Το ενδεχόμενο επιβολής τελών διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ εξετάζει το Ιράν, σύμφωνα με δηλώσεις Ιρανού πρέσβη, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ειδικής μεταχείρισης για χώρες που διατηρούν φιλικές σχέσεις με την Τεχεράνη.
Η ανακοίνωση αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο τη συζήτηση γύρω από έναν από τους πιο κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους παγκοσμίως, από τον οποίο διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
«Τέλη για υπηρεσίες» και όχι διόδια
Όπως δήλωσε ο Ιρανός πρέσβης στο Πεκίνο, Αμπντολρεζά Ραχμανί Φαζλί, το Ιράν, σε συνεργασία με το Ομάν, επεξεργάζεται νέο πλαίσιο ρύθμισης της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Τεχεράνη θα επιβάλει «τέλη για παρεχόμενες υπηρεσίες», τα οποία δεν θα χαρακτηρίζονται ως κλασικά διόδια, αλλά θα αφορούν την ασφάλεια της διέλευσης, την παρακολούθηση των πλοίων και την αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την έντονη θαλάσσια κυκλοφορία.
Ειδικό καθεστώς για «φιλικές χώρες»
Ιδιαίτερη σημασία έχει η αναφορά ότι θα υπάρξει «ειδική μεταχείριση» για χώρες που στάθηκαν φιλικά προς το Ιράν σε δύσκολες περιόδους, χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ποιες χώρες θα εντάσσονται σε αυτή την κατηγορία ή ποια θα είναι τα κριτήρια.
Η πρόβλεψη αυτή εκτιμάται ότι μπορεί να δημιουργήσει διαφοροποιημένο καθεστώς στη διέλευση από τα Στενά, τα οποία αποτελούν στρατηγικό σημείο για τη διεθνή ενεργειακή αγορά.
Στρατηγική σημασία των Στενών
Τα Στενά του Ορμούζ αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές «αρτηρίες» του πλανήτη, καθώς από το συγκεκριμένο σημείο διέρχεται καθημερινά τεράστιος όγκος πετρελαίου και φυσικού αερίου που κατευθύνεται προς αγορές της Ασίας, της Ευρώπης και της Αμερικής.
Οποιαδήποτε αλλαγή στο καθεστώς διέλευσης ή στην κοστολόγηση της ναυσιπλοΐας αναμένεται να έχει άμεσες επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας και στις τιμές των καυσίμων.
Γεωπολιτικές προεκτάσεις
Η κίνηση της Τεχεράνης έρχεται σε μια περίοδο αυξημένων εντάσεων και διαπραγματεύσεων για τον έλεγχο και την ασφάλεια της περιοχής, με τις Ηνωμένες Πολιτείες και άλλες δυνάμεις να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Αναλυτές εκτιμούν ότι μια ενδεχόμενη επιβολή τελών ή διαφοροποιημένων κανόνων διέλευσης θα μπορούσε να αποτελέσει νέο σημείο τριβής στη διεθνή διπλωματία, αλλά και παράγοντα πίεσης στις σχέσεις του Ιράν με τη Δύση.
Προς το παρόν δεν έχει γίνει γνωστό πότε ή με ποιον τρόπο θα εφαρμοστεί το νέο πλαίσιο, ενώ η Τεχεράνη αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο περαιτέρω διαπραγματεύσεων με το Ομάν και άλλους εμπλεκόμενους φορείς για τη διαχείριση της στρατηγικής θαλάσσιας οδού.
