Το μνημόνιο κατανόησης ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν ήρθε στο «φως» της δημοσιότητας, εν μέσω πληροφοριών ότι γίνονται συζητήσεις για επίσπευσης της υπογραφής του, ακόμα και σήμερα.
Υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος διάβασε σε δημοσιογράφους τους 14 όρους της συμφωνίας- πλαίσιο ανάμεσα στις δύο πλευρές. Αυτή μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τους όρους για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, τη χαλάρωση συγκεκριμένων οικονομικών περιορισμών για το Ιράν και διατυπώνει τις προσδοκίες για τις διαπραγματεύσεις επί του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, οι οποίες θα ακολουθήσουν.
«Μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν», είναι ο τίτλος του εγγράφου, το περιεχόμενο του οποίου δόθηκε στη δημοσιότητα έπειτα από επικρίσεις για το γεγονός ότι έως τώρα παρέμενε μυστικό.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Αυτή είναι ουσιαστικά μια συμφωνία που μας επιτρέπει να ανοίξουμε αμέσως τα Στενά του Ορμούζ, να δεσμεύσουμε τους Ιρανούς ότι θα καταστρέψουν την “πυρηνική σκόνη”», δήλωσε ο υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος. Στη συνέχεια, συμπλήρωσε, το MoU δίνει ένα πλαίσιο στο οποίο εάν οι Ιρανοί επιδείξουν «καλή συμπεριφορά», οι Αμερικανοί «θα απαντήσουμε αυξάνοντας την οικονομική ανακούφιση και την άρση κυρώσεων που μπορεί να τους κάνει μια πιο ευημερούσα χώρα», πρόσθεσε.
Η συμφωνία αναμένεται να υπογραφεί επίσημα την Παρασκευή, ωστόσο νωρίτερα πηγές του Axios ανέφεραν ότι αυτό μπορεί να γίνει εξ αποστάσεως νωρίτερα, ακόμα και σήμερα. Το MoU δίνει περιθώριο 60 ημερών για τη διαπραγμάτευση των τελικών όρων μιας συμφωνίας ανάμεσα στις δύο πλευρές.
Λίγο νωρίτερα, στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τη Σύνοδο της G7 στο Εβιάν, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι «ίσως να υπογραφεί αύριο» ή μεθαύριο η συμφωνία, δηλαδή την Πέμπτη ή την Παρασκευή. Από την άλλη, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ισμαΐλ Μπαγκαεΐ, δήλωσε απόψε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος και ο Ιρανός ομόλογός του, Μασούντ Πεζεσκιάν, θα μπορούσαν να υπογράψουν τη συμφωνία.
Οι 14 όροι του MoU ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν
1. Οι ΗΠΑ, το Ιράν και οι σύμμαχοί τους στον τρέχοντα πόλεμο υπογράφουν το παρόν μνημόνιο κατανόησης για να κηρύξουν τον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου και δεσμεύονται από τώρα και στο εξής να μην ξεκινήσουν κανέναν πόλεμο και ή στρατιωτική επιχείρηση ο ένας εναντίον του άλλου και να απόσχουν από την απειλή ή τη χρήση βίας ο ένας εναντίον του άλλου και να διασφαλίσουν την εδαφική ακεραιότητα και κυριαρχία του Λιβάνου. Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τον μόνιμο τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου και άλλες διατάξεις αυτής της παραγράφου.
2. Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να σέβονται ο ένας την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα του άλλου και να απόσχουν από την ανάμειξη στις εσωτερικές υποθέσεις ο ένας του άλλου.
3. Οι ΗΠΑ και το Ιράν δεσμεύονται να διαπραγματευτούν και να πετύχουν την τελική συμφωνία μέσα σε 60 ημέρες το μέγιστο, με δυνατότητα παράτασης με αμοιβαία συναίνεση.
4. Αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος MoU, οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν την άρση του ναυτικού αποκλεισμού τους και όποιες άλλες ενοχλήσεις ή εμπόδια κατά του Ιράν και θα τερματίσουν πλήρως τον ναυτικό αποκλεισμό εντός 30 ημερών. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η κίνηση των πλοίων θα είναι σε αναλογία με την αποκατάσταση της προ του πολέμου κυκλοφορίας, από το Ιράν. Οι ΗΠΑ επιπλέον δεσμεύονται να απομακρύνουν τις δυνάμεις τους από την περιοχή του Ιράν εντός 30 ημερών μετά την τελική συμφωνία.
5. Με την υπογραφή αυτού του MoU, το Ιράν θα προβεί σε διευθετήσεις, καταβάλλοντας κάθε δυνατή προσπάθεια, για την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων χωρίς χρέωση, για 60 ημέρες μόνο, από τον Περσικό Κόλπο στη θάλασσα του Ομάν και αντίστροφα.
Η κίνηση των εμπορικών πλοίων θα ξεκινήσει αμέσως και λαμβάνοντας υπό την ανάγκη για απομάκρυνση των τεχνικών και στρατιωτικών εμποδίων και την αποναρκοθέτηση από το Ιράν, θα αποκατασταθεί εντός 30 ημερών. Το Ιράν θα έχει διάλογο με το Ομάν για να καθοριστεί η μελλοντική διοίκηση και οι ναυτιλιακές υπηρεσίες στα Στενά του Ορμούζ, σε συζήτηση με άλλες παράκτιες χώρες του Κόλπου, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τα κυριαρχικά δικαιώματα των παράκτιων κρατών των Στενών του Ορμούζ.
6. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται με περιφερειακούς εταίρους να αναπτύξουν ένα οριστικό, αμοιβαία συμφωνημένο σχέδιο με τουλάχιστον 300 δισεκατομμύρια δολάρια για την ανοικοδόμηση και την οικονομική ανάπτυξη του Ιράν. Ο μηχανισμός για την εφαρμογή αυτού του σχεδίου θα οριστικοποιηθεί στο πλαίσιο της τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών. Όλες οι απαιτούμενες άδειες, απαλλαγές και εγκρίσεις που απαιτούνται για τις σχετικές χρηματοοικονομικές συναλλαγές θα χορηγηθούν από τις ΗΠΑ.
7. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν να τερματίσουν κάθε είδους κυρώσεις κατά του Ιράν, συμπεριλαμβανομένων των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, του συμβουλίου του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας, όλων των μονομερών κυρώσεων των ΗΠΑ, πρωτογενών και δευτερογενών, σε ένα συμφωνημένο χρονοδιάγραμμα, ως μέρος της τελικής συμφωνίας. Το Ιράν και οι ΗΠΑ αναγνωρίζουν την κρίσιμη σημασία του προαναφερθέντος ζητήματος τερματισμού των κυρώσεων και εξέφρασαν τις προθέσεις τους να συζητήσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επί αυτών.
8. Το Ιράν επιβεβαιώνει εκ νέου ότι δεν θα προμηθευτεί, ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα. Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν συμφωνήσει να επιλύσουν το ζήτημα της διάθεσης του αποθέματος εμπλουτισμένου υλικού με έναν μηχανισμό που θα συμφωνηθεί αμοιβαία σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα που αναφέρεται στην παράγραφο 7, με την ελάχιστη μεθοδολογία να γίνεται ανάμειξη επιτόπου, υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας.
Επίσης, οι δύο πλευρές συμφώνησαν να συζητήσουν το ζήτημα του εμπλουτισμού και άλλων αμοιβαία συμφωνημένων θεμάτων που σχετίζονται με τις πυρηνικές ανάγκες του Ιράν, με βάση ένα ικανοποιητικό πλαίσιο που θα συμφωνηθεί στην τελική συμφωνία.
Η τελική συμφωνία θα επιβεβαιώσει τις διατάξεις αυτής της παραγράφου και το Ιράν αναγνωρίζει την κρίσιμη σημασία των πυρηνικών ζητημάτων. Εκφράζουν την πρόθεσή τους να συζητήσουν άμεσα αυτά τα ζητήματα στις διαπραγματεύσεις, προκειμένου να επιτευχθεί αμοιβαία συμφωνία επί αυτών.
9. Εν αναμονή της τελικής συμφωνίας, οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφωνούν να διατηρήσουν το status quo. Το Ιράν θα διατηρήσει το τρέχον status quo του πυρηνικού προγράμματός του και οι ΗΠΑ δεν θα επιβάλουν νέες κυρώσεις και δεν θα αναπτύξουν πρόσθεσε δυνάμεις στην περιοχή.
10. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται ότι αμέσως μετά την υπογραφή του παρόντος MoU και μέχρι τον τερματισμό των κυρώσεων, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών θα εκδώσει εξαιρέσεις για την εξαγωγή ιρανικού αργού πετρελαίου, προϊόντων πετρελαίου και παραγώγων και όλων των συναφών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένων τραπεζικών συναλλαγών, ασφαλειών, μεταφορών κτλ.
11. Οι ΗΠΑ αναλαμβάνουν την υποχρέωση να κάνουν πλήρως διαθέσιμα προς χρήση τα «παγωμένα» ή περιορισμένα κεφάλαια και περιουσιακά στοιχεία του Ιράν κατά την εφαρμογή αυτού του MoU. Οι ΗΠΑ και το Ιράν θα συμφωνήσουν αμοιβαία τις διαδικασίες που σχετίζονται με την αποδέσμευση αυτών των κεφαλαίων, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Τέτοια κεφάλαια, είτε πρόκειται για απόκτηση του αρχικού λογαριασμού ή για μεταφορά, θα πρέπει να είναι πλήρως διαθέσιμα για πληρωμή οποιουδήποτε τελικού δικαιούχου που ορίζει η Κεντρική Τράπεζα του Ιράν. Οι ΗΠΑ δεσμεύονται να εκδώσουν όλες τις απαραίτητες άδειες και εξουσιοδοτήσεις.
12. Οι ΗΠΑ και το Ιράν συμφωνούν πως θα δημιουργηθεί ένας εκτελεστικός μηχανισμός για την παρακολούθηση της επιτυχούς εφαρμογής του παρόντος MoU και της μελλοντικής συμμόρφωσης με την τελική συμφωνία.
13. Μετά την υπογραφή του παρόντος MoU και υπό την προϋπόθεση ότι θα ξεκινήσει η εφαρμογή των παραγράφων 1, 4, 5, 10 και 11 και τη συνέχιση της εφαρμογής αυτών των μέτρων, οι ΗΠΑ και το Ιράν θα ξεκινήσουν διαπραγματεύσεις σχετικά με την τελική συμφωνία, αποκλειστικά επί των υπόλοιπων παραγράφων.
14. Η τελική συμφωνία θα επικυρωθεί με δεσμευτικό ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
