Η προγραμματισμένη για την Παρασκευή τελετής υπογραφής του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν ακυρώνεται, καθώς το MoU έχει ήδη υπογραφεί εξ' αποστάσεων δήλωσε στο BBC ο Πακιστανός ΥΠΕΞ, Ισάκ Νταρ.
Ήδη το βράδυ της Τετάρτης, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Ιρανός ομόλογός του Μασούντ Πεζεσκιάν και ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, ως βασικός διαμεσολαβητής, Σεχμπάζ Σαρίφ υπέγραψαν εξ' αποστάσεως το μνημόνιο κατανόησης.
Όπως είπε ο ΥΠΕΞ, ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, πρόσωπο κλειδί στις διαπραγματεύσεις, ανέβαλε την επίσκεψή του στη Γενεύη λέγοντας πως «η επόμενη φάση θα προχωρήσει μέσω ξεχωριστών τεχνικών τμημάτων σε πολλά ζητήματα στο πλαίσιο αυτού του ολοκληρωμένου πλαισίου».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://x.com/WhiteHouse/status/2067393004239814711}
Αρχικά υπήρξαν ερωτήματα σχετικά με το μέλλον της εκδήλωσης, όταν ο Πακιστανός πρωθυπουργός άλλαξε την ανάρτησή του το πρωί της Πέμπτης και αφαιρέθηκε το κομμάτι που ανέφερε πως η χώρα του μαζί με το Κατάρ θα φιλοξενήσει την επίσημη τελετή, «όπως έχει προγραμματιστεί, στις 19 Ιουνίου 2026 στην Ελβετία, για να τιμήσει αυτό το γεγονός- ορόσημο και να ξεκινήσει με τις συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο».
Μέσα στις επόμενες ώρες ωστόσο αναμένεται να φτάσουν στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας οι αντιπροσωπείες των ΗΠΑ και Ιράν όπου θα ξεκινήσουν οι τεχνικές συνομιλίες. Ασαφές παραμένει η σύνθεση των αντιπροσωπειών, το χρονοδιάγραμμα για τη διάρκεια των συνομιλιών αλλά και το πότε ακριβώς την Παρασκευή θα αρχίσουν οι συνομιλίες.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της ελβετική κυβέρνησης, το πλάνο είναι στις συνομιλίες να συμμετέχουν εκτός από τις ΗΠΑ και το Ιράν, οι διαμεσολαβητές από το Πακιστάν και το Κατάρ αλλά και «άλλες χώρες». Πληροφορίες αναφέρουν ότι ήδη έχει καταφθάσει στο ελβετικό θέρετρο αντιπροσωπεία και από την Τουρκία.
Η ενημέρωση από τον Τζ. Ντ. Βανς
Από την Ουάσινγκτον και όχι από την Ελβετία όπου αναμενόταν να παραβρίσκεται για την δια ζώσης υπογραφή της συμφωνίας ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ,παραχώρησε συνέντευξη Τύπου για το μνημόνιο κατανόησης.
Το πρόγραμμα του προέδρου για τη συμφωνία αποδίδει ήδη καρπούς για τους Αμερικανούς, είπε ο Τζ. Ντ. Βανς και παράθεσε τις τιμές του πετρελαίου και την ανοδική πορεία της οικονομίας. Πρόσθεσε πως 12,5 εκατ. βαρέλια πετρελαίου κινούνται στο Στενό του Ορμούζ μετά την υπογραφή του μνημονίου και πρόσθεσε πως μέρος του έχει «παρερμηνευθεί» κυρίως σε ό,τι αφορά στα 300 δισ. δολ. για το ταμείο ανοικοδόμησης στο οποίο μπορεί να δοθεί πρόσβαση στο Ιράν ως μέρος της συμφωνίας.
Επανέλαβε ότι «ούτε ένα σεντ» δεν θα σταλεί από τις ΗΠΑ στο Ιράν και ότι το Ιράν θα επωφεληθεί από τη συμφωνία μόνο «εάν συμμορφωθεί πλήρως και αλλάξει τη συμπεριφορά του». «Οι Ιρανοί δεν πυροβόλησαν κανένα πλοίο, τιμούν τη συμφωνία όπως και εμείς» είπε για τις πρώτες 'ώρες μετά την υπογραφή της MoU.
