Οι ελέφαντες της αφρικανικής σαβάνας στη νότια Τανζανία διαθέτουν μια ασυνήθιστη συνήθεια: σκαρφαλώνουν σε βουνά. Έως και 1.000 από αυτά τα παχύδερμα περνούν μέρος του χρόνου τους στα Όρη Udzungwa, περιδιαβαίνοντας σε απόκρημνες πλαγιές που καλύπτονται από πυκνό τροπικό δάσος.
«Παντού πηγαίνουν», δηλώνει ο Trevor Jones από το Πρόγραμμα Ελεφάντων της Νότιας Τανζανίας (STEP). «Μπορούν να διαχειριστούν εκπληκτικά απόκρημνες κλίσεις, φτάνοντας στο σημείο την εποχή των βροχών να κάθονται και να τσουλάνε με την πλάτη όταν η πλαγιά είναι πολύ απότομη».
Ορισμένοι πληθυσμοί, ωστόσο, μεταναστεύουν τακτικά προς τα ανατολικά, διασχίζοντας την πυκνοκατοικημένη κοιλάδα Kilombero προς τη σαβάνα του Εθνικού Πάρκου Nyerere. Πριν από πενήντα χρόνια, η περιοχή αυτή φιλοξενούσε ένα πυκνό πεδινό δάσος. Έκτοτε, η αποψίλωση και η μετατροπή της κοιλάδας σε γεωργική γη δημιούργησαν σοβαρές συγκρούσεις μεταξύ των αγροτών και των ελεφάντων που ακολουθούσαν τις αρχαίες μεταναστευτικές τους διαδρομές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η λύση απαιτούσε χρόνο και συντονισμό: Έπειτα από επτά χρόνια εργασιών, εκατοντάδες συναντήσεις και τη συνεργασία του STEP με τοπικούς φορείς, η κυβέρνηση της Τανζανίας αναγνώρισε επίσημα τον Απρίλιο του 2025 τον Διάδρομο Άγριας Ζωής Nyerere-Udzungwa (NUWC). Πρόκειται για τον πρώτο προστατευόμενο διάδρομο άγριας ζωής στη χώρα, σχεδιασμένο να αποτρέπει την είσοδο των ελεφάντων στις καλλιέργειες.
Ο διάδρομος έχει πλάτος μόλις 200 μέτρα και εκτείνεται σε μήκος περίπου 14 χιλιομέτρων. Η χάραξή του επιλέχθηκε σε συνεργασία με τις τοπικές κοινότητες, ενώ 368 ιδιοκτήτες γης αποζημιώθηκαν με περίπου 2,2 δισεκατομμύρια τανζανικά σελίνια (880.000 δολάρια τότε) για να παραχωρήσουν τμήματα της γης τους. Σημαντική υποστήριξη στο έργο προσφέρουν οργανώσεις όπως η Fondazione Capellino, η Saving Nature και το Ίδρυμα Hempel.
Για να διασφαλιστεί η αποτελεσματικότητα του διαδρόμου, το STEP εγκατέστησε 59 κάμερες παρακολούθησης σε συνεργασία με τη Lion Landscapes. Τα στοιχεία αποκάλυψαν ότι μέσα σε 15 μήνες, τουλάχιστον 1.440 θηλαστικά χρησιμοποίησαν το πέρασμα, εκ των οποίων οι 529 ήταν ελέφαντες. Στο καταγεγραμμένο ζωικό κεφάλαιο περιλαμβάνονται επίσης αντιλόπες, βούβαλοι, αγριόγατες σερβάλ, ασβοί-μελισσοφάγοι και μαϊμούδες Sykes.
Παράλληλα, οι προσπάθειες επικεντρώνονται στην αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος. Σε συνεργασία με τη Reforest Africa, οι κάτοικοι έχουν φυτέψει 100.000 αυτοφυή δέντρα 30 διαφορετικών ειδών, με στόχο την αναδάσωση και την προσέλκυση ειδών που συμβάλλουν στη διασπορά των σπόρων.
Το εγχείρημα, πάντως, αντιμετωπίζει ορισμένες προκλήσεις: Οι ελέφαντες αποφεύγουν προς το παρόν μια ειδικά κατασκευασμένη υπόγεια διάβαση κάτω από κεντρικό δρόμο, ενώ έργα, όπως η ανέγερση νέου πρατηρίου καυσίμων χωρίς περιβαλλοντική μελέτη, απειλούν τη λειτουργικότητα του διαδρόμου.
Σε κάθε περίπτωση, η ενεργός συμμετοχή των κατοίκων, οι οποίοι λειτουργούν ως φύλακες της φύσης, προσφέρει αισιοδοξία για τη μακροπρόθεσμη επιτυχία του εγχειρήματος και την προστασία της τοπικής βιοποικιλότητας.
Πηγή: goodgoodgood.co
