCOM, στο Al Jazeera: «Ο στόχος των ΗΠΑ και του Ισραήλ είναι να μειώσουν ή να αδρανοποιήσουν όσο πιο γρήγορα μπορούν τις επιθετικές ικανότητες των Ιρανών. Θέλεις να σταματήσεις αυτές τις επιθέσεις ή τουλάχιστον να τις περιορίσεις όσο γίνεται».
Μερικά από τα χρησιμοποιούμενα όπλα περιλαμβάνουν:
Αεροπορική ισχύς:
- Β-1 Bombers
- Β-2 Stealth Bombers: πλήττουν πυρηνικές και στρατιωτικές υποδομές
- F-35 Lightning II & F-22 Raptor: προηγμένα stealth μαχητικά
- Μαχητικά αεροσκάφη F-15: εκτενώς χρησιμοποιημένα· τρία καταστράφηκαν σε ένα περιστατικό πάνω από το Κουβέιτ την 1η Μαρτίου.
- F-16 Fighting Falcon, F/A-18 Super Hornet και A-10: επιβεβαιωμένα όλα για ρόλους επίθεσης και υποστήριξης.
- EA-18G Growler: χρησιμοποιείται για ηλεκτρονική επίθεση και καταστολή εχθρικών αεράμυνας.
- Αεροσκάφη έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου (AWACS): παρέχουν διοίκηση, έλεγχο και διαχείριση πεδίου μάχης.
Συστήματα drones και πυραύλων:
- LUCAS (drones): Η επιχείρηση αυτή σηματοδοτεί την πρώτη χρήση των «χαμηλού κόστους μη επανδρωμένων συστημάτων» ως drones μίας διαδρομής, τα οποία ανασχεδιάστηκαν με βάση ιρανικά πρότυπα.
- MQ-9 Reaper: ενεργά σε ρόλους επιτήρησης και ακριβείας επίθεσης.
- Συστήματα Πυροβολικού Υψηλής Κινητικότητας M-142 (HIMARS): χερσαίο πυροβολικό με ρουκέτες.
- Πύραυλοι Κρουζ Tomahawk: εκτοξεύονται από ναυτικές μονάδες.
Συστήματα αεράμυνας:
- Συστήματα αναχαίτισης πυραύλων Patriot και THAAD (Terminal High Altitude Area Defense): χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και drones.
- Συστήματα αντιμετώπισης drones.
Ναυτική ισχύς:
- Δύο ομάδες αεροπλανοφόρων -υπό την ηγεσία των USS Gerald R Ford και USS Abraham Lincoln: παρέχουν τεράστια θαλάσσια ισχύ.
- P-8 Poseidon: διεξάγει ναυτική περιπολία και αναγνώριση.
- Μεταγωγικά και δεξαμενόπλοια: C-17 Globemaster, C-130 Hercules και διάφορα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού διατηρούν τη ροή στον εφοδιασμό.
Πόσο μπορεί να κοστίσει στις ΗΠΑ ο πόλεμος;
Η πρόβλεψη του συνολικού κόστους είναι δύσκολη. Οι ειδικοί λένε ότι είναι νωρίς για να εκτιμηθεί.
«Το Πεντάγωνο δεν έχει δημοσιεύσει αυτές τις πληροφορίες, επομένως μπορούμε μόνο να κάνουμε εικασίες… Υπάρχουν πολλοί παράγοντες σε εξέλιξη και μπορούμε να εκτιμήσουμε το κόστος των μεμονωμένων οπλικών συστημάτων. Μπορούμε επίσης να εκτιμήσουμε το κόστος των επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένων των ναυτικών», δήλωσε στο Al Jazeera ο Κρίστοφερ Πρίμπλ, ανώτερος ερευνητής στο Stimson Center.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του Anadolu, εκτιμάται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να δαπάνησαν περίπου 779 εκατομμύρια δολάρια τις πρώτες 24 ώρες της επιχείρησης Epic Fury.
Η στρατιωτική προετοιμασία πριν από τα πλήγματα - η οποία περιλάμβανε επανατοποθέτηση αεροσκαφών, ανάπτυξη περισσότερων από δώδεκα ναυτικών πλοίων και κινητοποίηση περιφερειακών δυνάμεων - εκτιμάται ότι κόστισε επιπλέον 630 εκατομμύρια δολάρια.
Σύμφωνα με το Center for New American Security, το κόστος λειτουργίας μιας ομάδας κρούσης αεροπλανοφόρου, όπως του USS Gerald R Ford, ανέρχεται περίπου σε 6,5 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα.
Επίσης, υπάρχουν κόστη που συνδέονται με τις απώλειες εξοπλισμού.
Τουλάχιστον τρία αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη καταρρίφθηκαν στο Κουβέιτ.
Ωστόσο, οι ειδικοί εκτιμούν ότι η μεγαλύτερη ανησυχία ίσως να μην είναι η οικονομική βιωσιμότητα, αλλά τα αποθέματα.
«Από πλευράς κόστους είναι βιώσιμο. Δηλαδή, στις ΗΠΑ έχουμε έναν αμυντικό προϋπολογισμό ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων και υπάρχει αίτημα να αυξηθεί στο 1,5 τρισεκατομμύριο, κάτι που προσωπικά θεωρώ εξωφρενικό, αλλά ο πρόεδρος έχει δεσμευτεί», δήλωσε Κρίστοφερ Πρίμπλ.
«Έτσι, ένα τρισεκατομμύριο δολάρια επαρκεί για πολλά. Το ζήτημα αφορά τα πραγματικά αποθέματα όπλων στο αμερικανικό οπλοστάσιο, ιδιαίτερα τα συστήματα αναχαίτισης, όπως οι Patriot ή οι SM-6, δηλαδή συστήματα που χρησιμοποιούνται για την αναχαίτιση βαλλιστικών πυραύλων».
Ο Κρίστοφερ Πρίμπλ προειδοποιεί ότι οι υψηλοί ρυθμοί αναχαίτισης δεν μπορούν να συνεχιστούν επ’ αόριστον.
«Ο σημερινός ρυθμός δεν μπορεί να συνεχιστεί επ’ αόριστον και πιθανότατα δεν θα μπορούσε να διατηρηθεί για περισσότερο από μερικές εβδομάδες», τόνισε.
Σημείωσε ότι παρόμοιες ανησυχίες είχαν προκύψει και κατά τη διάρκεια της 12ήμερης σύγκρουσης των ΗΠΑ με το Ιράν τον Ιούνιο. Αν και ορισμένα αποθέματα μπορεί να έχουν αναπληρωθεί από τότε, αυτά προορίζονται και για άλλα μέτωπα, π.χ. Ουκρανία.
Πηγή: Al Jazeera
