Σε κλίμα έντονης διπλωματικής αστάθειας και αυξημένης έντασης στη Μέση Ανατολή, ολοκληρώθηκε το απόγευμα της Κυριακής (21/6) στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας ένας πρώτος γύρος συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ιράν, Κατάρ και Πακιστάν, διάρκειας περίπου 80 λεπτών, ο οποίος ωστόσο δεν οδήγησε σε σαφή αποτελέσματα.
Όπως αναφέρει το Reuters, οι αντιπροσωπείες αποχώρησαν για «εσωτερικές διαβουλεύσεις», ενώ το διπλωματικό παρασκήνιο συνεχίστηκε με διμερείς επαφές μεταξύ Ιράν και Κατάρ, που διατηρεί κεντρικό ρόλο στη μεσολάβηση.
Παύση στις συνομιλίες και καταγγελίες από την Τεχεράνη
Σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, οι απευθείας επαφές ΗΠΑ – Ιράν μπήκαν σε «παύση», καθώς η ιρανική αντιπροσωπεία αποχώρησε προσωρινά από τον χώρο των συνομιλιών, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η κρατική τηλεόραση του Ιράν έκανε λόγο για κλίμα έντασης που προκάλεσε διακοπή του διαλόγου, ενώ το Press TV μετέδωσε ότι η Τεχεράνη υπέβαλε επίσημη διαμαρτυρία προς την αμερικανική πλευρά και εξετάζει τα επόμενα βήματά της.
Παράλληλα, Ιρανός αξιωματούχος προειδοποίησε σε ιδιαίτερα σκληρό τόνο ότι «οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν», απευθύνοντας προειδοποίηση προς την Ουάσινγκτον «να προσέχει τα λόγια της».
{https://exchange.glomex.com/video/v-djev3ose5s75?integrationId=40599y14juihe6ly}
Οι απειλές Τραμπ για νέα χτυπήματα
Το κλίμα επιβαρύνθηκε περαιτέρω από τις δηλώσεις του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε με επανέναρξη στρατιωτικών επιθέσεων εάν το Ιράν δεν σταματήσει να υποστηρίζει τη Χεζμπολάχ και δεν περιορίσει τη δράση της στον Λίβανο.
Παράλληλα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ σε συνέντευξή του στο Fox News, προειδοποίησε το Ιράν για τις συνέπειες που θα υπάρξουν σε περίπτωση που επιχειρήσει να κλείσει το Στενό του Ορμούζ, μια από τις σημαντικότερες πλωτές οδούς για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να απηύθυνε άμεσο μήνυμα προς την ιρανική ηγεσία, τονίζοντας ότι οποιαδήποτε κίνηση αποκλεισμού της στρατηγικής θαλάσσιας διόδου θα προκαλέσει άμεση και σκληρή απάντηση από την Ουάσινγκτον.
«Αν το κλείσετε, δεν θα έχετε χώρα, καλύτερα να προσέχει ο Ιρανός πρόεδρος, θα τους ανατινάξω τα σωθικά», σε περίπτωση αποκλεισμού του Ορμούζ», ανέφερε ο ίδιος.
Παράλληλα, πρόσθεσε ότι το Ιράν θα πρέπει «να αναμορφωθεί», διαφορετικά οι ΗΠΑ «θα καταλάβουν την υπόλοιπη χώρα».
{https://x.com/TreyYingst/status/2068683480993542470}
Γκαλιμπάφ: Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να δράσουν, αν χρειαστεί
Απαντώντας με ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, στις απειλές Τραμπ, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι οι πιέσεις και οι απειλές των Ηνωμένων Πολιτειών δεν έχουν αποδώσει τα αποτελέσματα που επιδίωκε η αμερικανική πλευρά, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η Ουάσινγκτον βρίσκεται σήμερα σε δυσμενέστερη θέση.
«Δεν σκέφτονται ότι αν οι απειλές τους είχαν οποιοδήποτε αποτέλεσμα, δεν θα είχαν φτάσει στο σημείο απελπισίας στο οποίο βρίσκονται σήμερα; Δεν υπολογίζουμε τις αμερικανικές απειλές», έγραψε χαρακτηριστικά.
Ο Ιρανός αξιωματούχος συνέχισε με νέα προειδοποίηση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, τονίζοντας ότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι πλήρως προετοιμασμένες για κάθε ενδεχόμενο και διαθέτουν επιλογές αντίδρασης που, όπως είπε, δεν θα πρέπει να υποτιμώνται.
«Καλύτερα να είναι προσεκτικοί με τα σχόλιά τους. Οι ένοπλες δυνάμεις μας είναι έτοιμες να απαντήσουν με διαφορετικό τρόπο. Ό,τι κι αν λένε, εμείς είμαστε εκείνοι που θα δράσουμε», ανέφερε.
{https://x.com/JewishWarrior13/status/2068734844654190972}
Το επίκεντρο μετατοπίζεται στον Λίβανο
Κεντρικό σημείο των συνομιλιών αποτέλεσε η κατάσταση στον Λίβανο, όπου η σύγκρουση Ισραήλ – Χεζμπολάχ συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές απώλειες και μαζικό εκτοπισμό πληθυσμού.
Σύμφωνα με τις αρχές, περισσότεροι από 50 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί σε πρόσφατα πλήγματα, ενώ πάνω από ένα εκατομμύριο κάτοικοι έχουν εγκαταλείψει τα σπίτια τους από τον Μάρτιο. Αν και τις τελευταίες ημέρες καταγράφεται σχετική ύφεση, οι συγκρούσεις δεν έχουν τερματιστεί πλήρως.
