Την υποχρέωση να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ έχουν πλέον εκατοντάδες χιλιάδες αγρότες - είτε κατ' επάγγελμα είτε όχι - που μέχρι πρότινος υπάγονταν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να τηρούν βιβλία, να εκδίδουν φορολογικά στοιχεία (τιμολόγια, αποδείξεις λιανικών συναλλαγών κ.λπ.) και να υποβάλλουν περιοδικές δηλώσεις ΦΠΑ κάθε τρίμηνο, σαν κανονικοί επιχειρηματίες! Ακόμη και γιατροί, δικηγόροι, λογιστές και άλλοι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι οποίοι άσκησαν παράλληλα αγροτική δραστηριότητα το 2016 υποχρεούνται πλέον να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και για την αγροτική τους δραστηριότητα ανεξαρτήτως του ύψους των πωλήσεων αγροτικών προϊόντων που πραγματοποίησαν το 2016 ή των επιδοτήσεων που έλαβαν κατά τη διάρκεια του 2016! Η προθεσμία για την υποβολή των δηλώσεων μετάταξης στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ λήγει σήμερα. Οι δηλώσεις πρέπει να υποβληθούν στα Τμήματα Μητρώου των αρμοδίων Δ.Ο.Υ.. Όσοι από τους παραπάνω υπόχρεους δεν υποβάλουν μέχρι και σήμερα τις δηλώσεις μετάταξης και δεν ενταχθούν εμπρόθεσμα στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, τότε, εφόσον προσέλθουν οι ίδιοι εκπρόθεσμα θα πληρώσουν πρόστιμα της τάξεως των 100 ευρώ έκαστος, ενώ εάν εντοπιστούν κατόπιν φορολογικών ελέγχων θα επιβαρυνθούν με βαρύτατα πρόστιμα ύψους 2.500 ευρώ έκαστος!
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπει αναλυτική εγκύκλιος με οδηγίες για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 47 του ν. 4410/2016 σχετικά με το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ των αγροτών, την οποία εξέδωσε στο τέλος Δεκεμβρίου ο τότε Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Εσόδων Γ. Πιτσιλής και νυν Διοικητής της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γ. Πιτσιλής:
1) Στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ υπάγονται υποχρεωτικά από την 1η-1-2017 όλοι οι αγρότες – κατά κύριο επάγγελμα ή μη κατά κύριο επάγγελμα - οι οποίοι κατά τη διάρκεια του 2016:
α) πραγματοποίησαν πωλήσεις (παραδόσεις) αγροτικών προϊόντων ιδίας παραγωγής προς οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή/και παρείχαν αγροτικές υπηρεσίες προς οποιοδήποτε φυσικό ή νομικό πρόσωπο συνολικής αξίας άνω των 15.000 ευρώ. Ειδικότερα, με τις νέες διατάξεις, στον προσδιορισμό του ορίου των 15.000 ευρώ περιλαμβάνεται το συνολικό ποσό, που προέρχεται από την παράδοση αγροτικών προϊόντων των αγροτών από δική τους αγροτική εκμετάλλευση ή παροχή αγροτικών υπηρεσιών στο πλαίσιο της αγροτικής τους εκμετάλλευσης, όχι μόνο προς άλλους υποκείμενους στο φόρο και προς απαλλασσόμενα πρόσωπα (νοσοκομεία, κλινικές κλπ) αλλά και σε άλλους αγρότες του ειδικού καθεστώτος και σε πρόσωπα μη υποκείμενα στο φόρο (ιδιώτες, ΝΠΔΔ, δημόσιο, δήμοι κλπ), όπως το ποσό αυτό προκύπτει από τα τιμολόγια αγοράς που εκδίδουν στον πωλητή αγρότη οι υποκείμενοι στο φόρο αγοραστές των αγροτικών προϊόντων, καθώς και από τα ειδικά στοιχεία που εκδίδει ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος. Στον προσδιορισμό του ορίου των 15.000 ευρώ λαμβάνονται υπόψη ακόμη και τα "μεροκάματα" του αγρότη για εργασίες στα κτήματα κάποιου άλλου αγρότη, για τα οποία έχουν εκδοθεί εργόσημα!
