Ο Λέοναρντ Κοέν έβαλε τις δύο πόλεις στο ίδιο τραγούδι. Η πολιτική τις φέρνει τώρα στην ίδια συζήτηση. Πρώτα, η Νέα Υόρκη εξέλεξε δήμαρχο τον Ζοχράν Μαμντάνι, έναν δημοκρατικό σοσιαλιστή που έκανε το κόστος ζωής στην πόλη κεντρικό ζήτημα της προεκλογικής του εκστρατείας. Τώρα, το Die Linke αναδείχθηκε πρώτη δύναμη στο Βερολίνο με ένα πρόγραμμα που επίσης δίνει έμφαση στη στέγαση και τους νέους.
Οι ομοιότητες παραπέμπουν σε μια Αριστερά των πόλεων που επιστρέφει στο προσκήνιο και ανακτά την πρωτοβουλία. Οι διαφορές, όμως, θέτουν το ερώτημα μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η δυναμική.
Ο Μαμντάνι κέρδισε τη δημαρχία. Η Ελίφ Εράπλ έφερε το κόμμα της στην πρώτη θέση σε ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο. Από τη μία περίπτωση στην άλλη μεσολαβούν συμμαχίες, διαπραγματεύσεις και, κυρίως, η δυνατότητα να μετατραπούν οι προεκλογικές υποσχέσεις σε κυβερνητικές αποφάσεις.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όταν το ενοίκιο καθορίζει ποιος μένει στην πόλη
Η πιο άμεση σύνδεση ανάμεσα στη Νέα Υόρκη και το Βερολίνο βρίσκεται κάθε μήνα... στο πορτοφόλι των κατοίκων τους.
Η στεγαστική κρίση μετατρέπει την ιδεολογική συζήτηση σε ζήτημα καθημερινής επιβίωσης: πόσο κοστίζει να μένει κανείς στην πόλη, πόσο μακριά από τη δουλειά του αναγκάζεται να ζει και πόσο από το εισόδημά του απορροφάται από το κόστος στέγασης, αφήνοντας ελάχιστα για τα υπόλοιπα έξοδα του μήνα. Μια πόλη μπορεί να προσφέρει ευκαιρίες και, ταυτόχρονα, να γίνεται απρόσιτη για όσους θέλουν να τις αξιοποιήσουν.
Ο Μαμντάνι έκανε το «πάγωμα» των ενοικίων κεντρικό σύνθημα της εκστρατείας του. Τον Ιούνιο, η αρμόδια υπηρεσία της Νέας Υόρκης που καθορίζει τις αυξήσεις των ενοικίων ενέκρινε το μέτρο για περίπου ένα εκατομμύριο κατοικίες, με εφαρμογή στις αντίστοιχες ανανεώσεις μισθώσεων από τον Οκτώβριο του 2026. Έτσι, μια προεκλογική υπόσχεση άρχισε να μετατρέπεται σε δημόσια πολιτική.
Στο Βερολίνο, ανάλυση του ZDF αναδεικνύει τα ενοίκια και την αγορά ακινήτων σε σημαντικότερο εκλογικό ζήτημα, ενώ το Die Linke είναι το κόμμα που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων ως προς την αντιμετώπισή του. Το κόμμα έχει επίσης υποστηρίξει τη μεταφορά κατοικιών που ανήκουν σε μεγάλους ιδιοκτήτες σε συλλογική ιδιοκτησία - μια διαφορετική και βαθύτερη παρέμβαση από το πάγωμα συγκεκριμένων ενοικίων.
Η πολιτική σύνδεση των δύο περιπτώσεων μπορεί να συνοψιστεί ως εξής: το δικαίωμα να μπορείς να συνεχίσεις να ζεις στην πόλη μετατρέπεται σε πολιτική πρόταση για το μέλλον.
Οι νέοι πρωταγωνιστούν και στις δύο εκλογικές αναμετρήσεις
Παρόμοια εικόνα καταγράφεται και στους νέους ψηφοφόρους, αν και τα ποσοστά δεν προσφέρονται για άμεσες συγκρίσεις.
Το ερευνητικό κέντρο CIRCLE του Πανεπιστημίου Tufts υπολόγισε ότι το 75% των ψηφοφόρων ηλικίας 18 έως 29 ετών στήριξε τον Μαμντάνι. Η ανάλυσή του, που βασίστηκε σε exit polls, ανέδειξε τους νέους ως την ηλικιακή ομάδα με τη μεγαλύτερη υποστήριξη προς τον υποψήφιο. Στις νέες γυναίκες, το ποσοστό έφτασε το 82%.
Στο Βερολίνο, η Forschungsgruppe Wahlen καταγράφει σχεδόν 50% στήριξη στο Die Linke μεταξύ των ψηφοφόρων κάτω των 30 ετών, με ακόμη μεγαλύτερη υποστήριξη από τις γυναίκες: 55%, έναντι 40% στους άνδρες. Τα δημογραφικά δεδομένα και οι εκλογικές αναμετρήσεις είναι διαφορετικά, όμως και στις δύο περιπτώσεις καταγράφεται ιδιαίτερη δυναμική στους νεότερους ψηφοφόρους.
