Το μνημόνιο κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα υπογραφεί την Παρασκευή στη Γενεύη. Ο πρόεδρος του Ιράν ωστόσο, ξεκαθαρίζει ότι το έγγραφο αυτό είναι μεν ένα σημαντικό βήμα για το τέλος του πολέμου και την έναρξη των διαπραγματεύσεων αλλά επιμένει ότι η τελική συμφωνία δεν έχει οριστικοποιηθεί ακόμα.
«Η συμφωνία είναι ένα σημαντικό βήμα για την παύση του πολέμου και την έναρξη των διαπραγματεύσεων, η τελική συμφωνία δεν έχει επισημοποιηθεί ακόμα» ανέφερε σε ανάρτησή του ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιάν.
Πρόσθεσε πως η Ιρανική Δημοκρατία είναι προετοιμασμένη «για όλες τις εναλλακτικές» και ότι η κυβέρνηση «με ή χωρίς συμφωνία» θα παραμείνει στις υπηρεσίες του ιρανικού λαού. Συμπλήρωσε πως το μνημόνιο κατανόησης είναι το αποτέλεσμα «συζητήσεων επί μήνες και διαρκών βελτιώσεων».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Εάν οι διατάξεις του εφαρμοστούν σωστά, μπορεί να θεωρηθεί ένα αξιοσέβαστο έγγραφο για τη χώρα» υπογράμμισε ο πρόεδρος του Ιράν.
{https://x.com/drpezeshkian/status/2066575755123831114}
{https://x.com/drpezeshkian/status/2066576320138555575}
Νωρίτερα τη Δευτέρα έγινε γνωστό πως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Τζ. Ντ. Βανς και ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ υπέγραψαν το μνημόνιο κατανόησης ψυφιακά, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο που μίλησε στο Reuters.
Τι περιλαμβάνει και τι όχι το μνημόνιο κατανόησης
ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε ένα μνημόνιο κατανόησης που θα βάλει τέλος στο αμερικανικό μπλόκο στα ιρανικά λιμάνια, θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ και θα ξεκινήσει τις 60ήμερες διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά.
Το κείμενο του μνημονίου κατανόησης αναμένεται να δημοσιοποιηθεί. Ο Ντόναλντ Τραμπ, κατά τη διάρκεια της συνάντησής του με τον Εμανουέλ Μακρόν στο Εβιάν, δήλωσε ότι αυτό θα γίνει «πολύ σύντομα» αλλά πιθανόν μετά την επίσημη υπογραφή την Παρασκευή. Ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ είπε ωστόσο ότι θα είναι διαθέσιμο τις επόμενες 24 με 48 ώρες.
Τα Στενά του Ορμούζ
Οι ΗΠΑ έχουν πει πως τα Στενά του Ορμούζ θα ανοίξουν μετά την υπογραφή της συμφωνίας την Παρασκευή, με τον Τραμπ να διαμηνύει πως η δίοδος θα είναι «μόνιμα χωρίς διόδια» για τα πλοία.
Αλλά τα δύο ημιεπίσημα πρακτορεία ειδήσεων του Ιράν, που πρόσκειται στους Φρουρούς της Επανάστασης, ανέφεραν πως παρά το γεγονός ότι η Τεχεράνη θα επιτρέπει την ελεύθερη διέλευση για το «παράθυρο» των 60 ημερών, οπότε και θα γίνουν περαιτέρω διαπραγματεύσεις, σκοπεύει να επιβάλλει τέλη μετά τη λήξη της περιόδου αυτής. Το πρακτορείο Fars, έγραψε πως το Ιράν «σκοπεύει να επωφεληθεί οικονομικά από την εμπορική διέλευση των πλοίων από το Στενό του Ορμούζ».
Τα θέματα ασφαλείας θα επηρεάσουν επίσης το χρονοδιάγραμμα οποιασδήποτε επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ. Σύμφωνα με το CNN, το Ιράν έχει ναρκοθετήσει τα Στενά του Ορμούζ και οι διαπραγματευτές θα πρέπει να καταλήξουν σε συμφωνίες για τον τρόπο απομάκρυνσής τους.