Π.χ. αγρότης του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, ο οποίος πραγματοποίησε το φορολογικό έτος 2016 χονδρικές πωλήσεις αξίας 13.000 ευρώ καθώς και παροχές αγροτικών υπηρεσιών (με λήψη εργόσημου) αξίας 3.000 ευρώ, ενώ ταυτόχρονα έλαβε επιδοτήσεις 4.000 ευρώ οφείλει να ενταχθεί φέτος στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.
β) έλαβαν επιδοτήσεις οποιουδήποτε είδους συνολικού ύψους άνω των 5.000 ευρώ. Ειδικότερα, ενώ μέχρι πέρυσι λαμβανόταν υπόψη μόνο το ποσό της ενιαίας ενίσχυσης που εισπράχθηκε εντός του προηγούμενου φορολογικού έτους για να διαπιστωθεί η υπέρβαση ή μη του ορίου των 5.000 ευρώ, από φέτος στον προσδιορισμό του ορίου των 5.000 ευρώ από επιδοτήσεις, λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ποσό επιδοτήσεων ή ενισχύσεων κάθε μορφής που πράγματι καταβλήθηκε στον αγρότη εντός του προηγούμενου φορολογικού έτους, έστω και αν στο ποσό αυτό περιέχονται και ποσά επιδοτήσεων ή ενισχύσεων που αφορούν άλλα φορολογικά έτη (χρήσεις). Επιπλέον, στο ποσό των επιδοτήσεων, που λαμβάνεται υπόψη για να διαπιστωθεί εάν ξεπεράστηκε το όριο των 5.000 ευρώ, περιλαμβάνεται οποιοδήποτε ποσό επιδότησης ή ενίσχυσης καταβλήθηκε στον αγρότη, όπως πράσινη ενίσχυση, βασική ενίσχυση, ενίσχυση για γεωργούς νεαρής ηλικίας, συνδεδεμένες ενισχύσεις, εξισωτική, ειδική ενίσχυση για το βαμβάκι κ.λ.π.
Δεν θεωρούνται επιδοτήσεις ή ενισχύσεις και δεν λαμβάνονται υπόψη για τον υπολογισμό του ορίου των 5.000 ευρώ, οι κάθε είδους ενισχύσεις από το κράτος για την πραγματοποίηση επενδύσεων, καθώς και οι αποζημιώσεις που καταβάλλονται από τον ΕΛΓΑ.
γ) άσκησαν παράλληλα με την αγροτική δραστηριότητα οποιανδήποτε άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα (π.χ. ως γιατροί, δικηγόροι, λογιστές, έμποροι προϊόντων σε λαϊκές αγορές, λιανέμποροι ή χονδρέμποροι άλλων προϊόντων και αγαθών, εκμεταλλευτές φωτοβολταϊκών συστημάτων κ.λπ.), ανεξαρτήτως του ύψους του τζίρου που πραγματοποίησαν από την αγροτική δραστηριότητα ή του ύψους των επιδοτήσεων που εισέπραξαν. Ειδικότερα, οι αγρότες οι οποίοι, παράλληλα με την αγροτική εκμετάλλευση, ασκούν και άλλη δραστηριότητα για την οποία υποχρεούνται στην τήρηση λογιστικών βιβλίων (απλογραφικά ή διπλογραφικά), μεταξύ των οποίων και η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η λειτουργία αγροτοτουριστικών μονάδων, υπάγονται υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ για την αγροτική τους εκμετάλλευση, έχοντας όλες τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα που απορρέουν από το καθεστώς αυτό (τήρηση βιβλίων, έκδοση φορολογικών στοιχείων, υποβολή περιοδικών δηλώσεων ΦΠΑ). Η ανωτέρω υποχρέωση αφορά όχι μόνο επαγγελματίες που για την άσκηση της δραστηριότητάς τους υπάγονται σε ΦΠΑ (π.χ. λογιστές) αλλά και επαγγελματίες που απαλλάσσονται από το ΦΠΑ (π.χ. γιατροί, ασφαλιστικοί πράκτορες κ.λ.π). Επίσης, σημειώνεται ότι ως άλλη, κι όχι αγροτική, δραστηριότητα, για την οποία υφίσταται υποχρέωση τήρησης βιβλίων και έκδοσης στοιχειών, θεωρείται και η εκμετάλλευση αγροτικών μηχανημάτων, όπως είναι οι θεριζοαλωνιστικές μηχανές, τα σπαρτικά μηχανήματα που προσαρτώνται σε τρακτέρ, κλπ, επομένως αγρότες οι οποίοι παρέχουν τις εν λόγω υπηρεσίες υποχρεούνται να ενταχθούν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και για την αγροτική τους εκμετάλλευση.
