Το να αποφεύγει κάποιος τη βλεμματική επαφή κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης θεωρείται συχνά ένδειξη ντροπαλότητας, αμηχανίας ή ακόμη και αδιαφορίας, ωστόσο, οι ειδικοί στην ψυχολογία υποστηρίζουν ότι η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το φαινόμενο αυτό, όπως αναφέρει το eleconomista, φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο συχνό στην ισπανική κοινωνία, ιδιαίτερα μεταξύ των νεότερων ηλικιών, οι οποίοι καλούνται καθημερινά να επεξεργάζονται τεράστιο όγκο πληροφοριών και ερεθισμάτων.
Δύο διαφορετικοί τρόποι επικοινωνίας
Σχεδόν σε κάθε παρέα μπορεί κανείς να διακρίνει δύο διαφορετικούς τύπους ανθρώπων. Από τη μία πλευρά βρίσκονται όσοι εκφράζονται με άνεση, ξεκινούν συζητήσεις, κάνουν χιούμορ, θυμούνται ιστορίες από το παρελθόν και δεν διστάζουν να βρίσκονται στο επίκεντρο της προσοχής. Για αυτούς, η κοινωνική αλληλεπίδραση αποτελεί μια αυθόρμητη διαδικασία.
Στην αντίθετη πλευρά βρίσκονται εκείνοι που προτιμούν να ακούν περισσότερο παρά να μιλούν. Συμμετέχουν διακριτικά στις συζητήσεις, παρεμβαίνοντας μόνο όταν θεωρούν ότι έχουν κάτι ουσιαστικό να προσθέσουν. Παρατηρούν προσεκτικά το περιβάλλον τους, αναλύουν τις αντιδράσεις των συνομιλητών τους και επιλέγουν με προσοχή τόσο τη στιγμή όσο και τον τρόπο με τον οποίο θα εκφραστούν.
Τι συμβαίνει στον εγκέφαλο όταν αποφεύγουμε το βλέμμα
Σύμφωνα με την ψυχολογία, η αποφυγή της οπτικής επαφής δεν πρέπει να ερμηνεύεται αυτόματα ως ανασφάλεια ή έλλειψη ενδιαφέροντος. Αντίθετα, μπορεί να αποτελεί ένδειξη ότι ο εγκέφαλος εργάζεται εντατικά για να επεξεργαστεί πολλές πληροφορίες ταυτόχρονα.
Την ώρα που κάποιος προσπαθεί να οργανώσει τις σκέψεις του, να επιλέξει τις κατάλληλες λέξεις, να διαχειριστεί τα συναισθήματά του και παράλληλα να αποκωδικοποιήσει τις εκφράσεις και τις αντιδράσεις του συνομιλητή του, ενεργοποιούνται πολλαπλές γνωστικές λειτουργίες.
Σε αυτή τη διαδικασία, η προσωρινή απομάκρυνση του βλέμματος μπορεί να λειτουργήσει ως ένας μηχανισμός αποφόρτισης. Μειώνοντας τα οπτικά ερεθίσματα για λίγα δευτερόλεπτα, ο εγκέφαλος αποκτά περισσότερο «χώρο» για να οργανώσει τις πληροφορίες και να διαμορφώσει μια πιο ολοκληρωμένη απάντηση.
Η διαχείριση του γνωστικού φορτίου
Οι επιστήμονες περιγράφουν αυτή τη συμπεριφορά ως έναν τρόπο διαχείρισης του γνωστικού φορτίου. Πλήθος ερευνών έχει δείξει ότι πολλοί άνθρωποι αποστρέφουν ασυναίσθητα το βλέμμα τους όταν προσπαθούν να ανακαλέσουν πληροφορίες από τη μνήμη, να επιλύσουν ένα σύνθετο πρόβλημα ή να διατυπώσουν μια απαιτητική σκέψη.
Επομένως, το γεγονός ότι κάποιος δεν διατηρεί συνεχώς οπτική επαφή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι ντροπαλός ή αδιάφορος.
Σε αρκετές περιπτώσεις, αποτελεί απλώς έναν φυσικό τρόπο με τον οποίο ο εγκέφαλος μειώνει τη γνωστική πίεση, επιτρέποντας στο άτομο να συγκεντρωθεί καλύτερα και να επικοινωνήσει πιο αποτελεσματικά.