Περιφερειακός διπλωμάτης που συμμετείχε στη διαμεσολάβηση δήλωσε στο Axios την περασμένη εβδομάδα ότι η συμφωνία προέβλεπε την επιστροφή του όγκου των πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ στα προπολεμικά επίπεδα εντός 30 ημερών. Ωστόσο, Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι η κυκλοφορία των πλοίων δεν θα επιστρέψει απλά στην «προπολεμική κατάσταση» και ότι το Ιράν θα διατηρήσει κάποιο επίπεδο ελέγχου. Ένας ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης δήλωσε ότι θα υπάρξει ένας «περιφερειακός διάλογος» για το μέλλον των Στενών του Ορμούζ και πώς να διασφαλιστεί ότι δεν θα κλείσει ποτέ ξανά.
Η Maersk και άλλες ναυτιλιακές έχουν δηλώσει ότι περιμένουν περισσότερη σαφήνεια και εγγυήσεις ασφάλειας για τη διέλευση των πλοίων τους. Ορισμένοι αναλυτές αμφιβάλλουν ότι ο όγκος των πλοίων θα επιστρέψει πραγματικά στον προπολεμικό κανόνα σύντομα. Παράλληλα, ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι οι ΗΠΑ αναμένουν ότι ο όγκος θα αυξηθεί σημαντικά τις επόμενες δύο εβδομάδες, αν και πιθανότατα δεν θα επιστρέψουν στο φυσιολογικό. «Ορισμένα πληρώματα θέλουν να δουν λίγη περισσότερη σταθερότητα για τις επόμενες δύο ημέρες, ίσως και τις επόμενες δύο εβδομάδες», δήλωσε ο αξιωματούχος.
Κατάπαυση του πυρός
Σύμφωνα με το Πακιστάν, χώρα - κλειδί στις διαπραγματεύσεις, και τα δύο μέρη έχουν «συμφωνήσει στον άμεσο και μόνιμο τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου και του Λιβάνου». Ωστόσο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει την υποχρέωση του Ισραήλ να αποχωρήσει από τον Λίβανο, ανέφερε ανώτατος αξιωματούχος των ΗΠΑ. Το Ισραήλ, που δεν είναι συμβαλλόμενο μέρος του μνημονίου κατανόησης, κατέστησε σαφές ότι δεν αποσύρει τις δυνάμεις του από τον Λίβανο.
Οι ΗΠΑ θα διατηρήσουν την τρέχουσα στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή κατά τη διάρκεια των τεχνικών διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, με προγραμματισμένη μείωση εάν επιτευχθεί τελική συμφωνία, δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της κυβέρνησης των ΗΠΑ.
Πυρηνικά
Οι ΗΠΑ είπαν πως το Ιράν διαβεβαίωσε πως δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικά όπλα. Ωστόσο, δεν υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ή τα αποθέματα ουρανίου του. Ο Πακιστανός πρωθυπουργός Σεχμπάζ Σαρίφ, δήλωσε ότι θα υπάρξουν συναντήσεις «αυτή την εβδομάδα» για να προετοιμάσουν το έδαφος για τις πυρηνικές διαπραγματεύσεις. Τι θέμα ωστόσο κατά πολύ έχει αφεθεί να το συζητήσουν στο μέλλον.
Κυρώσεις και παγωμένα ιρανικά κεφάλαια
Το Ιράν είπε ότι οι διαπραγματεύσεις των 60 ημερών για το πυρηνικό πρόγραμμά του θα αρχίσουν μόνο αφού οι ΗΠΑ αποδεσμεύσουν δισεκατομμύρια ,δολάρια παγωμένων κεφαλαίων. Αλλά Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε πως δεν πρόκειται να αποδεσμευτούν χρήματα χωρίς να υπάρχουν ξεκάθαρες δεσμεύσεις από πλευράς Ιράν.
Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε, σύμφωνα με το Axios, πως οι ΗΠΑ ωστόσο είναι έτοιμες να κάνουν κάποιες «μικρές χειρονομίες» νωρίς στη διαδικασία σχετικά με τα ιρανικά κεφάλαια και την άρση των κυρώσεων, εάν και εκείνοι από την πλευρά τους κάνουν παρόμοιες «χειρονομίες» που θα αντανακλούν την προθυμία τους να συμμορφωθούν με τη συμφωνία.
Οικονομία
Οι τιμές του πετρελαίου έχουν πέσει στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων τριών μηνών με την ανακοίνωση του μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν αλλά παραμένουν περίπου στα 10 δολάρια πάνω το βαρέλι συγκριτικά με τα προπολεμικά επίπεδα. Μία ευρύτερη οικονομική ανάκαμψη θα χρειαστεί αρκετούς μήνες, σημειώνουν οι αναλυτές.
Με πληροφορίες του CNN/Axios