2) Οι αγρότες, καθώς και τα φυσικά πρόσωπα που έχουν ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς Φ.Π.Α. και οι οποίοι πλέον δεν πληρούν τουλάχιστον ένα από τα δύο βασικά κριτήρια για την απαλλαγή τους από την τήρηση βιβλίων και έκδοση στοιχείων (εισέπραξαν εντός του 2016 έσοδα άνω των 15.000 ευρώ από πωλήσεις αγροτικών προϊόντων ή και από παροχή αγροτικών υπηρεσιών ή εισέπραξαν εντός του 2016 πάσης μορφής επιδοτήσεις συνολικού ποσού άνω των 5.000 ευρώ) υποχρεούνται να υποβάλουν μέχρι και σήμερα 30 Ιανουαρίου, στις αρμόδιες Δ.Ο.Υ., δηλώσεις μεταβολής εργασιών (δηλώσεις Μ2), με τις οποίες θα πρέπει να δηλώσουν την ένταξή τους σε κατηγορία βιβλίων και την υπαγωγή τους στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., καθώς και τις δραστηριότητες της αγροτικής τους εκμετάλλευσης.
Τα ανωτέρω πρόσωπα, στην περίπτωση που ασκούν οποιαδήποτε άλλη επιχειρηματική δραστηριότητα για την οποία τηρούν ήδη βιβλία και έχουν ενταχθεί στο κανονικό καθεστώς Φ.Π.Α., ή απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων, θα υποβάλουν την παραπάνω δήλωση, προκειμένου να δηλώσουν επέκταση της δραστηριότητάς τους και στην περίπτωση που για την άλλη δραστηριότητα απαλλάσσονται από την τήρηση βιβλίων, τότε με τη δήλωση μεταβολής οφείλουν να δηλώσουν την υποχρεωτική τήρηση βιβλίων και ένταξη στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, μόνο για την αγροτική τους εκμετάλλευση.
Χρόνος ένταξης στο κανονικό καθεστώς
3) Ως εμπρόθεσμη μετάταξη στο κανονικό καθεστώς οποιουδήποτε υπόχρεου αναφέρεται στις παραπάνω κατηγορίες, θεωρείται αυτή η οποία θα γίνει μέχρι την 30η Ιανουαρίου 2017, δηλαδή μέχρι και σήμερα. Όποιος ενταχθεί εκπρόθεσμα, δηλαδή από αύριο και μετά, θα κληθεί να καταβάλει πρόστιμο 100 ευρώ.
Όσοι αποφασίσουν να μην ενταχθούν, εφόσον εντοπιστούν από έλεγχο θα κληθούν να καταβάλουν πρόστιμα εκπρόθεσμης ένταξης ύψους 2.500 ευρώ έκαστος!
