Σε πρωτοφανή επίδειξη λαϊκής δυσαρέσκειας εξελίχθηκαν οι διαδηλώσεις που πραγματοποιήθηκαν το Σάββατο στα Τίρανα, με δεκάδες χιλιάδες πολίτες να κατακλύζουν τους δρόμους της αλβανικής πρωτεύουσας, στη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα κινητοποίηση κατά του σχεδίου κατασκευής πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της, Τζάρεντ Κούσνερ.
Η χθεσινή συγκέντρωση ήταν η 35η κατά σειρά από τα τέλη Μαΐου, όταν ξεκίνησε το κύμα διαμαρτυριών με αφορμή τα σχέδια αξιοποίησης της προστατευόμενης περιοχής του Ζβέρνετς, στη νοτιοδυτική Αλβανία. Ωστόσο, το ζήτημα έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας περιβαλλοντικής διαμαρτυρίας, μετατρεπόμενο σε ευρύτερη έκφραση αγανάκτησης απέναντι στην κυβέρνηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα, με βασικά αιτήματα τη διαφάνεια, την καταπολέμηση της διαφθοράς και ακόμη και την παραίτησή του.
Η «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο»
Το κίνημα έχει λάβει την ονομασία «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο», εμπνευσμένη από τα χαρακτηριστικά αποδημητικά πτηνά που φιλοξενούνται στην προστατευόμενη λιμνοθάλασσα της περιοχής, η οποία απειλείται, σύμφωνα με τους διαδηλωτές, από την κατασκευή του γιγαντιαίου τουριστικού έργου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αυτό που ξεκίνησε ως η «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο» έχει μετατραπεί σε ευρεία λαϊκή δυσαρέσκεια. Η απουσία διαφάνειας και η αλαζονεία της κυβέρνησης έχουν εξαντλήσει την κοινωνία. Ο πρωθυπουργός πρέπει να φύγει», δήλωσε στο AFP η διαδηλώτρια Αλκέτα Αντέμι.
Έργο 4,6 δισ. δολαρίων στο επίκεντρο των αντιδράσεων
Το επενδυτικό σχέδιο, προϋπολογισμού περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων, προβλέπει την ανάπτυξη πολυτελών τουριστικών εγκαταστάσεων στην ακτογραμμή της Αδριατικής, καθώς και τη μετατροπή του ακατοίκητου νησιού Σαζάν – πρώην άκρως απόρρητης στρατιωτικής βάσης της κομμουνιστικής περιόδου – σε κορυφαίο διεθνή τουριστικό προορισμό.
Οι πολέμιοι του έργου υποστηρίζουν ότι η επένδυση θα προκαλέσει ανεπανόρθωτες περιβαλλοντικές επιπτώσεις, απειλώντας το ευαίσθητο οικοσύστημα της περιοχής και ιδιαίτερα τη λιμνοθάλασσα που αποτελεί βασικό σταθμό για τη μετανάστευση χιλιάδων πτηνών.
Το σχέδιο είχε προκαλέσει αντιδράσεις ήδη από το 2024, όταν παρουσιάστηκε για πρώτη φορά, όμως η ένταση κορυφώθηκε στα τέλη Μαΐου, μετά την εμφάνιση συρματοπλεγμάτων, εκσκαφέων και εργασιών στις παρακείμενες παραλίες.
Επεισόδια έξω από το κοινοβούλιο
Οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται σε καθημερινή βάση στα Τίρανα, ενώ δύο φορές μέσα στην εβδομάδα μεγάλα πλήθη συγκεντρώθηκαν έξω από το αλβανικό κοινοβούλιο, επιχειρώντας να εμποδίσουν την είσοδο βουλευτών.
Η κατάσταση κλιμακώθηκε όταν εκατοντάδες διαδηλωτές έσπασαν τον αστυνομικό κλοιό, οδηγώντας σε συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας.
Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και αντλιών νερού υψηλής πίεσης για να διαλύσει το πλήθος, ενώ διαδηλωτές απάντησαν πετώντας αυγά, πέτρες και διάφορα αντικείμενα προς τους αστυνομικούς.
Σύμφωνα με τις αρχές, 15 αστυνομικοί τραυματίστηκαν, ενώ πραγματοποιήθηκαν 25 συλλήψεις. Παράλληλα, 19 διαδηλωτές εξακολουθούν να κρατούνται, γεγονός που προκάλεσε νέο κύμα αντιδράσεων, με το πλήθος να φωνάζει συνθήματα όπως «Απελευθερώστε τα παιδιά».
Παρέμβαση οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων
Το Albanian Helsinki Committee (AHC) εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της έντασης, υπογραμμίζοντας ότι η ατομική βία δεν μπορεί να δικαιολογήσει τη δυσανάλογη χρήση αστυνομικής δύναμης.
Η οργάνωση κατήγγειλε χρήση δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση, χτυπήματα με γκλομπ και υπερβολική βία εις βάρος διαδηλωτών, ζητώντας τη διενέργεια άμεσης και ανεξάρτητης έρευνας για τα επεισόδια.
«Η Αλβανία δεν πωλείται»
Οι περισσότεροι συμμετέχοντες επέμειναν στον ειρηνικό χαρακτήρα των κινητοποιήσεων, κρατώντας πανό με συνθήματα όπως: «Η Αλβανία δεν πωλείται» και «Καταργήστε τον νόμο για τις προστατευόμενες περιοχές», καταγγέλλοντας ότι η σχετική νομοθεσία άνοιξε τον δρόμο για την επίσπευση των επενδύσεων.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσαν τα τεράστια ροζ φλαμίνγκο που κρατούσαν οι διαδηλωτές, καθώς και μια μεγάλη τσιμεντένια τούρτα που μετέφεραν μέχρι την έδρα της κυβέρνησης, σατιρίζοντας τα 62α γενέθλια του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
Στις κινητοποιήσεις συμμετείχαν και πολλοί Αλβανοί της διασποράς. Ανάμεσά τους ήταν και η Τζέκου Σένα, η οποία ταξίδεψε από τον Καναδά για να λάβει μέρος στη διαμαρτυρία.
«Δεν είμαστε κατά των ξένων επενδύσεων. Είμαστε υπέρ της αξιοπρέπειας, του σεβασμού, της διαφάνειας και εναντίον ενός μοντέλου ανάπτυξης που βλάπτει το δημόσιο συμφέρον», δήλωσε χαρακτηριστικά στο AFP.
