Προβλήματα στην προσπάθεια της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομικών να θέσει σε λειτουργία το νέο σύστημα προσαρμογής των αντικειμενικών τιμών των ακινήτων στις πραγματικές τιμές της κτηματαγοράς παραδέχθηκε η αρμόδια υφυπουργός Αικ. Παπανάτσιου, μιλώντας στο 18ο Συνέδριο για την Αξιοποίηση της Ακίνητης Περιουσίας Prodexpo.
Η υφυπουργός ξεκαθάρισε εμμέσως πλην σαφώς ότι η εφαρμογή του νέου συστήματος δεν σημαίνει ότι οι σημερινές αντικειμενικές φορολογητέες αξίες των ακινήτων θα μειωθούν σημαντικά σε όλη τη χώρα, αλλά αντιθέτως σε πολλές περιοχές θα αυξηθούν, δεδομένου ότι εξακολουθούν σήμερα να βρίσκονται σε επίπεδα σημαντικά χαμηλότερα από τις εμπορικές τιμές τους! Η κα Παπανάτσιου επεσήμανε εξάλλου ότι η κυβέρνηση δεν έχει εγκαταλείψει το σχέδιό της για την αντικατάσταση του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝ.Φ.Ι.Α.) από έναν άλλο φόρο που θα επιβαρύνει περισσότερο την μεγάλη ακίνητη περιουσία.
Αναφερόμενη στο θέμα της προσαρμογής των αντικειμενικών τιμών στις πραγματικές αξίες των ακινήτων, η κα Παπανάτσιου ανέλυσε διεξοδικά τα πρακτικά προβλήματα που αντιμετωπίζει η αρμόδια Ομάδα Εργασίας για την δημιουργία και τη λειτουργία του νέου συστήματος υπολογισμού των φορολογητέων αξιών των ακινήτων, επισημαίνοντας ότι η μη πραγματοποίηση μεγάλου πλήθους συναλλαγών στην κτηματαγορά δεν επιτρέπει την ορθή αποτύπωση των πραγματικών τιμών τους, καθώς το σύστημα που έχει δημιουργηθεί δεν τροφοδοτείται από επαρκή και αξιόπιστα στοιχεία.
Όπως εξήγησε, συγκεκριμένα, η κα Παπανάτσιου, «παρά τις εγγενείς δυσκολίες, η ομάδα εργασίας που ασχολείται με το έργο αυτό έχει κάνει ήδη πάρα πολλή δουλειά, έχει βρει λύσεις για την δημιουργία και επικοινωνία των βάσεων δεδομένων πολλών διαφορετικών φορέων, έχει λύσει κατά το μεγαλύτερο μέρος δύσκολα νομικά ζητήματα για την προστασία του φορολογικού, τραπεζικού και στατιστικού απορρήτου. Πλέον βρίσκεται στο στάδιο των δοκιμών ώστε να οριστικοποιηθεί το στατιστικό υπόδειγμα, ο αλγόριθμος, που θα μετατρέπει τελικά τα εισερχόμενα δεδομένα σε τιμές ζώνης. Το σύστημα αυτό τροφοδοτείται από τα δεδομένα των πράξεων στα συμβολαιογραφεία, από τα στοιχεία των τραπεζών που στηρίζονται σε φυσικές εκτιμήσεις των ακινήτων και από τα μισθωτήρια συμβόλαια που οδηγούν σε μια οιονεί αξία του ακινήτου.
Ωστόσο η ομάδα εργασίας διαπίστωσε, όπως άλλωστε και η συντονιστική επιτροπή, ότι η κατάσταση στην αγορά ακινήτων είναι τέτοια που δεν επιτρέπει τον αυτόματο υπολογισμό τιμών ζώνης. Στη συντριπτική πλειονότητα των τιμών ζώνης δεν υπάρχουν καθόλου συναλλαγές ενώ σε μεγάλο αριθμό των υπολοίπων οι συναλλαγές είναι πολύ λίγες. Δεν μιλάμε για μια γενική αίσθηση της αγοράς που έχουμε όλοι. Μιλάμε για το αποτέλεσμα της συγκέντρωσης και της ανάλυσης των δεδομένων από τις διαφορετικές πηγές που ανέφερα».