Ο Τζέι Ντι Βανς πρόσθεσε πως καταστράφηκε τελείως το πυρηνικό τους πρόγραμμα τώρα θα δούμε αν είναι πρόθυμοι να συμμορφωθούν με το υπόλοιπο κομμάτι της συμφωνίας. Ο μόνος τρόπος για να πάρει χρήματα το Ιράν - καθόλου από τις ΗΠΑ, επαναλαμβάνω- μόνο αν συμμορφωθούν πλήρως. Αν δεν αλλάξει η συμπεριφορά τους ο στρατός και το πυρηνικό τους πρόγραμμα θα καταστραφεί.
Ο Τζ. Ντ. Βανς χαρακτήρισε «win win» για τις ΗΠΑ, φυσικά θέλουμε να επιλέξουν το σωστό. Υπάρχουν «πραγματικές διαιρέσεις» εντός του Ιράν σχετικά με το πώς να προχωρήσει, τόνισε ο Βανς και συνέχισε λέγοντας πως «οι «πραγματιστές στο Ιράν κερδίζουν τη διαμάχη», κάτι που θέλουν οι ΗΠΑ. Θέλουμε να έχουμε καλύτερη σχέση με το Ιράν είπε.
Ο Βανς ξεκαθάρισε πως «η προθεσμία των 60 ημερών ξεκινά από σήμερα τεχνικά, λόγω της διαφοράς ώρας. Βασικά η συμφωνία υπογράφηκε σήμερα για το Ιράν» είπε.
{https://x.com/Reuters/status/2067623517034811421}
Δεν θέλουμε το Ιράν να χρηματοδοτεί την τοπική τρομοκρατία. Αν οι Ιρανοί θελήσουν αύριο να χτίσουν την πυρηνική τους δυνατότητα, απλά δεν την έχουν γιατί έχουν καταστραφεί πλήρως οι πυρηνικές τους υποδομές, επέμεινε ο Βανς.
«Θα χρειαστούν πάρα πολλά χρήματα για να ξαναχτίσουν το πυρηνικό τους πρόγραμμα, και τους έχουμε επιβάλλει οικονομικό «πνιγμό» με τα παγωμένα κεφάλαια. Χρειάζονται χρήματα για να κάνουν το οτιδήποτε. Η οικονομία τους είναι κατεστραμμένη, για να κάνουν οτιδήποτε θα πρέπει να μας δείξουν και να αποδείξουν πως δεν έχουν σκοπό να δημιουργήσουν πυρηνικό όπλο» απάντησε σε σχετική ερώτηση δημοσιογράφου ο Βανς.
Για το πλάνο σχετικά με την σύγκρουση Ισραήλ - Λιβάνου είπε ότι θα υπάρχουν για λίγο καιρό μικρές αναφλέξεις αλλά αυτές μειώνονται γιατί το Ισραήλ δεν θα έχει λόγο να κινηθεί εναντίον του Λιβάνου, λόγω της συμφωνίας των ΗΠΑ. «Εμείς έχουμε όλα τα χαρτιά» είπε σε άλλο σημείο ο Βανς για το Ιράν.
Μιλήσαμε στον Μπίμπι, σε μέλη της κυβέρνησής, σε χώρες του Κόλπου, και ο πρόεδρος είναι ξεκάθαρος το Ισραήλ δεν αποσύρεται έχει το δικαίωμα να προστατεύει τα εδάφη του αλλά πρέπει να είναι κατανοητό απόλυτα ότι ο πρόεδρος δεν υποχωρεί από τη συμφωνία. Το μήνυμα είναι ότι «θέλουμε να είναι καλή για εσάς αυτή η διαδικασία αλλά για να διασφαλίσουμε αυτό πρέπει να διασφαλίσουμε και το πλαίσιο του να μην εισέρχονται χρήματα στη Χεζμπολάχ.
Τα κράτη του Κόλπου αγαπούν τη συμφωνία γιατί αποδυναμώνει το Ιράν, η συμφωνία του Ομπάμα ενίσχυε το Ιράν και η δεύτερη βασική διαφορά είναι το από πού έρχεται τη συμφωνία. Η προοπτική μας είναι ότι έχουμε ήδη καταστρέψει το πυρηνικό σας πρόγραμμα, αν συμμορφωθείτε θα έχετε οφέλη.