Το Ισραήλ υποστηρίζει ότι τηρεί αμυντική στάση, ενώ οι επιχειρήσεις του στοχεύουν αποκλειστικά απειλές της Χεζμπολάχ.
Το μνημόνιο προβλέπει 60 ημέρες συνομιλιών για θέματα όπως ο περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν σε αντάλλαγμα για την άρση των διεθνών κυρώσεων. Πριν από την επίλυση αυτών των ζητημάτων, το Ιράν αναμένει να λάβει αρχικά οικονομικά οφέλη, όπως απαλλαγές από κυρώσεις και την αποδέσμευση δεσμευμένων περιουσιακών στοιχείων.
Ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, τον οποίο ανέφερε το Fars, εξέφρασε αισιοδοξία ότι οι συνομιλίες με τις ΗΠΑ θα μπορούσαν να παράσχουν μια ισχυρή βάση για οικονομική ανάπτυξη. Ο πρώτος στόχος των διαπραγματεύσεων ήταν η αποκατάσταση της πρόσβασης σε ορισμένα από τα παγωμένα περιουσιακά στοιχεία του Ιράν, είπε. επιδρομών και πυρών από μαχητές της Χεζμπολάχ σε ισραηλινές θέσεις.
Περισσότεροι από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν εκδιωχθεί από τα σπίτια τους στον Λίβανο από τον Μάρτιο λόγω της ισραηλινής εισβολής, καταδιώκοντας μαχητές της Χεζμπολάχ που άνοιξαν πυρ κατά μήκος των συνόρων τον Μάρτιο σε υποστήριξη της Τεχεράνης.
Η διαμάχη για το Στενό του Ορμούζ
Όπως έχει συμβεί αρκετές φορές με σημαντικές εξελίξεις που επηρεάζουν την παγκόσμια οικονομία κατά τη διάρκεια του πολέμου, η ανακοίνωση του Ιράν ότι το στενό έκλεισε ξανά έλαβε χώρα το Σαββατοκύριακο με τις αγορές κλειστές, καθυστερώντας οποιαδήποτε επίδραση στις τιμές του πετρελαίου μέχρι τη Δευτέρα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι συμφώνησε με το μνημόνιο κατανόησης της περασμένης εβδομάδας για να αποτρέψει μια παγκόσμια οικονομική ύφεση από τις υψηλές τιμές του πετρελαίου που προκλήθηκαν από το κλείσιμο του στενού. Οι τιμές του πετρελαίου είχαν καταρρεύσει την περασμένη εβδομάδα σε επίπεδα που δεν έχουν παρατηρηθεί από την έναρξη του πολέμου.
Ο Βανς δήλωσε πριν από την αναχώρησή του ότι ελπίζει να σημειωθεί πρόοδος στο πυρηνικό ζήτημα. Αλλά μετά τις συνομιλίες της Κυριακής, τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν δεν είχε συζητηθεί. Νωρίτερα, ο εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκάι, δήλωσε ότι, δεδομένου ότι η Ουάσινγκτον δεν κατάφερε να εγγυηθεί κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, η συνάντηση θα κάλυπτε μόνο την εφαρμογή του ίδιου του μνημονίου και όχι τα ουσιαστικά ζητήματα που προβλέπονται για το επόμενο στάδιο.
Το μνημόνιο και το αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις
Οι συνομιλίες στην Ελβετία διεξάγονται βάσει πρόσφατου μνημονίου συνεννόησης που προβλέπει δύο φάσεις: αρχικά εφαρμογή μέτρων αποκλιμάκωσης και στη συνέχεια διαπραγματεύσεις για πιο «ουσιαστικά ζητήματα», όπως το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα και η άρση κυρώσεων.
Ωστόσο, σύμφωνα με ιρανικά κρατικά μέσα, στον πρώτο γύρο δεν έγινε καμία συζήτηση για το πυρηνικό πρόγραμμα. Οι συνομιλίες περιορίστηκαν στην εφαρμογή της συμφωνίας και στην κατάσταση στον Λίβανο, γεγονός που δείχνει ότι οι βασικές διαφωνίες παραμένουν άλυτες.
Ιρανοί αξιωματούχοι τονίζουν ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να προχωρήσει σε ουσιαστική φάση διαπραγματεύσεων χωρίς πλήρη παύση των εχθροπραξιών, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι δεν έχουν εξασφαλίσει κατάπαυση του πυρός στην περιοχή.
Ο ρόλος των μεσολαβητών
Το Κατάρ και το Πακιστάν διαδραματίζουν κρίσιμο ρόλο ως διαμεσολαβητές, με το Ισλαμαμπάντ να έχει συμβάλει στην αποδοχή της ιρανικής συμμετοχής μετά από προηγούμενη αναβολή των συνομιλιών.
Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ και ο αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων βρίσκονται στην Ελβετία, επιβεβαιώνοντας την ενεργή εμπλοκή της χώρας στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης.
Το Κατάρ, από την πλευρά του, δηλώνει ότι θα παραμείνει στην «πρώτη γραμμή της μεσολάβησης» μέχρι να επιτευχθεί συμφωνία.
Το ιρανικό πρακτορείο IRIB αναφέρει ότι παραμένει ασαφές αν οι τετραμερείς συνομιλίες θα συνεχιστούν ή θα οδηγηθούν σε πλήρη διακοπή, επισημαίνοντας το εύθραυστο της διαδικασίας.