Η υφυπουργός αποκάλυψε ότι αναγκάστηκε να καταφύγει στη δημιουργία τοπικών επιτροπών που θα αναλάβουν το δύσκολο έργο της καταγραφής των πραγματικών τιμών σε όλες τις περιοχές της χώρας όπου ισχύει το σύστημα του αντικειμενικού προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων. Στόχος του υπουργείου είναι οι υφιστάμενες σήμερα τιμές ζώνης ανά τ.μ., οι οποίες χρησιμοποιούνται ως τιμές αφετηρίας για τον υπολογισμό των φορολογητέων αξιών των ακινήτων να αντικατασταθούν από άλλες οι οποίες θα ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα των συνθηκών που επικρατούν σήμερα στην κτηματαγορά. Στο πλαίσιο αυτό, όπως διευκρίνισε η υφυπουργός, η μόνη αλλαγή που σχεδιάζεται να γίνει στην παρούσα φάση είναι η μεταβολή των τιμών ζώνης ενώ οι συντελεστές που αυξομειώνουν τις τιμές αυτές για να οδηγήσουν στον τελικό προσδιορισμό των φορολογητέων αξιών (οι συντελεστές παλαιότητας, επιφανείας, ειδικών συνθηκών, ορόφου, εμπορικότητας κ.λπ.) δεν πρόκειται να αλλάξουν.
Πάντως, η κα Παπανάτσιου προανήγγειλε εμμέσως πλην σαφώς και αυξήσεις αντικειμενικών φορολογητέων αξιών ακινήτων σε πολλές περιοχές της χώρας από τη στιγμή που θα εφαρμοστεί το νέο σύστημα, καθώς, σύμφωνα με τα όσα ανέφερε, δεν ισχύει σε όλη την ελληνική επικράτεια ο κανόνας ότι οι σημερινές αντικειμενικές τιμές είναι χαμηλότερες των εμπορικών τιμών των ακινήτων, αλλά αντιθέτως σε πολλές περιοχές οι εμπορικές τιμές «παραμένουν υψηλότερες από τις αντικειμενικές αξίες»!
Η κα Παπανάτσιου απέφυγε να αναφερθεί στο εάν τελικά το νέο σύστημα προσδιορισμού των φορολογητέων αξιών των ακινήτων θα ισχύσει από την 1η-1-2018, όπως έχει δεσμευθεί η χώρα μας με το επικαιροποιημένο Μνημόνιο ΙΙΙ που υπέγραψε τον περασμένο Ιούνιο, ή εάν στο πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους πιστωτές για την Τρίτη αξιολόγηση, το όλο εγχείρημα θα αναβληθεί εκ νέου.
Η υφυπουργός Οικονομικών αναφέρθηκε και στον ΕΝ.Φ.Ι.Α., επισημαίνοντας ότι: «Η κυβέρνησή μας κλήθηκε να αντιμετωπίσει μια κρίση που άλλοι δημιούργησαν και να διαπραγματευτεί πάνω στη βάση μιας κακής συμφωνίας που βρήκε από τις προηγούμενες κυβερνήσεις. Δικαιωθήκαμε στις επιλογές καθώς βρισκόμαστε πλέον σε απόσταση αναπνοής από την ολοκλήρωση των μνημονίων και το τέλος της επιτροπείας.
Για την επίτευξη του στόχου αυτού και σε ένα περιβάλλον ασύμμετρης διαπραγμάτευσης υποχρεωθήκαμε να αποδεχτούμε τον ΕΝΦΙΑ παρόλο που προγραμματικά ήμασταν και παραμένουμε κάθετα αντίθετοι με τη λογική του.
Στόχος μας είναι ο ΕΝΦΙΑ να αντικατασταθεί με έναν φόρο μεγάλης περιουσίας που θα είναι προοδευτικός. Σε σχέση με τον ΕΝΦΙΑ που παραλάβαμε, έχουμε ήδη αλλάξει το μείγμα υπέρ του προοδευτικού και εις βάρος του αναλογικού μέρους».
