Στη μη λεκτική επικοινωνία, λίγες κινήσεις έχουν παρερμηνευθεί τόσο συχνά όσο το να αποφεύγει κάποιος το βλέμμα ή να το χαμηλώνει κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης. Για πολλά χρόνια, η συγκεκριμένη συμπεριφορά θεωρούνταν ένδειξη ανασφάλειας, έλλειψης ειλικρίνειας ή υπερβολικής συστολής. Ωστόσο, η ψυχολογία και η γνωστική νευροεπιστήμη δίνουν μια διαφορετική εξήγηση: πολλές φορές, η απομάκρυνση του βλέμματος αποτελεί έναν φυσικό τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος διευκολύνει τη σκέψη και την επεξεργασία πληροφοριών.
Γιατί χαμηλώνουμε το βλέμμα όταν σκεφτόμαστε
Η διατήρηση της οπτικής επαφής απαιτεί σημαντική νοητική προσπάθεια. Το πρόσωπο, οι εκφράσεις και οι μικρές κινήσεις του συνομιλητή μεταφέρουν πλήθος συναισθηματικών πληροφοριών, τις οποίες ο εγκέφαλος καλείται να επεξεργαστεί σε πραγματικό χρόνο. Όταν κάποιος καλείται να απαντήσει σε μια δύσκολη ερώτηση, να θυμηθεί μια συγκεκριμένη πληροφορία ή να διαμορφώσει ένα σύνθετο επιχείρημα, χρειάζεται να διαθέσει περισσότερους νοητικούς πόρους στη μνήμη και τη λογική. Σε αυτές τις περιπτώσεις, το χαμήλωμα του βλέμματος ή η εστίασή του σε ένα ουδέτερο σημείο, όπως το πάτωμα ή το τραπέζι, μπορεί να περιορίσει τους περισπασμούς και να διευκολύνει τη συγκέντρωση.
Με άλλα λόγια, κάποιος μπορεί να απομακρύνει προσωρινά το βλέμμα του όχι επειδή δεν θέλει να επικοινωνήσει, αλλά επειδή προσπαθεί να σκεφτεί καλύτερα πριν απαντήσει σύμφωνα με το eleconomista.es.
Άλλο η συστολή και άλλο η ανάγκη για σκέψη
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι είναι σημαντικό να διακρίνουμε την κοινωνική αμηχανία από τη φυσιολογική ανάγκη νοητικής επεξεργασίας. Υπάρχουν δύο διαφορετικές συμπεριφορές:
- Αποφυγή λόγω ντροπής ή άγχους: Το άτομο αποφεύγει συστηματικά την οπτική επαφή, εμφανίζεται συχνά σφιγμένο και μπορεί να επιθυμεί να ολοκληρώσει γρήγορα τη συζήτηση.
- Προσωρινή απομάκρυνση του βλέμματος για σκέψη: Ο συνομιλητής διατηρεί την οπτική επαφή όσο ακούει, αλλά χαμηλώνει το βλέμμα όταν καλείται να απαντήσει ή χρειάζεται χρόνο για να οργανώσει τις σκέψεις του. Μόλις διαμορφώσει την απάντησή του, επανέρχεται στην οπτική επαφή.
Φυσικά, κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικό τρόπο επικοινωνίας και μια μεμονωμένη κίνηση δεν αρκεί για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα για την προσωπικότητά του.
Η σημασία των μικρών παύσεων στην επικοινωνία
Το να χαμηλώνει κάποιος το βλέμμα για λίγα δευτερόλεπτα δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη αδιαφορίας ή έλλειψης σεβασμού. Αντίθετα, μπορεί να δείχνει ότι επεξεργάζεται προσεκτικά όσα άκουσε και θέλει να δώσει μια πιο ολοκληρωμένη απάντηση. Η ανάγκη για λίγα δευτερόλεπτα περισυλλογής μπορεί να συμβάλει σε πιο ουσιαστικές και προσεγμένες συζητήσεις, τόσο στην προσωπική όσο και στην επαγγελματική ζωή. Γι' αυτό και δεν είναι σωστό να απαιτούμε από τους συνομιλητές μας να διατηρούν αδιάκοπα οπτική επαφή. Οι μικρές παύσεις είναι μέρος της ανθρώπινης επικοινωνίας και αξίζει να γίνονται σεβαστές.
Οι ειδικοί συνιστούν να μην πιέζουμε τους συνομιλητές μας να διατηρούν αδιάκοπη οπτική επαφή. Ο σεβασμός αυτών των σύντομων στιγμών απομάκρυνσης του βλέμματος όχι μόνο βελτιώνει την ποιότητα του διαλόγου και μειώνει το άγχος κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αλλά επιτρέπει επίσης τη δημιουργία πολύ πιο ουσιαστικών, ενσυναισθητικών και καλά τεκμηριωμένων ανταλλαγών απόψεων, τόσο στο προσωπικό όσο και στο επαγγελματικό περιβάλλον.


































