Στις 9 Σεπτεμβρίου όταν και θα ανακοινωθούν από την Ελληνική Στατιστική Αρχή τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Αυγούστου θα καταδειχθεί το σε ποιο βαθμό η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών λειτούργησε ως επιταχυντής του τιμαρίθμου, κάτι που ήδη διαφαίνεται από τα προκαταρκτικά στοιχεία.
Οι πρώτες ενδείξεις δημιουργούν ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα της πρωτοβουλίας. Όπως κατέδειξε το Dnews.gr, από τις 8 Ιουλίου έως τα τέλη Αυγούστου, δηλαδή στο διάστημα που μεσολάβησε από την ανακοίνωση της Εθνικής Πρωτοβουλίας Μείωσης Τιμών μέχρι την εφαρμογή των μειωμένων τιμών στις 31 Αυγούστου, σε σειρά προϊόντων καταγράφηκαν σημαντικές ανατιμήσεις.
Στο δείγμα των 30 προϊόντων που εξέτασε το Dnews.gr εντοπίστηκαν ανατιμήσεις άνω του 20%, του 30% ακόμη και του 40%. Ακόμη πιο ενδεικτικό είναι ότι, παρά τις μειώσεις που ακολούθησαν, τα περισσότερα από τα συγκεκριμένα προϊόντα εξακολουθούν να πωλούνται σήμερα ακριβότερα σε σχέση με την τιμή που είχαν στις 8 Ιουλίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η χρονική «σύμπτωση» με την επιτάχυνση του πληθωρισμού
Η χρονική «σύμπτωση» με την επιτάχυνση του πληθωρισμού είναι αξιοσημείωτη. Την περίοδο κατά την οποία προετοιμαζόταν η εφαρμογή της Πρωτοβουλίας, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός που καταγράφει η Eurostat επιταχύνθηκε στην Ελλάδα από 2,7% τον Ιούλιο σε 3,7% τον Αύγουστο. Με βάση τις μετρήσεις της ΕΛΣΤΑΤ, ο πληθωρισμός είχε ήδη διαμορφωθεί στο 3,4% τον Ιούλιο, ενώ τα στοιχεία του Αυγούστου αναμένεται να δείξουν εάν ξεπέρασε το όριο του 4%.
Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την εκτίμηση ότι, τουλάχιστον κατά το συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, η Πρωτοβουλία όχι μόνο δεν ανέκοψε την ακρίβεια, αλλά συνοδεύτηκε από ανατιμήσεις οι οποίες ενδέχεται να συνέβαλαν στην επιτάχυνση του συνολικού πληθωρισμού. Το κατά πόσο αυτή η επίδραση αποτυπώθηκε και στον γενικό δείκτη τιμών καταναλωτή θα φανεί πληρέστερα με τη δημοσιοποίηση των στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ.
Η σύγκριση των ημερομηνιών είναι αποκαλυπτική. Οι ανατιμήσεις στα προϊόντα που εξετάστηκαν δεν είχαν συντελεστεί μήνες πριν από την κυβερνητική πρωτοβουλία. Στις περισσότερες περιπτώσεις σημειώθηκαν από τις αρχές ή τα μέσα Ιουλίου μέχρι τις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου. Πρόκειται, δηλαδή, για το ίδιο περίπου χρονικό παράθυρο μέσα στο οποίο ο εναρμονισμένος πληθωρισμός αυξήθηκε από το 2,7% του Ιουλίου στο 3,7% του Αυγούστου.
Αποκαλυπτική είναι η διαδρομή των τιμών
Αποκαλυπτική είναι η διαδρομή των τιμών σε συγκεκριμένα προϊόντα λίγο πριν τεθούν σε εφαρμογή οι μειώσεις της 31ης Αυγούστου. Οι ανατιμήσεις που είχαν προηγηθεί ήταν σε αρκετές περιπτώσεις ιδιαίτερα υψηλές: 45,7% σε σαμπουάν, 43,3% σε φυσικό χυμό, 43,2% σε συσκευασμένο τυρί, 34,9% σε συμπυκνωμένο γάλα και 33,2% σε γάλα χωρίς λακτόζη. Στις κάψουλες καφέ η αύξηση έφτασε το 28,1% και στα nuggets κοτόπουλου το 26,7%, ενώ κοντά στο 25% διαμορφώθηκαν οι ανατιμήσεις σε φρυγανιές και σοκολατούχο γάλα. Σε αναψυκτικό η τιμή αυξήθηκε κατά 20,9%. Ακραία είναι η περίπτωση απορρυπαντικού ρούχων, η τιμή του οποίου αυξήθηκε κατά 81,6% μέσα σε διάστημα περίπου ενός μήνα.
Ακόμη πιο ενδεικτική, ωστόσο, είναι η περίπτωση μιας σοκολάτας, καθώς αποτυπώνει ανάγλυφα τι συνέβη μεταξύ της ανακοίνωσης της Πρωτοβουλίας και της εφαρμογής των μειώσεων. Στις 8 Ιουλίου η σοκολάτα πωλούνταν προς 1,92 ευρώ. Στις 29 Αυγούστου η τιμή της είχε φτάσει στα 2,40 ευρώ, έχοντας αυξηθεί ακριβώς κατά 25%. Ακολούθησε μείωση επίσης κατά 25%, η οποία επανέφερε την τιμή στα 1,92 ευρώ.
Με άλλα λόγια, η μείωση κατά 25% δεν κατέστησε το προϊόν φθηνότερο σε σχέση με την τιμή που είχε πριν από την ανακοίνωση της Πρωτοβουλίας. Απλώς εξουδετέρωσε την ανατίμηση κατά 25% που είχε μεσολαβήσει. Μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες η τιμή έκανε έναν πλήρη κύκλο: από τα 1,92 ευρώ στα 2,40 ευρώ και, μέσω της «μείωσης», ξανά στα 1,92 ευρώ.
Στην βάση όλων των παραπάνω τα επίσημα στοιχεία της 9ης Σεπτεμβρίου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Θα δείξουν κατά πόσο το κύμα ανατιμήσεων που καταγράφηκε πριν από την εφαρμογή των μειώσεων είχε αρκετό εύρος ώστε να αφήσει αποτύπωμα στον συνολικό δείκτη τιμών. Αν το δυσμενές σενάριο επιβεβαιωθεί τότε το υπουργείο Ανάπτυξης θα πρέπει να αναγνωρίσει πως η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών απέτυχε πλήρως και πως η συμφωνία κυρίων αγοράς – κυβέρνησης εξ αρχής καταστρατηγήθηκε.