Η συμφωνία Ομπάμα, δωροδοκούσε το Ιράν και οδήγησε σε εμπλουτισμό του ουρανίου, η δική μας όχι, είναι θέμα προοπτικής.
Ο Βανς δήλωσε επίσης, πως οι Ιρανοί συμφώνησαν να καταστρέψουν το απόθεμα του εμπλουτισμένου ουρανίου. Στο πώς θα το «ξεφορτωθούν» ξεκαθάρισε πως μερικοί από τους όρους υπάρχουν στο MoU, γιατί εμπιστευόμαστε τα χαρτιά όχι τα λόγια, είπε. «Αν κάνουν ό,τι υποσχέθηκαν, να μην εμπλουτίσουν, να γίνει έλεγχος από ειδικούς επιθεωρητές και ένα σωρό πράγματα που έχουν υποσχεθεί... Αν δεν το κάνουν...Οι κυρώσεις στο πετρέλαιο συνεχίζουν, το Στενό του Ορμούζ και ο αποκλεισμός ήρθη. Οι κυρώσεις υπάρχουν για να ελέγχουν το πόσο κοστολογούν το πετρέλαιό τους οι Ιρανοί είπε.
Για την υπογραφή του MoU και τις αλλεπάλληλες ημερομηνίες που άλλαζαν, ο Βανς είπε ότι «δεν νομίζω ότι το δημόσιο μήνυμά μας είναι χαοτικό. Υπογράψαμε την Κυριακή, οι Ιρανοί μας είπαν να δώσουμε στη δημοσιότητα το κείμενο την Παρασκευή, συμφωνήσαμε. Τη Δευτέρα - Τρίτη που ο πρόεδρος Τραμπ ήταν στην G7 αρκετοί ηγέτες του είπαν για το κείμενο, και είμαστε σε έναν δημοκρατικό κόσμο, και έτσι συμφωνήσαμε να γίνει η υπογραφή χθες.
Νομίζω ότι οι Ιρανοί ήθελαν μία μετάφραση του MoU στα περσικά που να ταιριάζει με την ερμηνεία τα αγγλικά. Ο λόγος που συμφωνήσαμε είναι επειδή θέλαμε να δείξουμε καλή πίστη σε ό,τι μας ζήτησαν οι Ιρανοί.
Για το αν η Κούβα είναι ο επόμενος στόχος του Τραμπ, ο Βανς είπε ότι το σύστημα στην Κούβα δεν λειτουργεί. είναι 90 μίλια από τις ακτές μας και σε κάθε κακή στιγμή , φτάνουν μετανάστες σε εμάς. Θα δούμε τι θα κάνουν, αν πάρουν έξυπνες αποφάσεις.
«Θα πάω στην Ελβετία, δεν ξέρω πότε, ίσως το σκ»
Ερωτώμενος ο Βανς απάντησε πως δεν ξέρει πόσα είναι τα παγωμένα ιρανικά κεφάλαια στις ΗΠΑ, τα περισσότερα είναι σε Ευρώπη και αλλού είπε. Δεν αποδεσμεύουμε ούτε ένα δολάριο μέχρι να συμμορφωθούν. Πρέπει να συμπεριφερθούν καλά. Διέψευσε ότι το Κατάρ αποδέσμευσε χρήματα προς το Ιράν, δεν μπορούν να το κάνουν αν δεν το γνωρίζουμε.
Το σχέδιό μας είναι να πάμε στην Ελβετία, δεν ξέρω ακριβώς πότε, ξεκινούν οι συζητήσεις σε πυρηνικά, τεχνικά ζητήματα. Σκοπεύω να πάω στην Ελβετία, υποπτεύομαι μέσα στο ΣΚ αλά δεν ξέρω, δεν είναι εύκολο να μεταβούν οι Ιρανοί εκεί, νομίζω ότι μέσα στην εβδομάδα θα ξεκινήσουν οι συζητήσεις για τα πυρηνικά, τεχνικά θέματα κλπ. Σκοπεύω να ηγηθώ των συνομιλιών.
Αυτή είναι η τελική συμφωνία, θα αποσύρουμε τα στρατεύματα σε προπολεμικά στάδια, δεδομένου ότι όλα πάνε καλά.
