Οι τιμές της ενέργειας, ο προϋπολογισμός και η Ουκρανία είναι τα βασικά θέματα στην ατζέντα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ. Από αυτά, τα δύο πρώτα φαίνεται να διχάζουν τους ηγέτες και το τρίτο να τους ενώνει, ενώ επίσης θα συζητηθούν μεταξύ άλλων ο υβριδικός πόλεμος της Ρωσίας, αλλά και η μετανάστευση.
Η Σύνοδος Κορυφής στις Βρυξέλλες ξεκινά την Πέμπτη, με την πολυαναμενόμενη συζήτηση για τις τιμές τις ενέργειας που έχουν εκτοξευτεί εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν, καθώς η τιμή του πετρελαίου παραμένει πάνω από τα 100 δολάρια.
Η πρόταση Μητσοτάκη - Μελόνι και οι αντιδράσεις
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι υπό αυξανόμενη πίεση για χειροπιαστή ανακούφιση των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων, ιδιαίτερα καθώς αρχίζει να πέφτει η θερμοκρασία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η Τζόρτζια Μελόνι ήδη έχουν ζητήσει από τις Βρυξέλλες χαλάρωση των δημοσιονομικών κανόνων, προκειμένου οι κυβερνήσεις να μπορέσουν να χρηματοδοτήσουν «προσωρινά και στοχευμένα» μέτρα, για την αντιμετώπιση του ενεργειακού κόστους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ωστόσο, άλλες χώρες ανησυχούν ότι η υπερβολική ευελιξία θα προωθήσει την κατανάλωση ορυκτών καυσίμων και θα αποθαρρύνει τις επενδύσεις για την «πράσινη» μετάβαση, επισημαίνει το Euronews.
Στο μεταξύ έξι χώρες- Αυστρία, Γερμανία, Ιταλία, Πολωνία, Πορτογαλία και Ισπανία- έχουν προτείνει έναν έκτακτο ευρωπαϊκό φόρο στα υπερκέρδη των εταιρειών ενέργειας. Όμως, η ιδέα συνεχίζει να διχάζει και δεν έχει κερδίσει αρκετή υποστήριξη, αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες.
Το plan B της κυβέρνησης
Σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η επιστολή του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία θα παραπεμφθεί στις καλένδες.
Ο πρωθυπουργός πηγαίνει στις Βρυξέλλες με ένα plan B, επί του οποίου δουλεύει παρασκηνιακά εδώ και καιρό ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης. Θα πιέσει τους Ευρωπαίους ηγέτες να δεχθούν ένα μέρος από το 1 δισ. που εξασφάλισε η Ελλάδα από τη ρήτρα διαφυγής στην ενέργεια να το «ρευστοποιήσει» προς όφελος των πολιτών μέσα στον χειμώνα.
Η ρήτρα διαφυγής στην ενέργεια που εγκρίθηκε την περασμένη Παρασκευή δίνει τη δυνατότητα στην Ελλάδα να αξιοποιήσει μέρος των υπερ-πλεονασμάτων που διαθέτει για να προχωρήσει μέχρι το 2028 σε ενεργειακές επενδύσεις και υποδομές. Με την αυστηρή προϋπόθεση τα χρήματα να μην πάνε απευθείας σε στήριξη των πολιτών, αλλά σε έργα.
{https://x.com/EUCouncil/status/2110282113094127968}
Μητσοτάκης: Η στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απαιτεί περισσότερη ευελιξία
Ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα τρία ζητήματα που θα θίξει στη Σύνοδο Κορυφής, μιλώντας στα εγκαίνια της αυτόνομης μονάδας αποθήκευσης ενέργειας της Metlen Energy & Metals και του Ομίλου Καράτζη στις Νέες Καρυές Λάρισας. Αυτά είναι τα μέτρα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, η ανάγκη στήριξης της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και η ναυτιλία.
