Μια δημοσιονομική βοήθεια αποκτά η Ελλάδα μετά την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του αιτήματος για επέκταση της εθνικής ρήτρας διαφυγής στον τομέα της ενέργειας. Ωστόσο, παρά τη θετική διάσταση της απόφασης, για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που βρίσκονται αντιμέτωπα με τις συνέπειες της ενεργειακής κρίσης, δεν προκύπτει κάποια άμεση αλλαγή.
Η απόφαση επιτρέπει στη χώρα να προχωρήσει σε επενδύσεις που αναμένεται να προσεγγίσουν το 1 δισ. ευρώ έως το 2028, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ανθεκτικότητας και τη σταδιακή μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
Παρεμβάσεις με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα
Πρόκειται, όμως, για παρεμβάσεις με μεσοπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι οποίες δεν μεταφράζονται αυτομάτως σε χαμηλότερους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος ή σε άμεση οικονομική στήριξη των καταναλωτών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το βασικό στοιχείο της ευρωπαϊκής απόφασης είναι ότι διευρύνονται τα δημοσιονομικά περιθώρια για συγκεκριμένες επενδυτικές δαπάνες. Δεν πρόκειται, δηλαδή, για ένα νέο πακέτο έκτακτων επιδοτήσεων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στον σχεδιασμό που παρουσιάστηκε δεν περιλαμβάνονται άμεσες παρεμβάσεις στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, οριζόντιες επιδοτήσεις λογαριασμών ή συγκεκριμένα μέτρα αντιστάθμισης του αυξημένου ενεργειακού κόστους.
Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές που δυσκολεύονται να ανταποκριθούν στις ενεργειακές τους υποχρεώσεις δεν μπορούν να αναμένουν άμεση οικονομική ελάφρυνση ως αποτέλεσμα της συγκεκριμένης έγκρισης.
Αντίστοιχα, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, για τις οποίες το ενεργειακό κόστος αποτελεί σημαντικό παράγοντα λειτουργικών δαπανών, δεν αποκτούν κάποια άμεση προστασία απέναντι στις διακυμάνσεις των τιμών.
Η ουσιαστική επίδραση των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων θα εξαρτηθεί από τον χρόνο ενεργοποίησης των προγραμμάτων, την ταχύτητα υλοποίησης των έργων και τη δυνατότητα συμμετοχής των δικαιούχων.
Πού θα κατευθυνθούν οι επενδύσεις
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, προβλέπεται νέο πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ύψους 200 εκατ. ευρώ, καθώς και πανελλαδικό πρόγραμμα εγκατάστασης αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων, επίσης ύψους 200 εκατ. ευρώ, που θα αφορά 100.000 δικαιούχους.
Επιπλέον, προγραμματίζεται ειδική δράση ύψους 50 εκατ. ευρώ για 10.000 δικαιούχους στη Δυτική Μακεδονία και τη Μεγαλόπολη, με παρεμβάσεις ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών.
Στις σχεδιαζόμενες επενδύσεις περιλαμβάνονται ακόμη η ενεργειακή αναβάθμιση 109 δημόσιων και πανεπιστημιακών κτιρίων, προϋπολογισμού 117 εκατ. ευρώ, και 246 σχολικών μονάδων, ύψους 45 εκατ. ευρώ.
Προβλέπονται επίσης 50 εκατ. ευρώ για τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα στη βιομηχανία, 320 εκατ. ευρώ για σιδηροδρομικά έργα και 20 εκατ. ευρώ για σταθμούς φόρτισης λεωφορείων.
Δημοσιονομική ευελιξία, όχι άμεση χρηματοδότηση των καταναλωτών
Η έγκριση της Κομισιόν επιτρέπει την εξαίρεση συγκεκριμένων δαπανών από το όριο αύξησης των καθαρών πρωτογενών δαπανών, έως 0,3% του ΑΕΠ ετησίως και 0,6% σωρευτικά μέχρι το 2028.
Οι επενδύσεις θα χρηματοδοτηθούν από εθνικούς πόρους, ενώ εξακολουθούν να προσμετρώνται στο πρωτογενές αποτέλεσμα και στο δημόσιο χρέος.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης υποστήριξε ότι η απόφαση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για κρίσιμες επενδύσεις που θα μειώσουν το ενεργειακό κόστος και θα ενισχύσουν την αυτονομία της χώρας.
Τέλος, σημείωσε ότι διατηρείται η δυνατότητα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων όταν οι συνθήκες το απαιτούν.