Τα στοιχεία αυτά αμφισβητούν την άποψη ότι η στροφή των νέων προς τη Δεξιά αποτελεί αναπόφευκτη εξέλιξη. Αντίθετα, δείχνουν ότι η στάση τους διαμορφώνεται σεμεγάλο βαθμό από τις συνθήκες και το πολιτικό πλαίσιο: ποιος καταφέρνει να εκφράσει τις ανησυχίες αυτής της γενιάς και να δώσεις πειστικές απαντήσεις στα ζητήματα που την απασχολούν.
Διαφορετικοί δρόμοι
Ο Μαμντάνι κατέβηκε στις δημοτικές εκλογές ως υποψήφιος των Δημοκρατικών, έχοντας προηγουμένως αμφισβητήσει την πολιτική κατεύθυνση του συγκεκριμένου χώρου. Τον Νοέμβριο του 2025 επικράτησε του Άντριου Κουόμο, ο οποίος κατέβηκε ως ανεξάρτητος, και του Ρεπουμπλικανού Κέρτις Σλίβα.
Το Die Linke δρα ως αυτόνομο κόμμα και ανταγωνίζεται τους Σοσιαλδημοκράτες και τους Πράσινους. Η ενίσχυσή του μπορεί να εδραιώσει την πρωτοκαθεδρία του στον χώρο της Αριστεράς, αποδυναμώνοντας εκλογικά τα κόμματα με τα οποία θα χρειαστεί στη συνέχεια να διαπραγματευτεί.
Πρόκειται για μια σημαντική διαφορά. Στη Νέα Υόρκη, η μάχη για το ποιος θα εκπροσωπήσει το προοδευτικό εκλογικό σώμα δόθηκε στο πλαίσιο της διεκδίκησης του χρίσματος των Δημοκρατικών. Στο Βερολίνο, η ίδια μάχη συνεχίζεται μετά την καταμέτρηση των ψήφων, γύρω από το τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Το Die Linke υπερδιπλασίασε τα ποσοστά που είχε πετύχει το 2023, ωστόσο απέχει πολύ από το να μπορεί να κυβερνήσει μόνο του.
Με βάση την προβλεπόμενη κατανομή των εδρών, είναι δυνατός ένας κυβερνητικός συνασπισμός του Die Linke με τους Πράσινους και το SPD, ο οποίος θα διέθετε 77 έδρες, έναντι 66 που απαιτούνται για την πλειοψηφία.
Το παράδοξο είναι εμφανές: η Εράπλ μπορεί να κέρδισε καθαρά τις εκλογές αλλά να χρειάζεται τη συμφωνία άλλων κομμάτων για να μετατρέψει την εκλογική της νίκη σε κυβέρνηση.
Μια εκλογική νίκη δεν αποτελεί λευκή επιταγή
Υπάρχει και ένα ακόμη στοιχείο που μετριάζει μια υπερβολικά ενθουσιώδη ανάγνωση του εκλογικού αποτελέσματος. Η ανάλυση της Forschungsgruppe Wahlen καταγράφει βαθιά δυσαρέσκεια μεταξύ των Βερολινέζων: το 45% θεωρεί ότι κανένα κόμμα δεν είναι κατάλληλο για να λύσει τα προβλήματα της πόλης. Μόλις το 37% πιστεύει, επίσης, ότι η απαλλοτρίωση των μεγάλων στεγαστικών εταιρειών θα έλυνε τα προβλήματα της αγοράς ακινήτων.
Η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στο ζήτημα της στέγασης δεν ισοδυναμεί με πλειοψηφική στήριξη σε όλα τα μέτρα που προτείνονται. Ούτε δύο εκλογικές νίκες σε μεγάλες πόλεις αρκούν για να τεκμηριώσουν μια ευρύτερη πολιτική μετατόπιση.
Αναδεικνύουν, ωστόσο, μια ευκαιρία: μια Αριστερά που συνδέει την πολιτική της ταυτότητα με τα προβλήματα της καθημερινότητας μπορεί να διευρύνει την επιρροή της. Το ενοίκιο, οι μετακινήσεις και η δυνατότητα να χτίσει κανείς μια σταθερή ζωή είναι ζητήματα που φέρνουν την πολιτική πιο κοντά στην καθημερινότητα των πολιτών.
Ο Μαμντάνι βρίσκεται ήδη αντιμέτωπος με τη δοκιμασία της διακυβέρνησης και της υλοποίησης των δεσμεύσεών του. Η Εράπλ πρέπει πρώτα να εξασφαλίσει την πλειοψηφία που θα της επιτρέψει να κάνει τα επόμενα βήματα. Από τη Νέα Υόρκη ως το Βερολίνο διατυπώνεται η ίδια υπόσχεση: η ζωή σε μια μεγάλη πόλη δεν πρέπει να αποτελεί προνόμιο.
Η επιτυχία θα μετρηθεί από το πόσοι κάτοικοι θα μπορούν να παραμείνουν στην πόλη.
Με πληροφορίες από democrata.es