«Η στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απαιτεί περισσότερη δημοσιονομική ευελιξία», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σημειώνοντας ότι οι ευρωπαϊκοί κανόνες θέτουν «οροφές» δαπανών. «Παραπάνω δημοσιονομική ευελιξία, εάν θα μπορούσε να συμφωνηθεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο, θα μας έδινε τη δυνατότητα για περαιτέρω στοχευμένα και προσωρινά μέτρα τα οποία θα συμπληρώσουν τις εθνικές πρωτοβουλίες», πρόσθεσε.
Δεν αρκούν οι απλές εκκλήσεις να σβήνουμε τα φώτα ή να καταναλώνουμε λιγότερη βενζίνη, τόνισε ο πρωθυπουργός, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα ζητήσουν από την Κομισιόν να εξετάσει συγκεκριμένα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
Για τη στήριξη της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, επεσήμανε: «Ή θα πατήσουμε λίγο φρένο, ώστε να δώσουμε χώρο και χρόνο στη βιομηχανία μας να προσαρμοστεί, να δώσουμε χώρο και χρόνο στην τεχνολογία να μπορέσει να δώσει λύσεις οι οποίες να είναι οικονομικά βιώσιμες ως προς την απανθρακοποίηση ή θα πορευόμαστε μόνοι μας σε έναν κόσμο ο οποίος έχει αλλάξει δραματικά, με έναν βολονταρισμό ότι εμείς θα φτάσουμε πρώτοι στον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας, αλλά στην πορεία θα έχουμε καταστρέψει εκατομμύρια θέσεις εργασίας σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Σε ό,τι αφορά στη ναυτιλία, υπογράμμισε ότι αν επιβληθεί μια πολύ γρήγορη διαδικασία απανθρακοποίησης «αν ουσιαστικά τη φορολογήσουμε για να το κάνουμε αυτό, αυτό το κόστος θα περάσει στον τελικό καταναλωτή, σε μια εποχή που ήδη αντιμετωπίζουμε υψηλό πληθωρισμό».
{https://www.youtube.com/watch?v=qBO6Zo91T5k}
Η πιο δύσκολη στιγμή της Συνόδου Κορυφής
Το απόγευμα της Πέμπτης θα έρθει η ώρα για την πιο δύσκολη συζήτηση της Συνόδου Κορυφής: τον επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ. Μια διαμάχη με φόντο το υψηλό κόστος δανεισμού, κάτι ιδιαίτερα ανησυχητικό στη Γαλλία.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, έχει απευθύνει έκκληση στα κράτη- μέλη να υποχωρήσουν από τις «κόκκινες» γραμμές τους και να καταλήξουν σε συμφωνία έως τα τέλη του χρόνου, προκειμένου το σύνθετο νομοθετικό έργο να έχει ολοκληρωθεί πριν από τον Ιανουάριο του 2028.
Η Ιρλανδία, που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία, έχει καταθέσει πρόταση που μειώνει το αρχικό σχέδιο κατά 141 δισεκατομμύρια ευρώ. Όμως, αυτό το «ψαλίδι» αφορά κυρίως την έρευνα, την τεχνολογία, την κλιματική δράση, την ασφάλεια και την εξωτερική πολιτική, ενώ αφήνει εκτός τη γεωργία και τη συνοχή. Η πρόταση έχει δυσαρεστήσει τους πάντες.
Οι λεγόμενοι «φειδωλοί» της ΕΕ- Αυστρία, Δανία, Φινλανδία, Ολλανδία, Σουηδία και Γερμανία- λένε ότι οι περικοπές πρέπει να είναι βαθύτερες και γενικές. Οι 17 «φίλοι της συνοχής»- Ιταλία, Βουλγαρία, Ρουμανία, Κύπρος, Κροατία, Τσεχία, Εσθονία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Λετονία, Λιθουανία, Μάλτα, Πολωνία, Πορτογαλία, Σλοβενία, Σλοβακία και Ισπανία- λένε το αντίθετο: ότι οι περικοπές είναι ήδη πολύ βαθιές.