Στο ερώτημα ποιος χρηματοδοτεί τα 300 δισ. δολ. ο Βανς απάντησε πως υπάρχει τεράστια θέληση από τον κόσμο να εμπλακεί στο Ιράν, αν συμμορφωθούν. Αν θέλουν πχ. τα ΗΑΕ να εμπλακούν είναι αδύνατο λόγω των κυρώσεων. Αλλά αν συμπεριφερθούν ι Ιρανοί καλά τότε μπορούμε να κάνουμε κάτι. Αν συμμορφωθούν και αν θέλουμε να το αφήσουμε να συμβεί, τότε το Ιράν θα μπορεί να έχει ανοικοδόμηση.
Το μήνυμα είναι ότι να έχετε πίστη στον πρόεδρο των ΗΠΑ, είναι ανήκουστο ότι θα κάνει κάτι που θα είναι κακό για τους Αμερικανούς. Επίσης, πολλά από όσα ακούω είναι ουσιαστικά μη αληθή. Ναι τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοιχτά, ναι θα παραδώσουν το εμπλουτισμένο ουράνιο, αλλά απομένει να το κάνουν. Οι επικρίσεις είναι πολλές μη αληθείς. Είναι εξαιρετική συμφωνία για τον αμερικανικό λαό, για την ευημερία του.
Για το Ισραήλ
Για τον Λίβανο, απάντησε πως δεν θέλω να απαντήσω υποθετικά ότι μπορεί να τιναχτεί στον αέρα η συμφωνία λόγω του Ισράηλ. Είδα την αναφορά του Axios για την κακή αντίδραση του Νετανιάχου αλλά σε μένα δεν είπε κάτι τέτοιο. Ίσως το είπε σε κάποιον άλλον. Το μήνυμα είναι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο μόνος σε όλον τον κόσμο που συμπαθεί το κράτος του Ισραήλ. Αν ήμουν υπουργός του Ισραήλ δεν θα έκαναν επίθεση στον μόνο σύμμαχό μου σε όλον τον κόσμο, είπε ο Βανς.
Το πρόβλημα του Ισραήλ δεν είναι ο Τραμπ, όποιος το πιστεύει αυτό θα πρέπει να ξυπνήσει και να δει την πραγματικότητα.
Πεζεσκιάν: Το κείμενο αντανακλά τη φωνή ενός έθνους που δεν αντάλλαξε την αξιοπρέπεια και την ανεξαρτησία του
Νωρίτερα ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν ανάρτησε στα περσικά το υπογεγραμμένο μνημόνιο κατανόησης μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ.
Όπως έγραψε στην ανάρτησή του ο Ιρανός πρόεδρος, «αυτό το κείμενο αντανακλά τη φωνή ενός έθνους που δεν αντάλλαξε την αξιοπρέπεια και την ανεξαρτησία του υπό απειλές και πιέσεις. Αυτό που καταγράφηκε σήμερα ήταν το αποτέλεσμα της εθνικής επιμονής, της πολιτικής ορθότητας και της υπεύθυνης διπλωματίας» ανέφερε ο Ιρανός πρόεδρος.
Στο έγγραφο που κοινοποίησε ο Πεζεσκιάν φαίνονται οι υπογραφές του Ντόναλντ Τραμπ και του Πακιστανού πρωθυπουργού Σεχμπάζ Σαρίφ, από τους βασικούς διαμεσολαβητές για την επίτευξη μιας συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
{https://x.com/drpezeshkian/status/2067577165604917494}
Το μνημόνιο κατανόησης είχε ήδη γνωστό από την Τετάρτη, όταν μετά την ολοκλήρωση της συνέντευξης Τύπου, που παραχώρησε ο Τραμπ, με τη λήξη της Συνόδου Κορυφής των G7 στο Εβιάν, υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος διάβασε σε δημοσιογράφους τους 14 όρους της συμφωνίας- πλαίσιο ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τους όρους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τη χαλάρωση συγκεκριμένων οικονομικών περιορισμών για το Ιράν και διατυπώνει τις προσδοκίες για τις διαπραγματεύσεις επί του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, οι οποίες θα ακολουθήσουν.
«Μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», είναι ο τίτλος του εγγράφου, το περιεχόμενο του οποίου δόθηκε στη δημοσιότητα έπειτα από επικρίσεις για το γεγονός ότι έως τώρα παρέμενε μυστικό. Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή σε ελβετικό θέρετρο, που έχει μετατραπεί σε φρούριο.
Το MoU δίνει περιθώριο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων μιας συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
