Το να λέμε «ευχαριστώ» όταν κάποιος μας βοηθά θεωρείται αυτονόητη ένδειξη ευγένειας και καλής ανατροφής. Ωστόσο, σύμφωνα με την ψυχολογία, σε ορισμένες περιπτώσεις η υπερβολική ευγνωμοσύνη ακόμη και για μια μικρή χειρονομία μπορεί να κρύβει κάτι περισσότερο από απλή ευγένεια.
Υπάρχουν άνθρωποι που αισθάνονται την ανάγκη να ευχαριστούν συνεχώς, για το κάθε τι: επειδή κάποιος τους έδωσε κάτι που χρειάζονταν ή τους κράτησε μια θέση ή τους έκανε μια μικρή χάρη. Μια φαινομενικά ασήμαντη βοήθεια μπορεί να τους προκαλέσει έντονο αίσθημα ευγνωμοσύνης.
Με την πρώτη ματιά, αυτό μπορεί να μοιάζει με χαρακτηριστικό ενός ιδιαίτερα ευγενικού ή ευγνώμονος ανθρώπου. Όμως υπάρχει μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην ευγνωμοσύνη και στο αίσθημα χρέους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όταν το «ευχαριστώ» συνοδεύεται από την ανάγκη ανταπόδοσης
Έρευνα από το Tilburg University και το Vrije Universiteit Amsterdam, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Cognition and Emotion, έδειξε ότι η ευγνωμοσύνη και το αίσθημα χρέους δεν είναι ακριβώς το ίδιο συναίσθημα. Η ευγνωμοσύνη ενισχύει περισσότερο τη σύνδεση και την προσέγγιση προς το άτομο που βοηθάει, ενώ το αίσθημα χρέους δημιουργεί την ανάγκη ανταπόδοσης.
Αυτό μπορεί να εξηγεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι δυσκολεύονται να δεχτούν βοήθεια χωρίς να αισθανθούν ότι πρέπει αμέσως να ανταποδώσουν. Ακόμη και μια μικρή χειρονομία μπορεί να τους κάνει να νιώσουν άβολα, επειδή αισθάνονται ότι πλέον «χρωστούν» κάτι στον άλλον.
Η αμοιβαιότητα, βέβαια, αποτελεί φυσιολογικό κομμάτι των ανθρώπινων σχέσεων. Το να ανταποδίδουμε μια χάρη βοηθά στη διατήρηση της ισορροπίας και αποτελεί μέρος των κοινωνικών δεσμών.
Δεν πρέπει να ερμηνεύουμε κάθε συμπεριφορά μεμονωμένα: το να λέει κάποιος «ευχαριστώ» πολλές φορές μπορεί να οφείλεται απλώς στην ανατροφή, την προσωπικότητα ή τη συνήθειά του. Αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία είναι η δυσφορία που μπορεί να προκαλεί η λήψη βοήθειας και η διαρκής ανάγκη να την ανταποδώσει.
Συμπερασματικά, οι άνθρωποι που ευχαριστούν υπερβολικά για μικρές χάρες δεν είναι απλώς «πολύ ευγενικοί» ή ιδιαίτερα ευγνώμονες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, πίσω από αυτή την αντίδραση μπορεί να υπάρχει η ανάγκη να διατηρήσουν την ισορροπία στη σχέση και να αποφύγουν το αίσθημα ότι χρωστούν κάτι στον άλλον.
Με πληροφορίες από clarin.com