Η Κομισιόν προειδοποιεί ότι το όραμά της για έναν εκσυγχρονισμένο, ευέλικτο προϋπολογισμό ήδη διατρέχει πραγματικό κίνδυνο. Επιπλέον, δεν υπάρχει συμφωνία για το ποιοι ευρωπαϊκοί φόροι πρέπει να εγκριθούν, για την είσπραξη πρόσθετων εσόδων. Η σύγκρουση απόψεων και η απροθυμία για συμβιβασμό αποτελούν κακό σημάδι για τη φιλοδοξία του Αντόνιο Κόστα να επιτευχθεί ομόφωνη συμφωνία τον Δεκέμβριο. Η αιφνιδιαστική απόφαση του Πέδρο Σάντσεθ να προκηρύξει πρόωρες εκλογές στην Ισπανία, αποτελεί έναν ακόμα παράγοντα αβεβαιότητας.
Στο ζήτημα του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, η ελληνική θέση είναι ότι απαιτείται ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός που θα απαντά στις νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η έρευνα και η καινοτομία, αλλά αυτές δεν μπορεί να χρηματοδοτηθούν σε βάρος της Πολιτικής Συνοχής και της ΚΑΠ. Η Ελλάδα δεν θα δεχθεί περαιτέρω περικοπές σε αυτούς τους τομείς, ωστόσο, είναι ανοικτή στη συζήτηση για ένα νέο πακέτο ιδίων πόρων -έχει καταθέσει άλλωστε και σχετικές προτάσεις- εφόσον η κατανομή του κόστους δεν θα επιβαρύνει δυσανάλογα τις λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές.
Το θέμα της Κίνας
Την Πέμπτη θα συζητηθεί άλλη μία πιεστική οικονομική πρόκληση: η Κίνα, μετά τις προκαταρκτικές παραχωρήσεις που εξασφαλίστηκαν από το Πεκίνο- για τα υβριδικά και ηλεκτρικά αυτοκίνητα, τις σπάνιες γαίες και την πρόσβαση στην αγορά για ευρωπαϊκές εταιρείες- προκειμένου να αντιμετωπιστεί το εμπορικό έλλειμμα ύψους 1 δισ. ευρώ την ημέρα.
Οι ηγέτες αναμένεται να ζητήσουν από την Κομισιόν να συνεχίσει τον διάλογο με την Κίνα με στόχο τα αποτελέσματα και να «ενισχύσει επειγόντως» τα εμπορικά εργαλεία για αντίποινα εάν χρειαστεί, σύμφωνα με προσχέδιο που επικαλείται το Euronews.
Η στήριξη στην Ουκρανία
Την Παρασκευή η Σύνοδος Κορυφής θα επικεντρωθεί στην Ουκρανία, ενώ το παρών θα δώσει ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, μετά την αιφνιδιαστική συμφωνία του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, για τις εξαγωγές ρωσικού diesel και την άρση των σχετικών αμερικανικών κυρώσεων.
Η εξέλιξη αυτή ταρακούνησε τους Ευρωπαίους και προκάλεσε μια προσπάθεια συσπείρωσης στο πλευρό της Ουκρανίας, προκειμένου να ελεγχθούν οι επιπτώσεις της απόφασης του Τραμπ. Υπάρχει ανησυχία για τις διπλωματικές επιπτώσεις αυτών των υποχωρήσεων, μια περίοδο που η Ρωσία κλιμακώνει τις επιθέσεις της για να αποδεκατίσει την ουκρανική οικονομία, ενόψει του χειμώνα. Το προσχέδιο των συμπερασμάτων της Συνόδου Κορυφής τροποποιήθηκε προκειμένου να συμπεριληφθεί η φράση: «Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λυπάται για την απόφαση των ΗΠΑ να άρουν προσωρινά τις κυρώσεις στο ρωσικό diesel».
Η συζήτηση για τη μετανάστευση θα αποτελέσει το τελευταίο θέμα της Συνόδου Κορυφής. Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι η Ελλάδα είναι από τα πρώτα κράτη μέλη που τόνισε τη σημασία προστασίας των εξωτερικών συνόρων της ΕΕ, ενώ έχει εκφράσει την ικανοποίησή της για την στήριξη της Κομισιόν στην πρότασή της για έναν ευρωπαϊκό μηχανισμό διαχείρισης έκτακτων καταστάσεων μαζικής εισροής ή εργαλειοποίησης της μεταναστευτικής πίεσης.
